Türkiye’de yapı stokunun deprem güvenliği yeniden gündeme geldi. TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası Adana Şube Başkanı Hıdır Çak, bina yaşının tek başına güvenlik göstergesi olmadığını belirterek, belirli özellikleri taşıyan milyonlarca konutun risk açısından değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
Çak, Türkiye’deki konut sayısına ilişkin son kapsamlı çalışmanın 2021 yılında TÜİK tarafından yapıldığını belirtti. Son 5 yılda inşa edilen yapılar da hesaba katıldığında ülke genelinde yaklaşık 36 milyon konut bulunduğunu kaydeden Çak, bunların yaklaşık 26 milyonunun aktif olarak kullanıldığını söyledi.
ORTALAMA BİNA YAŞI 25
Türkiye’de bina yaşının hesaplanmasına yönelik en son çalışmanın 2021 yılında yapıldığını belirten Çak, İnşaat Mühendisleri Odası olarak son 5 yılda yapılan yeni binaları da hesaba kattıklarını söyledi.
Çak, bu hesaplamaya göre Türkiye’de yaklaşık 36 milyon konut bulunduğunu, bunların yaklaşık 26 milyonunun aktif şekilde kullanıldığını ifade ederek ortalama bina yaşının yaklaşık 25 olarak karşılarına çıktığını belirtti.
1980-2000 ARASINDAKİ BİNALARA DİKKAT
Bina yaşının tek başına yapının güvenli olup olmadığını göstermediğine dikkat çeken Çak, özellikle 1980-2000 yılları arasında inşa edilen çok katlı yapıların risk açısından incelenmesi gerektiğini söyledi.
Bu kriterler üzerinden yaklaşık 6-7 milyon konutun risk havuzunda bulunduğunu belirten Çak, yaklaşık 6 milyon konutun incelenmesi ve risk analizlerinin yapılması gerektiğini ifade etti.
Çak, 1998 deprem yönetmeliğinden önce, yani 1975 deprem yönetmeliğine göre yapılmış binaların yanı sıra çok katlı yapılar, elle beton dökülen binalar ve ağır çıkmaları bulunan yapıların risk açısından daha dikkatli değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
“RİSK ANALİZLERİ YAPILMALI”
Risk havuzunda bulunan konutların öncelikle ön incelemeden geçirilmesi gerektiğini belirten Çak, karot ve profometre gibi çalışmalarla yapıdan veri toplanmasını önerdi.
Elde edilen verilerin laboratuvar sonuçlarıyla birlikte bilgisayar ortamında modellenmesi gerektiğini belirten Çak, ardından deprem performans analizlerinin yapılması gerektiğini ifade etti.
RİSKLİ YAPILAR İÇİN İKİ SEÇENEK
Yapılan analiz sonucunda riskli olduğu belirlenen binaların güçlendirilmesi gerektiğini söyleyen Çak, güçlendirme maliyetinin çok yüksek olması halinde ise yapıların yıkılarak yeniden inşa edilmesi gerektiğini dile getirdi.
Çak ayrıca, aynı ada veya mahallede çok sayıda riskli yapının bulunması halinde yalnızca bina bazında çalışma yapılmasının yeterli olmayacağını belirterek, bölgenin kentsel dönüşüm alanı ilan edilip yeniden planlanması ve yapılaşmasının değerlendirilmesi çağrısında bulundu.
