Sayıştay denetimleri, kamuya devredilen taşınmazların kullanımından Kamu İhale Kurumu'nun gerçekleştirdiği milyonlarca liralık hizmet alımına kadar uzanan bir dizi tespiti ortaya koydu.
Özelleştirme İdaresi Başkanlığı Özelleştirme Fonu Denetim Raporu'nda, Özelleştirme Yüksek Kurulu kararları doğrultusunda kamu yararı amacıyla kamu kurumlarına ve yerel yönetimlere devredilen taşınmazların bir bölümünün daha sonra satıldığı veya belirlenen amaçların dışında kullanıldığı tespit edildi.
26 TAŞINMAZ KAMU YARARI ŞARTINA RAĞMEN SATILDI
Sayıştay'ın raporuna göre, Özelleştirme Yüksek Kurulu tarafından kamu yararına kullanılmaları şartıyla bedelli veya bedelsiz şekilde kamu kurumları ile mahalli idarelere devredilen 30 taşınmazla ilgili aykırılıklar belirlendi.
Bunlardan 26'sının, devredilen kuruluşlar tarafından satıldığı tespit edildi. Dört taşınmazın ise kurul kararlarında belirtilen kullanım amacının dışında değerlendirildiği kaydedildi.
Söz konusu dört taşınmazdan ikisinin, belediye tarafından meslek edindirme kursları ve çok amaçlı gençlik merkezi olarak kullanılması gerekirken idari bina olarak kullanıldığı belirlendi. Diğer iki taşınmazın ise fen işleri hizmetlerinde ve sosyal tesis alanı olarak değerlendirilmesi gerekirken bir kooperatife kiralandığı tespit edildi.
SAYIŞTAY'DAN YENİ KARAR ÇAĞRISI
Sayıştay, önceki yıllardaki denetim raporlarında da gündeme gelen taşınmazlara ilişkin aykırılıkların giderilmesi gerektiğine dikkat çekti.
Raporda, devir amacı dışında kullanılan taşınmazlar bakımından ya Özelleştirme Yüksek Kurulu kararlarına uygunluğun sağlanması ya da taşınmazların kullanım amacının yeni bir kurul kararıyla değiştirilmesi gerektiği belirtildi.
ÖZELLEŞTİRME BİLGİLERİ KAMUOYUNA AÇIKLANMIYOR
Denetimde yalnızca taşınmazların kullanımına ilişkin sorunlar değil, özelleştirme süreçlerinde kamuoyunun bilgilendirilmesine yönelik eksiklikler de tespit edildi.
Raporda, özelleştirme kapsam ve programına alınan taşınmazların Özelleştirme Fonu'nun mali tabloları ve dipnotlarında tam ve doğru şekilde raporlanmadığı belirtildi.
Ayrıca özelleştirme programındaki kuruluşların satışında komisyonlar tarafından belirlenen değer tespit sonuçlarının kamuoyuna duyurulmadığı kaydedildi.
Sayıştay, özelleştirme uygulamalarının değer tespit sonuçları da dahil olmak üzere şeffaf biçimde yürütülmesinin 4046 sayılı Kanun'un temel ilkelerinden biri olduğunu hatırlattı.
KAMU İHALE KURUMU'NUN 183 MİLYON LİRALIK ALIMI
Sayıştay'ın Kamu İhale Kurumu Denetim Raporu'nda ise kurumun kendi gerçekleştirdiği bir hizmet alımına ilişkin dikkat çeken tespitlere yer verildi.
Kamu İhale Kurumu'nun, ihtiyaç duyduğu "Kamu Alımlarının Dijital Dönüşümü, Araştırma, Geliştirme, Bakım ve Destek Hizmeti"ni danışmanlık hizmeti kapsamında temin ettiği belirtildi. Ancak Sayıştay, yapılan incelemede bu alımın niteliği itibarıyla "personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı" olduğu değerlendirmesinde bulundu.
