Akaryakıt fiyatlarında tüketiciyi yakından ilgilendiren yeni bir artış beklentisi oluştu. Ekonomi yazarı Olcay Aydilek’in aktardığı bilgilere göre uluslararası ürün fiyatları ve piyasalardaki hareketlilik sonucunda benzinde yaklaşık 2 TL, motorinde ise 6,85 TL’lik fiyat artışı ihtiyacı ortaya çıktı.
Ancak oluşan zam gereksiniminin tamamının akaryakıt pompalarına yansıması beklenmiyor. Bunun nedeni ise halen yürürlükte bulunan eşel mobil uygulaması.
ZAMMIN YÜZDE 75’İ POMPAYA YANSIYACAK
1 Ağustos’ta devreye giren düzenleme kapsamında akaryakıt fiyatlarında yaşanan artışların yüzde 25’lik bölümü ÖTV indirimiyle karşılanıyor. Kalan yüzde 75’lik kısım ise doğrudan pompa fiyatlarına yansıtılıyor.
30 Eylül’e kadar uygulanacak sistemin 1 Ekim itibarıyla sona ermesi planlanıyor.
Mevcut uygulama dikkate alındığında tüketicinin karşılaşması beklenen fiyat artışları şöyle:
Benzin: Yaklaşık 1,50 TL
Motorin: Yaklaşık 5,13 TL
Özellikle motorinde ortaya çıkan zam tutarının yüksekliği dikkat çekiyor.
MOTORİNDE 90 TL SINIRI
Beklenen artışın mevcut fiyatlara eklenmesi halinde büyükşehirlerde akaryakıt fiyatlarının önemli ölçüde yükselmesi bekleniyor.
İstanbul Avrupa Yakası’nda benzinin litre fiyatının 69,92 TL’den 71,42 TL’ye, motorinin ise 80,07 TL’den 85,20 TL’ye çıkması bekleniyor.
İstanbul Anadolu Yakası’nda benzinin 69,77 TL’den 71,27 TL’ye, motorinin ise 79,93 TL’den 85,06 TL’ye yükselmesi öngörülüyor.
Ankara’da benzin fiyatının 70,89 TL’den 72,39 TL’ye, motorinin ise 81,19 TL’den 86,32 TL’ye çıkması bekleniyor.
İzmir’de ise benzinin litre fiyatının 71,17 TL’den 72,67 TL’ye, motorinin 81,46 TL’den 86,59 TL’ye yükselmesi gündemde.
Dağıtım şirketlerinin fiyat politikaları ve iller arasındaki farklılıklar nedeniyle pompa fiyatları söz konusu rakamlardan farklılık gösterebiliyor.
Bununla birlikte beklenen zam gerçekleşirse motorin, özellikle fiyatların daha yüksek olduğu kentlerde litre başına 90 TL seviyesine daha fazla yaklaşacak.
Mevcut eşel mobil uygulaması devrede olmasaydı, uluslararası fiyat hareketlerinden kaynaklanan zam ihtiyacının tamamının pompaya yansıması söz konusu olacaktı.
Bu durumda benzinde yaklaşık 2 TL, motorinde ise 6,85 TL’lik artışın tüketici fiyatlarına doğrudan yansıması gündeme gelecekti.
Mevcut sistemde ise zam ihtiyacının dörtte birlik bölümü ÖTV indirimiyle karşılanıyor. Böylece fiyat artışının kalan yüzde 75’i pompa fiyatlarına yansıtılıyor.
FİYAT DÜŞÜŞLERİ TÜKETİCİYE YANSIMIYOR
Eşel mobil sisteminin dikkat çeken bir diğer yönü ise uluslararası fiyatlarda düşüş yaşandığında ortaya çıkıyor.
Resmî düzenlemeye göre 1 Ağustos-30 Eylül döneminde yurt içi rafineri fiyatlarında yaşanan artışın yüzde 25’i oranında ÖTV indirimi uygulanıyor. Kalan bölüm ise akaryakıt satış fiyatlarına yansıtılıyor.
Rafineri fiyatlarında düşüş meydana geldiğinde ise söz konusu indirim doğrudan pompa fiyatlarına yansıtılmıyor; ÖTV artışıyla mahsuplaşılıyor.
Sistem, 3 Temmuz tarihli Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında kademeli olarak sona erdirilecek şekilde düzenlenmişti.
