İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, sosyal medya platformlarında sermaye piyasası araçları hakkında yatırımcılarda korku ve paniğe neden olacak nitelikte paylaşımlar yapıldığı yönündeki tespitler üzerine Borsa İstanbul'un eski Yönetim Kurulu Başkanı ve Genel Müdürü, ekonomist Prof. Dr. İbrahim Mustafa Turhan hakkında resen soruşturma başlatıldığını açıkladı.
BAŞSAVCILIK AÇIKLAMA YAPTI
Başsavcılık tarafından yapılan açıklamada, bazı sosyal medya platformlarında yer alan ve kamuoyuna yansıyan paylaşımlara ilişkin inceleme başlatıldığı belirtildi.
Açıklamada, söz konusu paylaşımlarda doğrudan ya da dolaylı olarak sermaye piyasası araçları hakkında yatırımcıda korku ve paniğe sebep olacak nitelikte içeriklerin yer aldığı yönünde tespitler bulunduğu ifade edildi.
“RESEN SORUŞTURMA İŞLEMLERİNE BAŞLANILMIŞTIR”
Başsavcılık, söz konusu paylaşımların ardından “@ibrahimmturhan2” adlı hesabın kullanıcısı olan İbrahim Mustafa Turhan hakkında resen soruşturma işlemlerine başlandığını duyurdu.
Başsavcılığın açıklamasında, “Bazı sosyal medya platformlarında yer alan ve kamuoyuna yansıyan paylaşımlarda, doğrudan ya da dolaylı olarak sermaye piyasası araçları hakkında yatırımcıda korku ve paniğe sebep olacak nitelikte paylaşımlar yaptığı yönünde tespitler üzerine ‘@ibrahimmturhan2’ adlı hesap kullanıcısı olan İbrahim Mustafa Turhan hakkında Cumhuriyet Başsavcılığımızca re'sen soruşturma işlemlerine başlanılmıştır” ifadelerine yer verildi.
Turhan Borsa İstanbul'daki sert satışlar sonrası şu paylaşımları yapmıştı:
-Sorunları görmezden gelebilirsiniz ama sonuçlarıyla yüzleşmekten kaçamazsınız.
-Finansal sistemin önemli bir bölümünde ortaya çıkan bozulmanın finansal aracılık işlevlerini ciddi biçimde aksatması, tek bir kuruluşta ya da birkaç piyasa aktöründe başgösteren sorunun güven kaybı, kaçış, likidite sıkışıklığı, varlık satışları, karşı taraf riski gibi mekanizmalarla sistemin tamamına yayılması sistemik finansal risktir.
Bu öngörülebilir bir durumdur. Senaryo analizleri sistemik olaylara karşı önlemleri içerir. Aslolan önleyici tedbirleri gecikmeden devreye sokabilmektir.
Yoksa bade harabu’l Basra…-Borsamızda, sermaye piyasasında temel ve yapısal bir risk olduğunu düşünmüyorum. Türkiye ekonomisi güçlü, halka açık şirketlerin tamamını etkileyecek bir risk söz konusu değil. Özellikle de iş modellerinde kârlılık ve serbest nakit akışı sorunu olmayan şirketler çok iyi durumda. Hatta birçoğu değerinin altında fiyatlanıyor. Döviz kuruna ilişkin açık ve yakın bir tehdit söz konusu değil. Kamunun finansal sürdürülebilirliği de gayet sağlam.
Sakin olmak lazım…
…
Bu gibi durumlarda panikle hareket edenler en büyük zararı kendilerine verir. Aynı zamanda piyasanın bozulmasına ve sorunun gerçekte olduğundan daha büyük görünmesine neden olabilir.
Türkiye ekonomisine, sermaye piyasamızın kurumsal altyapısına güvenin.-1997’de Asya krizi, ardından 1998 Rusya krizi gelişen piyasa ekonomilerini (EM) vurmuştu. Bu arada Brezilya EM’lerden olumlu yönde ayrışıyordu. Kasım 1998'de IMF öncülüğünde 41,5 milyar dolarlık devasa bir finansal destek paketi için anlaşma yapıldı ve Brezilya hükümeti bu anlaşma doğrultusunda ve sonrasında çok katı mali ve yapısal reformlar gerçekleştirdi. Brezilya kapkara bir gökyüzünde parlayan yıldız olmuştu.
