Meme kanseri tanısı konulan ve kemoterapi sürecinin kısırlığa yol açabileceğini öğrenen bir kadın hastanın, anne olma umudunu korumak amacıyla yaptırdığı yumurta dondurma işlemiyle ilgili Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ile yaşadığı süreç Kamu Denetçiliği Kurumu’na (KDK) taşındı.
TEDAVİ SÜRECİ SONRASI MALİYET TALEBİ REDDEDİLDİ
Hastanın, tıbbi gereklilik nedeniyle yumurta dondurma işlemi yaptırdığı ve bu duruma ilişkin sağlık kurulu raporu aldığı belirtildi. Kadın, işlem masraflarının karşılanması için SGK’ya başvuruda bulundu. Ancak kurum, başvuruyu reddetti.
SGK ve Sağlık Bakanlığı tarafından KDK’ya gönderilen değerlendirmelerde, üremeye yardımcı tedaviler kapsamında yer alan tüp bebek uygulamalarının Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) çerçevesinde karşılandığı, ancak yumurta dondurma işleminin bu kapsam dışında bırakıldığı ifade edildi. Açıklamalarda ayrıca, tüp bebek tedavilerinde evlilik şartı arandığına dikkat çekildi.
KDK: TIBBİ ZORUNLULUK GÖZ ARDI EDİLMEMELİ
Başvuruyu inceleyen Kamu Denetçiliği Kurumu ise hastayı haklı bularak, tıbben zorunlu görülen durumlarda bireylerin mağdur edilmemesi gerektiğine hükmetti. KDK, yumurta dondurma işleminin belirli şartlar altında SGK tarafından karşılanmasına yönelik düzenleme yapılması için kuruma tavsiyede bulundu.
ANAYASA VURGUSU YAPILDI
Kararda, Anayasa’nın “Ailenin korunması ve çocuk hakları” başlıklı 41. maddesine atıf yapılarak, ailenin toplumun temel yapı taşı olduğu hatırlatıldı. Ayrıca bireylerin aile kurma ve çocuk sahibi olma hakkının, kişilik gelişimi ve maddi-manevi varlığın korunmasıyla doğrudan ilişkili olduğu vurgulandı.
“MAKUL TEMEL YOK” DEĞERLENDİRMESİ
KDK kararında, kısırlık riski nedeniyle tıbbi olarak uygun görülen yumurta dondurma işlemlerinin hiçbir koşulda karşılanmamasının makul bir gerekçeye dayanmadığı ifade edildi. Kurum, bu alanda mevcut uygulamanın yeniden değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
