TMO’nun taban fiyat açıklamaması nedeniyle üreticinin tüccarın insafına terk edildiğini belirten YENİ Parti Genel Başkanı Özgür Özel, mazot ve gübre maliyetleri katlanırken ürün fiyatlarının yarı yarıya düşmesinden iktidarın tarım politikalarını sorumlu tuttu. Özel, "Mecliste söylenen hiçbir şeyi yapmıyorlar arkadaşlar. Onun için YENİ Parti iktidar olacak, kendisi yapacak. Bu çiftçilerin en büyük sıkıntısı borçlar. Banka borçlarının faizlerini bir kereye mahsus sileceğiz" dedi.
YENİ Parti Genel Başkanı Özgür Özel, memleketi Manisa’da üzüm bağlarını ziyaret ederek hasat dönemindeki üreticilerle bir araya geldi. Girdi maliyetlerinin katlandığı, kuru ve yaş üzüm fiyatlarının ise geçen yıla oranla yarı yarıya gerilediği bir tabloda sahaya inen Özel, Toprak Mahsulleri Ofisi’nin (TMO) piyasa yapıcı bir taban fiyat açıklamamasına ve üreticinin serbest piyasa koşullarında tüccarın insafına terk edilmesine sert tepki gösterdi. Bölgedeki yüksek borçluluk oranına ve bağların sökülme tehlikesine dikkat çeken Özel, üreticinin ayakta kalabilmesi için kilo başına acilen 40 TL doğrudan destekleme verilmesi gerektiğini vurguladı. YENİ Parti iktidarında çiftçinin kredi borç faizlerinin silineceğini, ana paranın 3 yıla bölüneceğini ve alım garantili üretim modeline geçileceğini belirten Özel, tarımdaki çöküşün önüne ancak planlı üretim ve güçlü kooperatifçilikle geçilebileceğinin altını çizdi.
"FAİZLERİ SİLECEĞİZ, ALIM GARANTİSİ GETİRECEĞİZ!"
YENİ Parti Genel Başkanı Özgür Özel, Hacıhaliller Mahallesi'nde Üzüm Bağını Ziyaret Etti Gazetecilerin meclis ve çözüm adımlarına ilişkin sorusunu yanıtlayan YENİ Parti Lideri Özgür Özel, iktidarın mecliste üreticinin sesine kulak tıkadığını belirterek partisinin tarım vizyonunu ilan etti. Çiftçi borçlarının faizlerini bir defaya mahsus sileceklerini ve ana parayı 3 yıla yayacaklarını duyuran Özel; can suyu kredisi, alım garantili üretim ve kapatılan Devlet Planlama Teşkilatı'nın yerine Türkiye Planlama Teşkilatı'nın kurulacağını açıkladı.
“MECLİSTE SÖYLENENİ YAPMIYORLAR, YENİ PARTİ İKTİDARINDA ÇÖZECEĞİZ”
Hacıhaliller'de basın mensuplarının "Çiftçilerin sorunlarına kalıcı çözüm getirmek için Meclis'e çözüm önerisinde bulunuyor musunuz, somut adımlar atılıyor mu?" sorusu üzerine Özel, mevcut meclis aritmetiğindeki tıkanıklığa işaret etti: “Mecliste söylenen hiçbir şeyi yapmıyorlar arkadaşlar. Onun için YENİ Parti iktidar olacak, kendisi yapacak. Bu çiftçilerin en büyük sıkıntısı borçlar. Banka borçlarının faizlerini bir kereye mahsus sileceğiz. Tarım Kredi, yani çiftçinin kullandığı nerede kredi varsa faizini bir kereye mahsus sileceğiz, ana parayı da 3 yıla böleceğiz. İşin içinden çıkılamayan durumlar için çiftçilere ikinci bir şans kredisi vereceğiz. Durumu hepten tükenmiş olanlara can suyu kredisi sağlayacağız.”
“PATRONA OTOYOL VE ŞEHİR HASTANESİ GARANTİSİ VAR, ÇİFTÇİYE ALIM GARANTİSİ YOK!”
