Küresel petrol piyasaları, Orta Doğu’da artan jeopolitik gerilimlerin etkisiyle sert bir yükseliş ivmesi yakaladı. ABD’nin İran’a yönelik askeri seçenekleri değerlendirdiğine dair haber akışı, zaten hassas olan arz-talep dengesini daha da kırılgan hale getirdi.
Brent petrol fiyatı yüzde 4,5 artarak 124,7 dolara çıkarken, ABD ham petrolü (WTI) 109 dolar seviyesini aştı. Bu yükselişle birlikte petrol fiyatlarının art arda dördüncü ayı da primle kapatması bekleniyor. Son veriler, fiyatların 15 Haziran 2022’den bu yana en yüksek düzeye ulaştığını gösteriyor.
ENERJİ ARZINDA TARİHİ KESİNTİ ENDİŞESİ
Krizin merkezinde, küresel petrol taşımacılığının yaklaşık beşte birinin gerçekleştiği Hürmüz Boğazı yer alıyor. İran’ın bu kritik geçiş noktasındaki sevkiyatı büyük ölçüde durdurması ve ABD’nin İran limanlarına yönelik blokajı, piyasada ciddi bir arz şoku yarattı.
Analistler, mevcut tablonun “son yılların en büyük enerji kesintilerinden biri” olabileceğine dikkat çekerek, arz tarafındaki risklerin giderek büyüdüğünü ifade ediyor.
TRUMP’A KRİTİK ASKERİ BRİFİNG
ABD Başkanı Donald Trump’ın, İran’a yönelik olası hava operasyonlarını içeren planlar hakkında kapsamlı bir brifing almasının beklendiği belirtiliyor. Söz konusu hamlenin, Tahran’ı yeniden nükleer müzakere sürecine çekmeyi amaçladığı değerlendiriliyor. Ancak piyasalarda bu gelişme, gerilimin daha da tırmanabileceği yönünde fiyatlanıyor.
PİYASADA İYİMSERLİK YERİNİ ENDİŞEYE BIRAKTI
Uluslararası finans kuruluşu ING analistleri, petrol piyasasındaki değişimi “aşırı iyimserlikten gerçek arz kesintisi kaygısına geçiş” olarak yorumladı.
Piyasa uzmanları ise kısa vadede krizin çözülmesine yönelik beklentilerin zayıf olduğuna işaret ediyor. Analist Tony Sycamore, İran kaynaklı gerilimde yakın dönemde bir normalleşme ya da Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasının düşük ihtimal olduğunu dile getirdi.
OPEC+ ARTIŞI YETERSİZ KALABİLİR
Petrol piyasalarının odağında şimdi OPEC+ grubunun gerçekleştireceği toplantı bulunuyor. Grubun günlük üretimi yaklaşık 188 bin varil artırması bekleniyor. Ancak uzmanlar, bu artışın savaş kaynaklı arz kaybını telafi etmekte yetersiz kalabileceğini öngörüyor.
Öte yandan Birleşik Arap Emirlikleri’nin OPEC’ten ayrılmasının, kartelin fiyatlar üzerindeki kontrol gücünü zayıflatabilecek bir gelişme olarak değerlendirildiği ifade ediliyor.