En düşük emekli aylığının 2026’da 20 bin lira belirlenmesinin ardından adaletsizlik tartışmaları sürüyor.
Emekliler her seferinde aylığın artırılmasını talep ederken iktidar buna kulak tıkıyor.
Bir diğer adaletsizlik de Bağ-Kur’lular ile SSK’liler arasında yaşanıyor. Bağ-Kur’lular 9 bin gün, SSK’liler 7 bin 200 gün prim ödemek zorunda kalıyor.
Bu adaletsizliğin giderilmesi için Meclis’e kanun teklifi verildi.
EŞİTLİK VE ADALET VURGUSU
Teklifin gerekçesinde şunlara dikkat çekildi:
“Mevcut uygulamada, Bağ-Kur kapsamında sigortalı olan esnaf, çiftçi ve kendi nam ve hesabına çalışan vatandaşların emeklilik olabilmesi için 9.000 gün prim ödeme şartı aranırken; işçi statüsünde çalışan sigortalılar için bu süre 7.200 gün olarak uygulanmaktadır. Aynı sosyal güvenlik sistemi içinde yer alan ve benzer şekilde prim ödeyen sigortalılar arasında bu denli yüksek bir farkın bulunması, sosyal güvenlik sisteminin eşitlik ve adalet ilkeleriyle bağdaşmamaktadır.
Türkiye’de küçük esnaf, çiftçi ve kendi hesabına çalışan milyonlarca vatandaş ekonomik dalgalanmalardan doğrudan etkilenmekte; gelirleri çoğu zaman düzensiz ve kırılgan bir yapı göstermektedir. Özellikle son yıllarda artan girdi maliyetleri, yüksek enflasyon, finansmana erişim güçlüğü ve piyasa daralması gibi nedenlerle Bağ-Kur kapsamındaki sigortalıların önemli bir bölümü prim ödemelerini düzenli biçimde sürdürememekte, emeklilik için gerekli gün sayısını tamamlamakta büyük güçlük yaşamaktadır. Bu durum, yıllarca prim ödeyen ancak prim gün sayısını tamamlayamadığı için emekli olamayan yüz binlerce vatandaşın ortaya çıkmasına yol açmaktadır.”
AKP VAAT ETMİŞTİ
Gerekçede AKP’nin 14 Mayıs seçimlerinde bu ayrımın ortadan kaldırılmasını vaat ettiği hatırlatılarak şunlar ifade edildi:
“Diğer taraftan, Bağ-Kur kapsamındaki sigortalılar uzun süredir prim gün şartının işçi statüsündeki sigortalılarla eşitlenmesini talep etmektedir. Nitekim bu talep, 14 Mayıs 2023 yılında gerçekleştirilen Genel Seçim sürecinde karşılık bulmuş ve bizzat Cumhurbaşkanı tarafından söz konusu düzenlemenin hayata geçirileceği taahhüt edilmiştir.
Aradan geçen süreye rağmen söz konusu düzenlemenin hayata geçirilmemiş olması, milyonlarca Bağ-Kur sigortalısında ciddi bir hayal kırıklığı yaratmıştır. Sosyal güvenlik gibi doğrudan toplumun geniş kesimlerini ilgilendiren bir alanda verilen sözlerin yerine getirilmemesi, kamu yönetimine duyulan güvenin de zedelenmesine sebep olmaktadır.”
“EMEKLİLİK HAKKINA ERİŞİM”
Teklifi Meclis Başkanlığı’na sunan CHP Samsun Milletvekili Murat Çan şunları ifade etti:
“Yukarıda sözü edilen değerlendirmelerden hareketle hazırlanmış olan bu kanun teklifi ile Bağ-Kur kapsamında sigortalı olan vatandaşların yaşlılık aylığına hak kazanabilmesi için aranan prim ödeme gün sayısının 9.000 günden 7.200 güne düşürülmesi, bu sayede aynı sosyal güvenlik sistemi içerisinde farklı sigortalılık statülerine tabi vatandaşlar arasında ortaya çıkan eşitsizliğin giderilmesi, yıllarca çalışarak ülke ekonomisine katkı sunan esnaf, çiftçi ve kendi hesabına çalışan vatandaşların emeklilik hakkına erişimi kolaylaştırılması amaçlanmaktadır.”