Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü'nün (FAO) yayımladığı son verilere göre, küresel gıda fiyatları mayıs ayında sınırlı bir düşüş gösterdi. Palm yağı ve soya yağı fiyatlarındaki gerileme endeks üzerinde aşağı yönlü baskı oluştururken, enerji ve tarımsal girdi maliyetlerindeki yükseliş fiyatların yüksek seviyelerde kalmasına neden oldu.
FAO Gıda Fiyat Endeksi, Mayıs 2026'da ortalama 130,8 puan olarak hesaplandı. Endeks, bir önceki aya göre yüzde 0,2 gerilerken, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 2,9 artış kaydetti.
JEOPOLİTİK GELİŞMELER ÜRETİM MALİYETLERİNİ ARTIRDI
Uzmanlar, İran'da yaşanan çatışmalar ve Hürmüz Boğazı'ndaki aksaklıkların küresel tarım sektörünü doğrudan etkilediğine dikkat çekiyor. Yakıt ve gübre gibi temel girdilerin tedarikinde yaşanan sorunlar, üretim maliyetlerini yükseltirken birçok ülkede tarımsal verimlilik açısından endişeleri artırdı.
Özellikle mısır ve pirinç üreticisi ülkelerde maliyet baskısının büyümesi, önümüzdeki dönemde arz tarafında yeni risklerin ortaya çıkabileceğine işaret ediyor.
PALM YAĞI FİYATLARINDA DÜŞÜŞ
Mayıs ayında en dikkat çekici gelişmelerden biri bitkisel yağ piyasasında yaşandı. Palm yağı fiyatları, ithalat talebindeki yavaşlama beklentisi ve ham petrol piyasalarındaki dalgalanmaların etkisiyle geriledi. Böylece son beş aydır devam eden yükseliş eğilimi sona ermiş oldu.
FAO verilerine göre Bitkisel Yağ Fiyat Endeksi, nisan ayına kıyasla yüzde 4,6 düşüş göstererek yılın ilk aylık gerilemesini kaydetti.
TAHIL FİYATLARINDA YÜKSELİŞ SÜRÜYOR
Buna karşın tahıl fiyatlarında yükseliş devam etti. FAO Tahıl Fiyat Endeksi, mayıs ayında bir önceki aya göre yüzde 2,6, yıllık bazda ise yüzde 5 oranında arttı.
FAO Piyasalar ve Ticaret Bölümü Direktörü Boubaker Ben-Belhassen, küresel gıda piyasalarının genel olarak dayanıklılığını koruduğunu ancak tahıl fiyatlarındaki yükselişin sektörün enerji maliyetleri, hava koşulları ve ticaret yollarındaki aksamalara karşı hassasiyetini ortaya koyduğunu belirtti.
Ben-Belhassen, özellikle Hürmüz Boğazı'nı etkileyen belirsizliklerin gübre kullanımını azaltabileceğini ve bunun da gelecekte gıda fiyatları üzerinde ek baskı yaratabileceğini ifade etti.
ŞEKER FİYATLARI SERT YÜKSELDİ
Mayıs ayında en güçlü artış şeker piyasasında görüldü. Brezilya'da şeker kamışının daha fazla etanol üretiminde kullanılmaya başlanması ve Hindistan ile Tayland'da üretimi olumsuz etkileyebileceği değerlendirilen El Nino kaynaklı riskler, şeker fiyatlarını yukarı taşıdı.
FAO Şeker Fiyat Endeksi, söz konusu gelişmelerin etkisiyle aylık bazda yüzde 7,5 yükseldi.
TÜRKİYE'DE GIDA FİYATLARINDA AYLIK GERİLEME
Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) açıkladığı verilere göre ise mayıs ayında gıda ve alkolsüz içecekler grubunda fiyatlar yüzde 0,48 oranında geriledi. Ancak yıllık bazda değerlendirildiğinde aynı gruptaki fiyat artışı yüzde 34,86 olarak gerçekleşti.
Uzmanlar, küresel piyasalardaki gelişmelerin yanı sıra enerji maliyetleri, iklim koşulları ve lojistik süreçlerin önümüzdeki aylarda hem dünya genelinde hem de Türkiye'de gıda fiyatları üzerinde belirleyici olmaya devam edeceğini ifade ediyor.
