JPMorgan Chase CEO’su Jamie Dimon, ABD’nin ekonomik ve askeri gücünü uzun vadede koruyamaması halinde ABD Doları’nın küresel rezerv para birimi olma konumunun tehlikeye girebileceği uyarısında bulundu.
PBS televizyonunda yayımlanan bir programa konuk olan Dimon, ABD’nin önümüzdeki 25 yıl boyunca dünyanın en güçlü ekonomisi ve askeri gücü olmayı sürdürememesi durumunda doların rezerv para statüsünün sorgulanabileceğini belirtti.
ÇİN’E BAĞIMLILIK RİSKİ
Dimon, ABD’nin ekonomik ve askeri kapasitesini korumasında stratejik ürünlerde dışa bağımlılığın azaltılmasının kritik önem taşıdığını söyledi.
Özellikle nadir toprak elementleri, alüminyum, belirli çelik türleri ve savunma açısından kritik ekipmanlarda Çin’e yönelik bağımlılığa dikkat çeken Dimon, Washington’ın bu sorunu daha erken fark etmesi gerektiğini ifade etti.
ABD’nin stratejik alanlarda Çin’e güvenemeyeceğini belirten Dimon, üretim kapasitesinin yeniden ülke içinde güçlendirilmesi gerektiğini savundu. Dimon, geçmişte bu konuda hata yapıldığını dile getirdi.
UZUN SÜRELİ SAVAŞ SENARYOSU ENDİŞESİ
ABD’nin üretim kapasitesindeki zayıflıkların yalnızca ekonomik değil, ulusal güvenlik açısından da risk oluşturduğunu belirten Dimon, uzun süreli bir savaşın sürdürülmesi konusunda ülkenin mevcut kapasitesinin yetersiz kalabileceği uyarısında bulundu.
İran’daki savaşın bu kırılganlığı ortaya koyduğunu savunan Dimon, ABD’nin uzun süre devam edecek gerçek bir savaş durumunda ülkenin savunması için gerekli üretim gücüne sahip olmamasının ciddi bir sorun olduğunu söyledi.
JPMorgan, bu tür stratejik risklere karşı geçen yıl 1,5 trilyon dolarlık ve 10 yıllık “Güvenlik ve Dayanıklılık Girişimi”ni başlatmıştı.
Girişim; kritik minerallerin yanı sıra ileri üretim teknolojileri, enerji, savunma, yapay zeka ve kuantum bilişim gibi ABD ekonomisi ve ulusal güvenliği açısından stratejik öneme sahip alanlara odaklanıyor.
Dimon, girişimin duyurulduğu dönemde ABD’nin ulusal güvenlik açısından kritik öneme sahip mineraller, ürünler ve üretim kapasitesinde güvenilir olmayan dış kaynaklara aşırı bağımlı hale gelmesinin “acı verici şekilde açık” olduğunu ifade etmişti.
Dimon’ın uyarılarına karşın ABD Doları, küresel rezerv para birimi konumunu halen güçlü biçimde koruyor.
Merkez bankalarının döviz rezervlerinin yaklaşık yüzde 57’si dolar cinsinden tutulurken, bu oran 2000’li yılların başında yaklaşık yüzde 70 seviyesindeydi. Doların rezervlerdeki payındaki uzun vadeli düşüş, küresel finans sistemindeki dengelerin değişip değişmediğine ilişkin tartışmaları da beraberinde getiriyor.
Rusya’nın 2022 yılında Ukrayna’yı işgal etmesinin ardından Rusya Merkez Bankası’nın varlıklarının dondurulması ve ABD’nin uyguladığı finansal yaptırımlar da doların küresel finans sistemindeki hakimiyetine ilişkin tartışmaları artırmıştı.
Buna karşın ABD Merkez Bankası’nın (Fed) araştırmaları, 2022 sonrasında merkez bankalarının dolar rezervlerinde kayda değer bir kaçış yaşandığına ilişkin güçlü bir işaret bulunmadığını ortaya koyuyor.
