Yılmaz, gelirlerin gıda ve konut harcamaları karşısında yetersiz kaldığını ifade etti. En yoksul kesimin harcamaları içerisinde gıdanın payının 2022 yılında yüzde 36 seviyesindeyken 2025 yılında yüzde 28’e gerilediğini belirten Yılmaz, aynı dönemde konut harcamalarının payının yüzde 29’dan yüzde 38’e yükseldiğini söyledi.
2026 yılında bu tablonun gıda aleyhine daha da ağırlaşacağını belirten Yılmaz, düşük kalan gelir artışları ile gıda enflasyonunun hane bütçeleri üzerindeki baskıyı artıracağını ifade etti.
HANELERİN SOFRASINDAN BİR ÖĞÜN AZALDI
Yılmaz, savaş kaynaklı enflasyonun hanelerin gıdaya yönelik harcamalarını yaklaşık yüzde 19 oranında azalttığını belirtti. Yılmaz, 100 liralık gıda harcamasının reel olarak 81 liraya düştüğünü ifade ederek, konut grubundaki artışın yüzde 40’ı aşmasıyla birlikte yaşanan gelişmenin hanelerin sofrasından bir öğünün azalması anlamına geldiğini söyledi.
ENFLASYON ÇOCUKLARI VE YOKSULLARI VURUYOR
Bütçede yoksullara yönelik harcamaların, Hazine'nin ödeneklerde kısıntıya gittiği alanların başında geldiğini belirten Yılmaz, yoksullara yönelik sosyal yardım harcamalarının bütçe içindeki payının 2026 yılında yüzde 2,71 ile en düşük düzeye gerilediğini ifade etti.
Yılmaz, enflasyonun özellikle yoksullar ve çocuklar üzerindeki etkisinin 2026 yılında daha sert hissedildiğini kaydetti.
ÜCRETLİ VERGİ YÜKÜNÜ SIRTLADI
Ücretlilerin üzerindeki vergi yüküne de dikkat çeken Yılmaz, uygulanan vergi dilimleri ve artan oranlılık nedeniyle nominal maaşlardaki artışların çalışanların daha yüksek vergi oranları üzerinden vergi ödemesine yol açtığını söyledi.
Ortalama enflasyonun yüzde 20’ler yerine yüzde 30’ları aşmasının, vergi dilimlerinin enflasyona göre düzeltilmediği bir yapıda çalışanların daha hızlı şekilde üst vergi dilimine girmesine neden olduğunu belirten Yılmaz, bunun çalışanların gelirlerinin azalması anlamına geldiğini ifade etti.
MAAŞLAR VE AYLIKLAR ERİDİ
Savaşın gelirler politikası üzerindeki etkisine de değinen Yılmaz, çalışan ve emeklilerin maaşlarında önemli bir erime yaşandığını belirtti.
Enflasyondaki yaklaşık 5 puanlık artışın en düşük ücrette 1500 lira, ortalama ücrette ise 2300 lira azalmaya neden olduğunu belirten Yılmaz, vergilerdeki ortalama yüzde 10’luk artışın da gelirler üzerindeki baskıyı artırdığını söyledi.
Yılmaz, ulaştırmanın yanı sıra başta gıda ve konut olmak üzere ikincil fiyatlardaki artışın da etkisiyle çalışan ve emeklilerin ücretlerinin hem gelir hem de harcama yönünden azalışa girdiğini ifade etti.
HANELERİN GELİRİ YÜZDE 20’DEN FAZLA DARALDI
Ekonomist Prof. Dr. Hakkı Hakan Yılmaz, yaşanan gelişmelerin sonucunda ortalama ücret alan bir hanenin net harcanabilir gelirinin yalnızca savaş nedeniyle yüzde 10 ila 15 arasında daraldığını belirtti.
Yılmaz, savaş dışındaki ekonomik program kaynaklı diğer faktörlerin de hesaba katılması halinde bu azalmanın yüzde 20’nin üzerine çıktığını vurguladı.
