Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) verilerine göre 2024-2025 sezonunda tiyatro seyircisi sayısı 8 milyon 183 bine yükseldi. Bir önceki sezona göre yaklaşık 130 bin kişilik artış yaşanırken, tiyatro temsilcileri bu yükselişin sektördeki yapısal sorunları çözmeye yetmediğini belirtiyor.
Devlet tiyatroları ile bağımsız tiyatrolar arasındaki imkân farklılığı ise sektörün en önemli tartışma başlıkları arasında yer alıyor.
"TİYATRO ALANI ÇOK BOŞ BIRAKILMIŞ BİR ALAN"
Cihangir Atölye Sahnesi'nin kurucularından Arzu Gamze Kılınç, bağımsız tiyatroların hiçbir yapısal destek almadan ayakta kalmaya çalıştığını söyledi.
Kılınç, bağımsız tiyatroların gelirlerinin büyük ölçüde gişe hasılatına bağlı olduğunu, buna karşılık kira, vergi, SGK primi, personel giderleri ve prodüksiyon maliyetleri nedeniyle ciddi ekonomik yük altında kaldığını ifade etti.
Bağımsız tiyatroların sanatsal özgürlüklerini koruyabilmek için bu şartlara rağmen üretmeye devam ettiğini belirten Kılınç, kültür politikalarının yeniden düzenlenmesi gerektiğini vurgulayarak, kalıcı çözümün uzun süredir beklenen "Tiyatro Yasası" olduğunu söyledi.
"YOKSUNLAŞAN ÖDENEKLİ TİYATROLAR"
Moda Sahnesi Sanat Yönetmeni Kemal Aydoğan, ödenekli tiyatroların yaz aylarında sezonu kapatmasının artık günümüz koşullarına uymadığını dile getirdi.
Aydoğan, geçmişte salonların fiziksel koşulları nedeniyle oluşan bu geleneğin bugün anlamını yitirdiğini belirterek, üç buçuk ay boyunca tiyatro yapılmamasının hem sanatçılar hem de seyirci açısından kayıp olduğunu ifade etti.
Kamu desteği alan kurumların faaliyetlerine ara verebildiğini, özel tiyatroların ise üretmeye devam etmek zorunda kaldığını söyleyen Aydoğan, kendisinin kamu desteği alsa bile yılın büyük bölümünde tiyatro yapmayı sürdüreceğini dile getirdi.
"HAYATTA KALMA SEZONU"
BO Tiyatro kurucularından Ozan Elaltunterin, yaz aylarının özel tiyatrolar için tatil değil, ayakta kalma dönemi olduğunu söyledi.
Özel tiyatroların yalnızca sanat üretmediğini, aynı zamanda çok sayıda tiyatro emekçisinin geçim kaynağı olduğunu belirten Elaltunterin, yaz döneminde sanatçıların farklı işlerde çalışarak tiyatrolarını ayakta tutmaya çalıştığını ifade etti.
Belediyelerin prova desteği sağladığını ancak bunun yeterli olmadığını kaydeden Elaltunterin, yaz sezonunun yeni oyunların hazırlandığı ve seyirciyle bağın sürdürüldüğü kritik bir dönem olduğunu söyledi.
"BİZ 12 AY ÇALIŞMAK İSTİYORUZ"
Tiyatro Kooperatifi Yönetim Kurulu Başkanı Mert Fırat ise özel tiyatroların yılın tamamında üretim yapmak istediğini belirtti.
Geçen yıl başlatılan "Bu Yaz Sahnelerimizi Kapatmıyoruz" kampanyasının bu yıl da süreceğini açıklayan Fırat, kampanyanın hem seyircide "yazın da tiyatro olur" algısını güçlendirdiğini hem de sahnesi olmayan tiyatroların daha fazla izleyiciyle buluşmasına katkı sağladığını söyledi.
İBB'DEN PROVA DESTEĞİ
İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kültür, Sanat ve Sosyal İşler Dairesi Başkanlığı da tiyatro topluluklarına yönelik prova desteğini sürdüreceğini açıkladı.
6 Temmuz-28 Ağustos tarihleri arasında İBB'ye bağlı kültür merkezleri, tiyatro ve performans gruplarına ücretsiz prova alanı olarak tahsis edilecek. Başvurular, [[email protected]](mailto:[email protected]) adresi üzerinden yapılabilecek.