EM’lere yatırım yapan riskli fonlar nakit ihtiyaçlarını karşılamak için portföylerindeki varlıkların bir kısmını satmak zorundaydı. Üstelik yaşanan EM krizi dolayısıyla müşterilerin nakit talepleri de artmıştı. Krizin etkisinin derin olduğu ve sıkıntıda olan ülkelerdeki pozisyonlardan satış yapılırsa o ana kadar kâğıt üzerinde olan zarar gerçeğe dönmüş/realize edilmiş olacaktı. Bu yüzden kârlı pozisyonlardan satış yapmak daha rasyoneldi. Portföylerdeki en kârlı kalem Brezilya varlıklarıydı. Dolayısıyla herkes kârlı olan, kaliteli olan, güçlü olan varlıkları satmaya başladı.
Kasım 1998’deki IMF paketine ve hükümetin kemer sıkma sözlerine rağmen Brezilya deyim yerindeyse “başarısının” kurbanı oldu. Yatırımcılar panikle Brezilya sattıkça kendi kendini besleyen kısır bir döngü oluştu. Merkez Bankası, para birimi realin değerini korumak için piyasaya milyarlarca dolar satmak zorunda kaldı. Sadece birkaç gün içinde milyarlarca dolarlık sermaye çıkışı yaşandı. 15 Ocak 1999’da Merkez Bankası pes etti ve reali tamamen dalgalı kura bıraktı. Real, dolar karşısında birkaç hafta içinde %40 değer kaybetti.
…
Bugün borsada yaşanan gelişmeler de bu gözle yorumlanabilir.
İbrahim Mustafa Turhan Kimdir?
İbrahim Mustafa Turhan, 1968 yılında İzmir'de dünyaya geldi. Ekonomist ve akademisyen kimliğiyle tanınan Turhan, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Başkan Yardımcılığı ile Borsa İstanbul Yönetim Kurulu Başkanlığı ve Genel Müdürlüğü görevlerinde bulundu.
2014 yılında makro iktisat alanında doçentlik unvanı alan Turhan, 2020 yılında profesör oldu. Akademik çalışmalarının yanı sıra bankacılık, finans, merkez bankacılığı ve sermaye piyasaları alanlarında çeşitli görevler üstlendi.
EĞİTİM HAYATI
İlk ve orta öğrenimine İzmir Saint-Joseph Fransız Erkek Ortaokulu'nda başlayan Turhan, eğitimini Galatasaray Lisesi'nde sürdürdü. 1987 yılında Galatasaray Lisesi'ni birincilikle tamamladı.
Aynı yıl Boğaziçi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İşletme Bölümü'nü kazanan Turhan, lisans eğitiminin ardından Marmara Üniversitesi Bankacılık ve Sigortacılık Enstitüsü'nde akademik çalışmalarını sürdürdü.
Uluslararası Bankacılık alanındaki yüksek lisansını “Kamu Kesimi Açıklarının Makroekonomik Sonuçları ve Türkiye'de Bankacılık Kesimi Üzerinde Etkileri” başlıklı tezle tamamladı. Bankacılık alanındaki doktora çalışmasını ise “Finansal Krizler ve Reel Sektör Üzerindeki Etkileri: Türkiye Örneği” başlıklı tezle tamamladı.
Bu dönemde Marmara Üniversitesi'nde öğretim elemanı olarak da görev yaptı.
AKADEMİK KARİYERİ
Turhan, Marmara Üniversitesi Rektörlüğü Araştırma Fonu tarafından desteklenen sosyal bilimler projesi kapsamında Cenevre Üniversitesi Institut Européen ve Loughborough Üniversitesi Banking Centre'da araştırmacı olarak bulundu.
