Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) fiili dolaşımdaki pay oranlarının hesaplanmasına ilişkin düzenlemesinin ardından Borsa İstanbul’da işlem gören 247 şirketin fiili dolaşım oranı bir günde geriledi. Merkezi Kayıt Kuruluşu’nun (MKK) yeni hesaplama yöntemine göre yayımladığı verilere göre 343 şirketin oranı değişmezken, 40 şirketin fiili dolaşım oranında sınırlı artış görüldü.
SPK, 8 Eylül 2026 tarihli ve 2026/57 sayılı bülteninde yayımladığı ilke kararlarıyla, borsada işlem gören şirketlerde pay ve oy haklarına ilişkin bildirimlerin kapsamını yeniden belirledi. Kararla birlikte fiili dolaşımdaki pay oranlarının hesaplanmasında da değişikliğe gidildi.
MKK, yeni düzenlemeye göre hesaplanan fiili dolaşım ve halka açıklık oranlarını 14 Eylül itibarıyla yayımlamaya başladı.
MKK verileri üzerinden yapılan hesaplamalara göre fiili dolaşım oranı en fazla gerileyen şirket Fuzul GMYO oldu. Şirketin fiili dolaşım oranında yüzde 20,5 düşüş kaydedildi.
Fuzul GMYO’yu yüzde 18,94 düşüşle Manas Enerji, yüzde 18,38 ile LDR Turizm, yüzde 18,32 ile Blume Metal Kimya ve yüzde 18,12 ile Trend GMYO izledi.
Fiili dolaşım oranı gerileyen diğer şirketler arasında İnfo Yatırım, GSD Holding, Ostim Endüstriyel Yatırım ve Odine Teknoloji de yer aldı. Bu şirketlerdeki düşüş oranları sırasıyla yüzde 17,79, yüzde 13,66, yüzde 10,77 ve yüzde 9,93 oldu.
Analistler, fiili dolaşım oranlarındaki değişimlerin tamamının SPK’nın yeni hesaplama yönteminden kaynaklanmayabileceğine dikkat çekiyor.
Hisse geri alım programları ve nitelikli yatırımcılara yapılan satışlar gibi şirket bazlı işlemlerin de fiili dolaşım oranlarını etkileyebileceği belirtiliyor. Bununla birlikte, yüksek oranlı değişimlerin önemli bölümünün yeni düzenlemeden kaynaklandığı değerlendiriliyor.
Yeni hesaplama yöntemiyle birlikte özellikle fiili dolaşım oranı yüksek ölçüde değişen şirketlerde, Borsa İstanbul’daki endeks ağırlıkları ve işlem dinamiklerinin de yeniden değerlendirilmesi bekleniyor.
HALKA AÇIKLIK ORANI NEDİR?
Bir şirketin toplam paylarının ne kadarının borsada işlem görebildiğini gösteren halka açıklık oranı, hisse senedinin piyasadaki likiditesi ve işlem hacmi açısından önemli göstergelerden biri.
Bir şirketin 100 milyon adet payı olduğunu ve bunun 30 milyonunun halka açık olduğunu varsayalım. Bu durumda şirketin halka açıklık oranı yüzde 30 olarak ifade edilir.
Halka açıklık oranının yüksek olması, piyasada işlem görebilecek pay miktarının daha fazla olduğu anlamına gelir. Düşük halka açıklık oranında ise şirket paylarının önemli bölümü hâkim ortakların veya belirli yatırımcıların elinde bulunur.
Halka açıklık oranı ile fiili dolaşım oranı birbirine yakın kavramlar olsa da aynı anlama gelmiyor.
Fiili dolaşım oranı, halka açık paylar içerisinde piyasada gerçekten dolaşımda olduğu kabul edilen payların oranını ifade ediyor. Şirketin büyük ortakları veya belirli nitelikteki yatırımcıların elindeki bazı paylar halka açık statüsünde bulunsa bile fiili dolaşım hesabına dahil edilmeyebiliyor.
Bu nedenle bir şirketin halka açıklık oranı ile fiili dolaşım oranı arasında fark bulunabiliyor.