Tarım sektöründeki borçlanmanın boyutu, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun (BDDK) verileriyle bir kez daha ortaya çıktı. TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu üyesi, YENİ Parti Manisa Milletvekili Ahmet Vehbi Bakırlıoğlu, Haziran 2025 ile Haziran 2026 dönemine ilişkin kredi verilerini karşılaştırdı.
Verilere göre tarım sektörünün toplam nakdi kredi borcu, Haziran 2025’te yaklaşık 1 trilyon 45,6 milyar lirayken, Haziran 2026’da 1 trilyon 445 milyar liraya yükseldi.
Böylece çiftçinin bankalara olan nakdi kredi borcu bir yılda yaklaşık 399,4 milyar lira artarak yüzde 38,2 yükseldi.
ASIL SIÇRAMA TAKİPTEKİ KREDİLERDE
Borç artışının yanında takipteki kredilerde yaşanan yükseliş ise tabloyu daha da dikkat çekici hale getirdi.
Haziran 2025’te tarım sektöründe 7,3 milyar lira olan takipteki kredi tutarı, Haziran 2026’da 25 milyar liraya çıktı. Böylece takipteki krediler bir yılda 17,7 milyar lira artarken yükseliş oranı yüzde 226 oldu.
Bakırlıoğlu, çiftçinin toplam borcunun yüzde 38 arttığı bir dönemde ödenemeyen borçların yüzde 226 artmasının finansal sıkışmanın boyutunu gösterdiğini söyledi.
KISA VADELİ BORÇLANMA DA HIZLANDI
Tarım sektörünün kısa vadeli nakdi kredileri de aynı dönemde önemli ölçüde yükseldi.
Haziran 2025’te 374 milyar lira olan kısa vadeli kredi tutarı, yüzde 42 artışla Haziran 2026’da 533,6 milyar liraya ulaştı.
Orta ve uzun vadeli nakdi krediler ise 664,3 milyar liradan 886,4 milyar liraya yükseldi. Bu kalemdeki artış yaklaşık 222,1 milyar lira ve yüzde 33,4 olarak gerçekleşti.
“ÇİFTÇİ BORCUNU ÖDEMEK İÇİN BORÇLANIYOR”
Bakırlıoğlu, rakamların yalnızca kredi kullanımındaki artış olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirtti.
Çiftçinin daha fazla borçlandığını ancak gelirinin aynı oranda artmadığını savunan Bakırlıoğlu, üreticinin artan gübre, mazot, ilaç, yem, elektrik ve işçilik maliyetleri nedeniyle bankalara daha fazla yönelmek zorunda kaldığını söyledi.
Tarım sektöründe “borç sarmalı” oluştuğunu öne süren Bakırlıoğlu, üreticinin hasat sonunda elde ettiği gelirin borcunu kapatmaya yetmemesi nedeniyle eski borçların yeni kredilerle çevrildiğini ifade etti.
TAKİPTEKİ KREDİ PAYI YAKLAŞIK 3 KAT ARTTI
Takipteki kredilerin toplam nakdi krediler içindeki payına da dikkat çeken Bakırlıoğlu, bu oranın yaklaşık yüzde 0,7’den yüzde 1,8’e yükseldiğini belirtti.
Bakırlıoğlu, takipteki tarım kredilerinin yaklaşık 3,4 katına çıktığını söyleyerek bunun üreticilerin ödeme gücündeki bozulmaya işaret ettiğini savundu.
“YALNIZCA YENİ KREDİ VEREREK KURTARAMAZSINIZ”
Üreticilerin yalnızca yeni kredi kullanarak desteklenemeyeceğini belirten Bakırlıoğlu, asıl çözümün çiftçinin ürettiği üründen yeterli geliri elde edebilmesini sağlamak olduğunu söyledi.
Bakırlıoğlu, tarımsal üreticilerin borçlarının bir an önce faizsiz şekilde yapılandırılması ve çiftçinin nefes almasını sağlayacak adımların atılması çağrısında bulundu.