2001 yılında Yeditepe Üniversitesi'nde yardımcı doçent olarak akademik kariyerine devam eden Turhan, burada Bankacılık ve Sigortacılık Bölümü ile Uluslararası Ticaret ve İşletmecilik Bölümü başkanlıklarını üstlendi.
Aynı üniversitede Meslek Yüksekokulu ve Yabancı Diller Yüksekokulu müdürlüğü görevlerinde de bulunan Turhan, farklı üniversitelerde uluslararası finansal piyasalar ve kurumlar, bankacılık teorisi ve politikası, finansal kuruluşlarda stratejik planlama ve merkez bankacılığı gibi alanlarda dersler verdi.
İstanbul Bilgi, Marmara, İstanbul Ticaret ve Kadir Has üniversitelerinde akademik çalışmalar yapan Turhan, 2004 yılına kadar Beykent Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi'nde yarı zamanlı öğretim üyesi olarak görev yaptı.
Finansal iktisat ve politik iktisat alanlarında çeşitli yayınları bulunan Turhan, bankacılık, finans ve finans teknolojileri alanındaki süreli yayınlarda yayın danışmanı, yazı işleri müdürü ve yayın yönetmeni olarak da görev aldı.
MERKEZ BANKASI DÖNEMİ
Turhan, 1 Nisan 2004 tarihinde Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Banka Meclisi üyeliğine seçildi. 7 Haziran 2006'da Para Politikası Kurulu üyeliğine getirildi.
8 Mayıs 2008 tarihinde Merkez Bankası Başkan Yardımcılığı görevine atanan Turhan, 2008-2011 yılları arasında bu görevini sürdürdü.
Küresel finansal krizin ardından G-20 platformunda yürütülen çalışmalarda Türkiye'yi Merkez Bankası Başkan Yardımcısı olarak temsil eden Turhan, uluslararası para ve finans sistemi alanında çeşitli çalışmalara katıldı.
Ayrıca London School of Economics and Political Science Avrupa Enstitüsü bünyesindeki Çağdaş Türk Çalışmaları Kürsüsü'nün danışma kurulunda 2011 yılına kadar TCMB adına görev yaptı.
BORSA İSTANBUL YÖNETİMİ
Turhan, 1 Ocak 2012 tarihinde dönemin İstanbul Menkul Kıymetler Borsası'na başkan olarak atandı.
İMKB'nin İstanbul Altın Borsası ve İzmir Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası ile birleşmesinin ardından 30 Aralık 2012'de kurulan Borsa İstanbul AŞ'nin kurucu Yönetim Kurulu Başkanı ve Genel Müdürü oldu.
Borsa İstanbul'daki görevi sırasında Dünya Borsalar Federasyonu Yönetim Kurulu üyeliği ve Avrasya Borsalar Federasyonu Yönetim Kurulu Başkanlığı gibi görevler üstlendi. Ayrıca Kazakistan Devlet Emeklilik Fonu Yönetim Kurulu üyeliği ile Takasbank Yönetim Kurulu Başkanlığı görevlerinde bulundu.
Dünya Ekonomik Forumu'nun Uluslararası Para Sistemi Küresel Gündem Kurulu'nda da görev alan Turhan, sermaye piyasaları ve uluslararası finans alanındaki çalışmalarını sürdürdü.
SİYASİ KARİYERİ
İbrahim Turhan, Borsa İstanbul Yönetim Kurulu Başkanlığı ve Genel Müdürlüğü görevinden 10 Şubat 2015 tarihinde istifa etti.
Turhan, 2015 Türkiye genel seçimlerinde Adalet ve Kalkınma Partisi'nden İzmir milletvekili adayı oldu ve milletvekili seçildi.
AKADEMİK UNVANLARI
Üniversitelerarası Kurul tarafından 28 Ocak 2014 tarihinde makro iktisat alanında doçentlik unvanı verilen Turhan, akademik kariyerini daha sonra profesörlük unvanıyla sürdürdü.
2020 yılında profesör olan Turhan'ın akademik ve mesleki çalışmaları özellikle makroekonomi, finansal piyasalar, bankacılık, merkez bankacılığı ve sermaye piyasaları alanlarında yoğunlaştı.
