Milyonlarca araç sahibi, lojistik sektörü ve çiftçiler için akaryakıt fiyatlarında yeni bir artış dönemi başladı. İran’da yaşanan savaş nedeniyle yükselen Brent petrol fiyatları, Türkiye’de pompaya yansırken, Hazine ve Maliye Bakanlığı enflasyon etkisini sınırlamak için Eşel Mobil Sistemini yeniden devreye aldı.
EŞEL MOBİL RESMİ GAZETE’DE YAYIMLANDI
Dün gece Resmî Gazete’de yayımlanan karar ile Eşel Mobil Sistemi yürürlüğe girdi. Sistem kapsamında devlet, akaryakıt fiyatlarındaki artışın büyük kısmını vergiden karşılayacak. Böylece tüketiciye yansıyan zam sınırlanacak.
MOTORİN VE BENZİNE ZAM GELDİ
Sistem devreye alınmasına rağmen, 5 Mart Perşembe’den itibaren geçerli olmak üzere akaryakıtta yeni zamlar duyuruldu:
Motorin: 3,11 TL/Litre
Benzin: 0,92 TL/Litre
Önceki gün açıklanan, motorin için 12,45 TL ve benzin için 3,68 TL’lik dev zamlar ise Eşel Mobil Sistemi devreye alınarak iptal edilmişti.
EŞEL MOBİL SİSTEMİ NASIL ÇALIŞIYOR?
Sistem, akaryakıt fiyatlarındaki artışın yüzde 75’ini Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) ve Katma Değer Vergisi (KDV) indirimleri ile karşılıyor. Örnekle açıklamak gerekirse:
Akaryakıta 10 TL zam gelirse, sadece 2,5 TL’si tüketiciye yansıyor, kalan 7,5 TL devletin alacağı vergiden düşülüyor.
Tavan İndirim Tutarları:
Benzin: Litre başına 14,82 TL
Motorin: Litre başına 13,90 TL
LPG: Kilogram başına 11,38 TL
BÜTÇE ÜZERİNDE ETKİSİ
Sistem enflasyonu sınırlasa da bütçe gelirlerinde ciddi kayıp yaratacak. Akaryakıttan alınan vergilerin azalması, kamu harcamalarının finansmanı için diğer alanlarda ek yükler getirebilir.
Ayrıca petrol fiyatları düştüğünde, vergi oranları hızlı şekilde artırılacağından, pompada tüketici indirimleri her zaman tam olarak yansımayabilir.
Bu adım, jeopolitik gerilimlerin ve petrol fiyatlarındaki dalgalanmaların ekonomik etkilerini sınırlamak için alınmış olsa da, devlet bütçesinde yeni bir boşluk yaratma potansiyeli taşıyor.