Tarımsal üretimde devlet güvencesinin kaldırılmasını eleştiren Özel, kamunun kaynak dağıtımındaki çelişkiyi şu sözlerle ifade etti: “Düzenleyici ve denetleyici kurumların, bilhassa üretici kooperatiflerinin güçlenmesini sağlayacağız. TARİŞ gibi çiftçinin ortak olduğu yapıları yeniden güçlü, piyasa yapıcı hale getireceğiz. Ve en önemlisi garantili üretim: Buna en uygun ürünlerden bir tanesi üzümdür; alım garantili üretim modeli kuracağız. Bugün otoyol yaptırıyorlar patronlara geçiş garantisi var; şehir hastanesi yapıyorlar hasta garantisi var; havalimanı yapıyorlar uçuş garantisi var; tünel yapıyorlar geçiş garantisi var. Bu arkadaşların hiçbir garantisi yok! Bizim iktidarımızda bir kişi bir ürünü yetiştirdiğinde devlet tarafından alım garantisi olduğunu bilecek.”
“TÜRKİYE'DE GIDA ENFLASYONU YÜZDE 35, AVRUPA ORTALAMASI YÜZDE 2.4”
Türkiye'nin iki büyük beka sorununun gıda enflasyonu ve genç çiftçilerin toprağı terk etmesi olduğunu belirten Özel, planlama eksikliğine dikkat çekti:
“Türkiye'de gıda enflasyonu dünyadaki en yüksek 5. ülke seviyesinde. Sayıyorum: Ukrayna bombardıman altında, İran bombardıman altında, Venezuela başkanı kaçırıldı, bir de Güney Sudan iç savaşta. Ardından en yüksek gıda enflasyonu yüzde 35 ile bizde. Avrupa'da yıllık gıda enflasyonu ortalaması yüzde 2.4. Adamlar bizim ürettiğimizle karınlarını doyuracak, onlarda yüzde 2.5, bizde yüzde 35. Devlet Planlama Teşkilatı kapatıldı, bu plansızlık ondan kaynaklanıyor. Türkiye Planlama Teşkilatı'nı kuracağız.”
“ÇİFTÇİNİN YAŞ ORTALAMASI 37'DEN 57'YE ÇIKTI”
Gençlerin tarımdan kopuşuna ve kırsaldaki demografik yaşlanmaya vurgu yapan Özel, sözlerini şöyle noktaladı:
“AK Parti iktidara gelmeden önce çiftçilerin yaş ortalaması 37'ydi, şu anda 57. Çiftçileri 20 ya yaşlandırdılar. Genç çiftçilere sorulduğunda 3 kişiden 2'si 'Asgari ücretle iş bulursam giderim, bu işi yapmam' diyor. Yarın bu insanlar yaşlandığında tarlaya, bağa bakacak genç kalmazsa bu yükü kim kaldıracak? Bu meselelere güçlü destek verilmesi şart. YENİ Parti'nin en güçlü kası tarım politikalarıdır. Pamuk tarlasında yetişmiş, üzüm bağının arasında büyümüş bir genel başkan olarak bu sorunu biz çözeriz.”
“3 YIL ÖNCE 1 KİLO ÜZÜM 3 LİTRE MAZOT ALIYORDU, ŞİMDİ 1 LİTRE ALAMIYOR!”
Hacıhaliller’de üreticilerin sorunlarını somut verilerle anlatan YENİ Parti Lideri Özgür Özel, elindeki üzüm salkımını göstererek çiftçinin yaşadığı yoksullaşmayı gözler önüne serdi. Geçmişte köylerde günlerce süren görkemli düğünlerin yerini borç yükü ve tasarruf çaresizliğine bıraktığını bir akrabasının anısıyla aktaran Özel, “Duyan duyar; duymayana YENİ Parti bu sorunları çözmeye geliyor” dedi.
“EN BASİT HESAP: 1 KİLO ÜZÜME 1 LİTRE MAZOT BİLE YOK”
Üzüm bağındaki konuşmasında üreticinin alım gücünün nasıl sıfırlandığını çarpıcı bir hesapla ortaya koyan Özel, iktidarın tarım politikalarının yarattığı yıkımı şu sözlerle dile getirdi: “Hem bağlar sökülüyor, yüzde 25’ini kaybetmişiz; hem üretim düşüyor, maliyetler artıyor, borçlar artıyor, tarlalar ve bağlar ipotekli. Gerçekten içler acısı bir durumla karşı karşıyayız. Çok çarpıcı bir şey söylediler; hani 20 yıl öncesini zaten mumla arıyoruz da... 3 yıl önce 1 kilo üzüm sattığında 3 litre mazot alıyordu üretici. Bu 1 kilo üzüm, 3 sene önce 3 kilo mazot alırken, bunu bugün sattığında 1 litre mazot alamıyor. Bu hale getirdiler. En basit hesap bu; bunun görülmesi lazım, duyulması lazım.”
