Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 1999 yılı öncesinde tarım ürünleri satarken kesinti yapılan ancak primleri kuruma yatırılmayan yüz binlerce çiftçi için emsal niteliğinde bir EYT kararına imza attı. Artık elinde kesinti makbuzu bulunan vatandaşlar, aracı şirketlerin hatası yüzünden mağdur edilmeden doğrudan emeklilik hakkı kazanabilecek.
Bu EYT kararının tüm detaylarını sosyal güvenlik uzmanı İsa Karakaş, anlattı.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu tarafından verilen son karar, 8 Eylül 1999 tarihi ve öncesinde tarımsal ürün satışı yapıp kendisinden sigorta primi kesintisi yapılan herkesin yüzünü güldürecek. Yeni gelişmeye göre, geçmiş yıllarda ürününü satarken prim kesilmesine razı olan ancak bu parası satın alan tüccar veya şirket tarafından Sosyal Güvenlik Kurumu'na (SGK) aktarılmayan çiftçilerin uzun süredir devam eden mağduriyeti resmen bitiyor. Elindeki sararmış makbuzla başvuran tarım emekçileri, prim paralarının yıllar önce devletin kasasına girip girmediğine bakılmaksızın EYT kapsamında yaş şartı aranmadan anında emekli olabilme fırsatını yakalayacak.
Bu tarihi ve emsal niteliğindeki kararın arkasında, 1994 yılında özel bir şirkete tonlarca pamuk satan bir çiftçinin başlattığı uzun soluklu hukuk mücadelesi yatıyor. Çiftçi, satış işlemi sırasında kendisinden kesilen prim tutarının açıkça yazılı olduğu makbuzu delil göstererek sigorta başlangıç tarihinin 1994 yılına çekilmesini talep etti. Mahkeme, vatandaşın kesintiye onay vererek sisteme dahil olma iradesini net bir şekilde kanıtladığını belirterek çiftçiyi haklı buldu. Ancak SGK, söz konusu kesinti bedelinin kurumun hesaplarına bugüne kadar hiç yatırılmadığını gerekçe göstererek bu karara itiraz etti. İstinaf mahkemesi de kurum kasasına fiilen girmeyen para için geçmişe dönük hak iddia edilemeyeceğine hükmederek SGK'dan yana tavır aldı ve tüm faturayı çiftçiye kesti.
Dosyanın Yargıtay'a taşınmasıyla birlikte on binlerce kişiyi yakından ilgilendiren hukuki süreçte yepyeni bir sayfa açıldı. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi'nin eksik inceleme yapıldığı gerekçesiyle verdiği bozma kararına istinaf mahkemesi direndi. Bunun üzerine dosya en üst merci olan Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun önüne geldi. Kurul, vatandaşın bir tahsilat memuru veya müfettiş gibi şirketleri denetleme görevi olmadığını, kesilen parayı yasal yollarla tahsil etme sorumluluğunun tamamen SGK'ya ait olduğunu vurguladı. Verilen bu nihai kararla birlikte, devletin denetim eksikliğinin veya kötü niyetli şirketlerin hatalarının faturasının vatandaşa kesilemeyeceği hukuken kesinleşmiş oldu. Artık eski yıllara ait bir ürün satış makbuzu, aracı tüccar parayı SGK'ya ödememiş olsa bile, yıllarca tarlada ter döken emekçiler için EYT'nin ve erken emekliliğin kesin anahtarı haline geldi.