"PERSONEL KURUM PERSONELİ GİBİ ÇALIŞTI"
Sayıştay'ın incelemesine göre, Kamu İhale Kurumu ile Havelsan arasında geçen yıl imzalanan 356 günlük sözleşme kapsamında çalıştırılan personel, kurum çalışanlarıyla benzer şekilde görev yaptı.
Raporda, personelin çalışma saatlerinin tamamını Kamu İhale Kurumu için kullandığı, sözleşme maliyetinin tamamının işçilik giderlerinden oluştuğu ve hizmetin süreklilik arz ettiği tespitlerine yer verildi.
Bu gerekçelerle Sayıştay, söz konusu hizmetin danışmanlık hizmeti olarak değil, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
KAMU İHALE KURUMU'NDAN FARKLI DEĞERLENDİRME
Kamu İhale Kurumu ise Havelsan ile imzalanan sözleşmenin danışmanlık hizmeti niteliğinde olduğunu savundu.
Kurum tarafından yapılan değerlendirmede, tam zamanlı çalışanların yanı sıra kısmi zamanlı personelin de bulunduğu ve hizmetin 2029 yılında sona erdirilmesinin planlandığı ifade edildi. Bu gerekçelerle alımın personel çalıştırılmasına dayalı hizmet kapsamında olmadığı ileri sürüldü.
Sayıştay ise sözleşme ve teknik şartnamede asgari personel sayısının belirlenmiş olmasına ve personelin "kurumda tam zamanlı olarak çalışacak kişiler" şeklinde tanımlanmasına dikkat çekerek bu değerlendirmenin kısmi zamanlı çalışma iddiasıyla örtüşmediğini belirtti.
"DOĞRUDAN TEMİN YÖNTEMİ KULLANILMAMALIYDI"
Yaklaşık maliyeti 183 milyon TL olan hizmet alımının, belirlenen limitin üzerinde olduğuna dikkat çeken Sayıştay, işlemin danışmanlık hizmeti olarak kabul edilmesi halinde doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirilemeyeceğini belirtti.
Raporda, böyle bir durumda danışmanlık hizmet alımlarına ilişkin usule uygun olarak "belli istekliler arasında ihale usulünün" uygulanması gerektiği ifade edildi.
Buna karşın alımın doğrudan temin yoluyla gerçekleştirilmesinin, işlemin yapıldığı tarihte idarenin söz konusu hizmeti danışmanlık hizmeti olarak değerlendirmediğine işaret ettiği kaydedildi.
"KAMU İHALE KURUMU BU ŞEKİLDE ALIM YAPAMAZ"
Sayıştay, söz konusu hizmetin süreklilik taşıdığı değerlendirmesinde bulunarak Kamu İhale Kurumu'nun kendi bütçesinden personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı gerçekleştiremeyeceğini belirtti.
Raporda, denetleyici ve düzenleyici bir kamu idaresi olan Kamu İhale Kurumu'nun, 4734 sayılı Kanun'un ilgili hükmü uyarınca doğrudan personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı yapmasının veya niteliği itibarıyla aynı sonucu doğuracak bir yöntem kullanmasının mümkün olmadığı ifade edildi.
BAKIRLIOĞLU: "KURUMLAR ÖYLE BİR HALE GELDİ Kİ..."
TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu üyesi ve YENİ Parti Manisa Milletvekili Ahmet Vehbi Bakırlıoğlu da Sayıştay raporundaki bulgulara ilişkin değerlendirmede bulundu.
Bakırlıoğlu, tartışmanın yalnızca 183 milyon liralık kamu harcamasından ibaret olmadığını belirterek, kamu ihalelerini düzenleyen ve denetleyen Kamu İhale Kurumu'nun kendi hizmet alımının Sayıştay tarafından mevzuata aykırı nitelikte değerlendirildiğine dikkat çekti.
Bakırlıoğlu, "AKP iktidarı kurumları öyle bir hale getirdi ki, denetleyici bir kurum bile mevzuata aykırılık yapabiliyor" ifadelerini kullandı.