“KÖYDE DANA KESİLEN DÜĞÜNLERDEN PLASTİK TABAKTA İKRAMA”
Kırsaldaki sosyoekonomik çöküşü Manisa'daki bir düğün anısı üzerinden aktaran Özel, köylünün refah kaybını şu çarpıcı ifadelerle anlattı:
“Bu Hacıhaliller köyünden bir düğüne gittim; Manisa Alaybey’deki Lady Düğün Salonu’na. Düğün sahibi 80 yaşındaki yengemize ‘Ne yapıyorsun yenge, mübarek olsun’ dedim. ‘Ne yapacağız’ dedi; ‘Şu hale bak düğün yapıyoruz’ dedi. Plastik tabak, içinde iki tane kuru pasta... Sallarken limonatayı döktü. ‘Lady Düğün Salonu’nda nefes alınmıyor, toz kalkmış, herkes kan ter içinde’ dedi. Damadı gösterip dedi ki: ‘Bunun babasını 4 gün düğünle evlendirdik biz köyde. Her gün bir dana, bir koç kestik; 3 gece 4 gün düğün yaptık. Babasını öyle evlendirdik, torununu böyle evlendiriyoruz. Halimizi sen hesap et.’ Bu köyün halinin, ovanın, üzümcünün, pamukçunun hesabını ona göre siz yapın.”
“YENİ PARTİ GELİYOR”
Konuşmasını üreticinin sesini iktidara duyurma kararlılığıyla noktalayan YENİ Parti Genel Başkanı Özgür Özel, sözlerini şöyle tamamladı:
“Ümit ediyorum sesinizi duyurabilmişizdir. Duyan duyar; duymayana gelecek sene YENİ Parti duymaya, duyurmaya, bu sorunların hepsini çözmeye geliyor inşallah.”
ÖZEL MEMLEKETİNDEN İKTİDARA VE TMO'YA YÜKLENDİ:
Özel, mazot, gübre ve ilaç maliyetleri yüzde 100’e varan oranlarda artarken üzüm fiyatlarının yarı yarıya çökmesine sert tepki gösterdi. TMO’nun piyasayı regüle edecek bir taban fiyat açıklamaması nedeniyle çiftçinin tüccarın insafına terk edildiğini belirten Özel, üreticinin borç ve faiz kıskacından kurtulabilmesi için kilo başına acil 40 TL doğrudan destekleme çağrısı yaptı.
“TÜRKİYE’DEKİ ÜZÜMÜN YÜZDE 35’İ MANİSA’DA, AMA BAĞLAR SÖKÜLÜYOR”
Doğup büyüdüğü topraklarda üreticilerle buluşan Özgür Özel, Manisa’nın üzüm üretimindeki stratejik konumunu ve son yıllarda yaşanan gerilemeyi resmi verilerle aktardı:
“Burası Hacıhaliller köyü, benim köyüm. Türkiye’deki üzümün yüzde 35’i Manisa’da üretilir. Yüzde 10-11’i Mersin’de, yüzde 10’u Denizli’de, yüzde 10’u Gaziantep ve Mardin’de, geri kalanı diğer illerde üretilir. Üzümün başkenti memleketimiz Manisa’dır. Son 20 yılda Türkiye’de kendi kendine yetmede yüzde 150’den yüzde 125’e bir gerileme var. Üzüm bağlarında yüzde 25’lik, üzüm üretiminde ise yüzde 37’lik bir gerileme yaşandı. Yüzde 25 gerileme demek, her dört bağdan bir
tanesinin sökülmesi demektir. Bir bağ söküldü mü yeniden verim almak 3 ila 5 yıl kaybettirir. Üreticiye doğru destekleme verilmezse ülke çok stratejik bir ürününü kaybedebilir.”
