Freddy Gray ve Harvey Rothman tarafından The Spectator için kaleme alınan analizde, Donald Trump’ın İran politikasının beklenen sonuçları vermediği ileri sürüldü. “Trump’ın İran kumarı nasıl geri tepti” başlıklı yazıda, Trump’ın başkanlığı boyunca diplomasi ile tehdidi, savaş ile barışı aynı anda kullanan bir strateji izlediği vurgulandı.
Trump’ın 2016’daki bir konuşmasında dile getirdiği “Artık öngörülemez olmamız gerekiyor” sözünün, yazarların değerlendirmesine göre ikinci başkanlık döneminde daha somut bir stratejiye dönüştüğü belirtildi. Analizde, bu yaklaşımın Venezuela politikasında da görüldüğü ifade edildi.
İRAN ABD’NİN SINIRLARINI ORTAYA KOYDU
Gray ve Rothman’a göre İran’a yönelik operasyon, yalnızca askeri değil aynı zamanda siyasi ve ekonomik sınırları da gözler önüne serdi. Analizde, ABD’nin dünyanın en güçlü ordularından birine sahip olmasına rağmen küresel enerji fiyatlarını ya da rakip ülkelerin iç siyasi dengelerini kontrol edemediği vurgulandı.
Yazıda ayrıca savaşın enerji piyasaları üzerindeki etkisinin, Trump yönetiminin ekonomik hedefleriyle çeliştiğine dikkat çekildi.
PETROL FİYATLARI TRUMP’IN PLANINI ZORLADI
Analize göre Trump’ın iç politikadaki temel hedeflerinden biri ABD’de benzin fiyatlarını düşürmekti. Ancak İran ile yaşanan gerilimin petrol fiyatlarını yükseltmesi bu planı zorlaştırdı.
Mar-a-Lago’daki toplantılarda Trump’ın danışmanları ve bağışçılarının, petrol fiyatlarındaki artışın enflasyonu tetikleyebileceği uyarısında bulunduğu öne sürüldü. Bunun ardından Trump’ın bir yandan İran’dan “koşulsuz teslimiyet” talep ederken, diğer yandan savaşın kısa sürede sona erebileceğini söylemeye başlaması dikkat çekti.
Analizde, piyasaları sakinleştirmek amacıyla ABD yönetiminin Strait of Hormuz’dan geçen gemilere sigorta garantisi vermeyi teklif ettiği de aktarıldı. Trump ayrıca tanker trafiğinin engellenmesi halinde İran’a çok daha sert karşılık verileceği yönünde tehditlerde bulundu.
ABD VE İSRAİL ARASINDA GÖRÜŞ AYRILIĞI
Yazıda İran savaşı sürecinin ABD ile İsrail arasında da bazı görüş ayrılıklarını ortaya çıkardığı iddia edildi. Analize göre, İsrail savaş uçaklarının hafta sonu İran’daki 30 petrol tesisini vurması, Pentagon’da şaşkınlık yarattı.
ABD’li yetkililerin İsrailli muhataplarına “Bu bizim hedefimiz değildi” diyerek tepki gösterdiği öne sürüldü. Bu durumun iki ülke arasındaki stratejik yaklaşım farklılıklarını görünür kıldığı ifade edildi.
“İRAN BEKLENEN ŞEKİLDE ÇÖKMEDİ”
Analizde, Trump ile İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu’nun İran yönetiminin baskı altında geri adım atacağını ya da rejimin zayıflayacağını hesapladığı belirtildi. Ancak şu ana kadar bu beklentinin gerçekleşmediği ifade edildi.
Yazarlar, İran’ın binlerce füze ve insansız hava aracıyla Körfez ülkelerine yönelik saldırılar düzenleyerek karşılık verdiğini ve bunun küresel maliyetleri artırdığını savundu.
“TRUMP KENDİNİ KÖŞEYE SIKIŞTIRDI”
Defense Priorities bünyesinde çalışan uzman Jennifer Kavanagh’ın değerlendirmesine de yer verilen analizde, İran’ın kullandığı stratejinin dünya için yüksek maliyetli olduğu ifade edildi.
Kavanagh’a göre İran’ın yalnızca İHA ve füze saldırılarını sürdürmesi bile bölgedeki havaalanlarının kapanmasına, enerji altyapısının hedef alınmasına ve Hürmüz Boğazı’ndaki trafiğin aksamasına yol açabiliyor. Bu durumun Trump yönetimini zor bir pozisyona sürüklediği belirtildi.
BEYAZ SARAY’DA BİLE BELİRSİZLİK İDDİASI
The Spectator’daki analizde, Trump yönetimi içinde bile savaşın nihai hedefi konusunda net bir görüş birliği bulunmadığı ileri sürüldü. Trump’a yakın bir kaynağın, Beyaz Saray ve Dışişleri çevrelerinde operasyonun amacı konusunda sessiz bir belirsizlik bulunduğunu söylediği aktarıldı.
“TRUMP ZAFER İLAN EDEREK ÇEKİLEBİLİR”
Gray ve Rothman, Trump’ın siyasi tarzı gereği yenilgiyi kabul etmeyeceğini savundu. Yazarlara göre ABD Başkanı bir noktada zafer ilan ederek askeri güçleri geri çekebilir.
Ancak analizde, böyle bir senaryonun İran operasyonunun tarihe başarısız bir girişim olarak geçmesini engellemeyeceği değerlendirmesi yapıldı.
