ABD ve İsrail’in İran’a saldırması ile 28 Şubat’tan beri Körfez bölgesinden tansiyon oldukça yüksek. İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatması ile beraber akaryakıt fiyatlarının yükselmesi bekleniyor. Bu durumdan dolayı ise eşel mobil sisteminin tekrar devreye alınması konuşulmaya başlandı. Peki, eşel mobil nedir? İşte detaylar...
28 Şubat Cumartesi gününden beri Körfez Bölgesi’nde tansiyon oldukça yüksek. Bölgedeki durumdan dolayı petrol fiyatlarının yükselmesi beklenirken aynı zamanda Hürmüz Boğazı’nın kapatılması dünyaya büyük etkilerinin olması bekleniyor.
Petroldeki yükseliş akaryakıt fiyatlarına doğrudan yansıdı ve yüksek oranda zamlar meydana geldi. Yarından itibaren motorinin 70 TL’ye yaklaşması bekleniyor. Akaryakıt fiyatlarının enflasyon üzerinde etkisinin olduğu biliniyor. Dezenflasyon sürecinde kullanılan eşel mobil sisteminin yeniden devreye alınması bekleniyor.
Bloomberg'ün haberine göre, petrol fiyatlarındaki sert yükselişlerin ardından "eşel mobil" tekrar masada. Hazine'nin başlattığı etki analizi çalışmasının sonuçlarına göre bu hafta karar verilecek. Artışların tüketiciye yansımaması için devlet vergi gelirinden feragat edebilir.
EŞEL MOBİL NEDİR?
Eşel-mobil sistemi, akaryakıt fiyatlarındaki dönemsel artışların enflasyonist etkilerini önlemek amacıyla, uluslararası petrol fiyatları ve döviz kuru artışlarına bağlı olarak oluşacak fiyat artışlarının, Özel Tüketim Vergisi’nden karşılanarak akaryakıtın pompa satış fiyatına yansımamasını sağlamaya yönelik bir sistem olarak biliniyor.
Örneğin, motorin fiyatı belirtilen nedenlerle (vergiler hariç) 20 kuruş artacağında, motorindeki ÖTV aynı tutarda indirilmek suretiyle benzinin pompa fiyatı sabit tutuluyor. Daha sonra motorin fiyatında indirim yapılacak olması durumunda ise, öncelikle ÖTV tutarı artırılarak vazgeçilen ÖTV karşılanıyor.
Böylelikle Hazine ve Maliye Bakanlığı, tüketiciyi ve dezenflasyon sürecini artan fiyatlardan koruma altına almış oluyor.
Türkiye'de uygulanan eşel mobil sistemi 2021 yılının son çeyreğinde artan döviz kuruna bağlı olarak, akaryakıt ürünlerinde kaldırıldı.