“REKOLTE DÜŞÜKKEN FİYAT VARDI, REKOLTE ARTTI FİYAT ÇÖKTÜ”
Piyasadaki fiyat çelişkisini ve maliyet baskısını eleştiren Özel, kuru ve yaş üzümdeki dramatik fiyat kaybına dikkat çekti:
“Kuru üzümün 3 yıl önceki fiyatı 120 liraydı. Geçen seneki fiyatı 120 liraydı ama rekolte çok düşüktü, üzüm yoktu. Bu sene rekolte iyi ama fiyat 60, 65, 70 liradan işlem görüyor. Geçen senenin yarı fiyatına satılıyor. Şaraplık üzüm dahi 20 liradan 10 liraya düşmüş durumda. Oysa gübre, akaryakıt ve zirai ilaç gibi bütün girdiler yüzde 60 ile yüzde 100 arasında arttı. Sergideki muşambasından potasına, yağından sepetine dünya kadar masraf katlanırken fiyatın yarı yarıya düşmesi taşınabilir bir durum değildir.”
“TMO PİYASAYI AÇIKLAMADI, TARİŞ YETERSİZ KALDI: ÇİFTÇİ TÜCCARA MAHKÛM EDİLDİ”
Toprak Mahsulleri Ofisi’nin (TMO) piyasaya girmemesini ve TARİŞ’in alım kapasitesinin zayıflatılmasını eleştiren Özel, serbest piyasada oluşan tekelleşmeyi işaret etti:
“Esas sorun şu anda Toprak Mahsulleri Ofisi’nin piyasa yapıcı bir fiyat açıklamamış olmasıdır. Avans fiyat olarak TARİŞ, 8 numara üzüme 80 lira gibi bir fiyat açıkladı. Ancak ürünü götürdüğünüzde 7 numara diyerek 7 lira kesiyorlar, üstüne yüzde 10-20 fire kesintisi uyguluyorlar. Fiyat bir anda 60 liraya kadar geriliyor. Üstelik TARİŞ ürettiğiniz malın tamamını da almıyor, yarısını alıyor. Çiftçi yine tüccarın eline kalıyor.”
“MANİSA İPOTEK ŞAMPİYONU, ACİL 40 LİRA DESTEKLEME VERİLMELİ”
Çiftçinin borç baskısı altında ezildiğini belirten Özel, çözüm için hükümete çağrıda bulundu: “Kimse ‘fiyatlar düzelir, bekleyin, satmayın’ diyemez. Bu insanların hepsi bankalara borçlu. Dün okuduğum resmi verilere göre Manisa, tarım toprakları oransal olarak en çok ipotek altında olan il durumunda. Faiz işlediği için üretici borcunu kapatmak adına ürününü hemen satmak zorunda kalıyor. Ziraat Odaları 100 liralık fiyatın ancak maliyeti kurtardığını, üreticinin para kazanması için en az 120 lira gerektiğini söylüyor. Bu krizin çözülmesi için TMO’nun acilen piyasa yapıcı doğru bir fiyat açıklaması ve kilo başına en az 40 lira doğrudan destekleme verilmesi şarttır.”
Hacıhaliller’de üreticiler, mazot ve işçilik maliyetleri katlanırken ürün fiyatının yarı yarıya düştüğünü belirterek Özel’e dert yandı. TMO’nun açıkladığı fiyat ile tüccarın alımı arasındaki makasa ve tüccarın yaptığı fire kesintilerine tepki gösteren çiftçiler, “Böyle giderse Türkiye ekonomisi de biter” uyarısında bulundu.
“SABAH 6’DAN ÖĞLEN 2’YE KADAR SICAKTA ÇALIŞIYORUZ, KARŞILIĞI YOK”
Hacıhaliller Mahallesi sakini ve üretici Sevgi Cennet, girdi maliyetleri karşısında ezildiklerini belirterek taban fiyatların gerilemesine tepki gösterdi: “Üzüm hasadımızdı. Bu yıl üzümümüz çoktur ama mahsulümüz… Artı hiçbir fiyat veren yoktur. Büyüklerimizin sesimizi duymasını isteriz. Mazot aldı başını gidiyor, işçi ücretleri… Geçen sene 120 liraya üzüm sattık, bu yıl üzüm 60 lira, 70 lira. Nasıl bunun içinden çıkarız? Sabah 6, öğlen 2 sıcakta çalışıyoruz, sabah karanlıkta işe başlıyoruz. Mazot oldu 45 lira, mazot oldu 100 lira… İşçi fiyatları gidiyor, üzümde para yok. Üretici bitti! Domates bittik, mısır bittik, üzüm bittik. Ne olacak bizim halimiz? Üretici olmadan bu ülke nasıl yaşayacak? Yılbaşından beri millet uğraşıyor bunla. Çomaktan başlıyor yeşiline kadar… Üzüm bedava, bedava! İşçi öldü gidiyor, leşber öldü gidiyor.”
“TMO 80 LİRA AÇIKLADI, TÜCCAR 70 LİRAYA ALIYOR”
Bölge çiftçilerinden Salih Şenay ise açıklanan fiyatlar ile piyasadaki alımlar arasındaki adaletsizliğe dikkat çekerek üreticinin kazanamadığı bir tabloda tüm sektörlerin zincirleme çökeceğini vurguladı: “Üreticilerimiz, çiftçilerimiz kazanırsa buradaki işçilerimiz de kazanır. Onlar kazanamıyorsa hiç kimse kazanamaz. Bu böyle olmaması lazım. TMO 80 lira açıkladı, özel tüccar 70 liraya alıyor. Bu adaletsizlik kalksın. Eğer bu üzüm, bu çiftçi kazanamazsa Türkiye’nin ekonomisi biter. Zaten bittik. Türkiye’nin ekonomisi çiftçinin üstünden geçerdi. Eğer çiftçi kazanırsa amiri de memuru da esnaf da herkes kazanır. Manisa’mız tarım alanıdır, kazandığı sürece esnaf da kazanır, üretici de tüketici de devletimiz de kazanır.”
KURU ÜZÜMDE FİRE KESİNTİSİ VURGUNU
Üreticiler yalnızca fiyat düşüşüyle değil, tüccarın uyguladığı yüksek fire oranlarıyla da mağdur edildiklerini dile getirdi. Kurutulmuş üzüm teslimatlarında tüccarın keyfi kesintiler yaptığını belirten üreticiler, “Kurutulmuş üzümleri tüccara götürüyoruz, fire düşüyorlar. Yüzde 10, yüzde 15, yüzde 20, yüzde 30 fire veriyorlar. 100 liralık üzümde 15 lira kesinti yapıyorlar. Böyle bir şey bu tarihte görülmedi” diyerek tepkilerini Özgür Özel’e aktardı.
“ÇAYA, FINDIĞA GİTTİ, ÜZÜME DE GELSİN DEDİK”
YENİ Parti Genel Başkanı Özgür Özel, Manisa programının ilk durağı olan Hacıhaliller Mahallesi’ndeki üzüm bağı ziyaretinde yurttaşlarla bir araya geldi. Alanda çocukluk arkadaşı ve mahalle sakinleri tarafından karşılanan Özel, ziyareti bölgeden gelen doğrudan çağrı üzerine gerçekleştirdiğini ifade etti. Karşılamada yer alan bir yurttaşın, “Bana haber yollamış; ‘Çaya gitti, fındığa gitti, fıstığa gitti, üzüme de gelsin, köyüne gelsin’ demiş” sözleriyle aktardığı çağrıya Özel, “Senin çağrın üzerine geldim, haber geldi” yanıtını verdi.
ALAŞEHİR VE SARIGÖL’DEN FİYAT TEPKİSİ: ÖRTÜ ALTI DA KURTARMIYOR
Ziyaret sırasında Alaşehir ve Sarıgöl bölgesindeki bağcılık faaliyetlerine ve üzüm hasadına ilişkin son durum aktarıldı. Bölgedeki krizin boyutuna dikkat çeken üreticiler, durumun vahametini doğrudan Özel'e iletti.
Bir üretici, piyasadaki tıkanıklığı şu ifadelerle dile getirdi:
“Alaşehir perişan başkanım. 3 senedir 20 liradan satıyoruz. Sarıgöl örtü altı yapıyor ama örtü altındakiler de 20 liradan gidiyor. Piyasa çok berbat. 3 senedir ben 20 liradan satıyorum.”
“ŞARAPLIK ÜZÜM 10 LİRA, ONU BİLE ALMIYORLAR”
Üreticiler, sofralık ürünün yanı sıra türev ürünlerde de alımların durma noktasına geldiğini vurguladı. Çiftçiler, “Tüccar zaten şaraplık üzümü 20 liraya, şimdi 10 liraya düşürdü; 10 liraya dahi almıyorlar” diyerek artan üretim maliyetlerine rağmen taban fiyatların çöküşünü ve alıcı bulunamamasını yerinde aktardı. Özel, üreticilerin şikâyetlerini dinleyerek bağlardaki incelemelerine devam etti.