Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), doğal gaz dağıtımında can ve mal güvenliğini güçlendirmeyi amaçlayan yeni düzenleme taslağını kamuoyunun görüşüne sundu. Taslakla acil müdahaleden bakım ve onarım çalışmalarına, kaçak kontrollerinden afet sonrası gaz arzının yeniden başlatılmasına kadar birçok süreçte Türkiye genelinde ortak standart oluşturulması hedefleniyor.
EPDK verilerine göre doğal gaz hizmeti Türkiye’nin 81 il merkezinin yanı sıra 853 ilçe ve 140 beldeye ulaştı. Ülke genelindeki doğal gaz boru hattı uzunluğu 230 bin kilometreyi aşarken, dağıtım faaliyetleri EPDK tarafından lisans verilen 73 şirket tarafından yürütülüyor.
“Doğal Gaz Dağıtım Şirketlerinin Teknik İşletmecilik Faaliyetlerine İlişkin Usul ve Esaslar Taslağı” ile artan şebeke ağına paralel olarak güvenli işletmecilik, hizmet kalitesi ve tüketici memnuniyetinin artırılması amaçlanıyor. Düzenleme aynı zamanda dağıtım şirketlerinin farklı uygulamalarının önüne geçerek ülke genelinde standartlaşmayı hedefliyor.
ACİL MÜDAHALEDE STANDART DÖNEMİ
Taslak kapsamında acil müdahale merkezlerine ulaşan ihbarların nasıl sınıflandırılacağı, vatandaşların nasıl yönlendirileceği ve ekiplerin olay yerine müdahale süreçleri ayrıntılı şekilde tanımlanacak.
Acil müdahale ile bakım-onarım araçlarının tasarımında da ortak standart uygulanması planlanıyor. Araçların vatandaşlar tarafından kolayca fark edilmesi ve acil durumlarda müdahale süresinin kısaltılması amaçlanırken, sahada görev yapan personelin sahip olması gereken asgari eğitim şartları da belirlenecek.
AFETLERDE DAĞITIM ŞİRKETLERİ ARASINDA KOORDİNASYON
Afet ve acil durumlarda kriz merkezlerinin hızlı şekilde faaliyete geçirilmesi de düzenlemenin önemli başlıklarından biri olacak. İhtiyaç duyulması halinde diğer doğal gaz dağıtım şirketlerinden personel, araç, ekipman ve malzeme desteği alınabilecek.
Bu uygulamayla afetlerden etkilenen bölgelerde müdahale kapasitesinin artırılması ve dağıtım şirketleri arasında koordinasyonun güçlendirilmesi hedefleniyor.
KAÇAK TARAMALARINDA YENİ DÜZEN
Doğal gaz şebekelerinde gerçekleştirilen kaçak taramalarının hangi aralıklarla yapılacağı da taslakla netleştirilecek. Afet, acil durum veya şebeke hasarı meydana gelen bölgelerde kaçak kontrollerine öncelik verilecek.
Vatandaşların olası gaz kaçaklarını daha kolay fark edebilmesi amacıyla şebekedeki koku maddesinin azami seviyede tutulması planlanıyor. Öte yandan, sanayi üretim hatlarında doğal gazı kokulandırılmadan kullanmak isteyen serbest tüketicilere kokusuz gaz verilmesine ilişkin düzenleme de taslakta yer alıyor.
ŞEBEKE HASARLARINDA MALİYET DE HESAPLANACAK
Doğal gaz şebekesinde hasar oluşması durumunda olay yerinin güvenli hale getirilmesi, abonelerin bilgilendirilmesi ve müdahale yöntemleri belirli kurallara bağlanacak.
Hasarın giderilmesi için yapılan çalışmaların maliyetinin hesaplanmasına ilişkin de ortak bir yöntem oluşturulacak. Hasara neden olan kurum veya kuruluştan onarım giderlerinin yanı sıra ortaya çıkan atık gaz bedelinin de tahsil edilebilmesinin önü açılacak.
İŞARET VE UYARI LEVHALARINA ORTAK STANDART
Taslakta yalnızca müdahale süreçleri değil, doğal gaz altyapısının sahadaki görünürlüğüne ilişkin teknik ayrıntılar da yer alıyor.
İşaret direkleri ve uyarı levhalarının tasarımlarından montaj noktalarına kadar çeşitli konularda ülke genelinde aynı standartların uygulanması planlanıyor. Ayrıca yeni kurulan doğal gaz şebekelerinin ilk kez işletmeye alınması ve afet ya da hasar sonrasında yeniden devreye sokulmasına yönelik asgari kurallar belirlenecek.
GAZ VERİLMEDEN ÖNCE BİNALAR KONTROL EDİLECEK
Afet veya şebeke hasarının ardından doğal gaz arzının yeniden başlatılması öncesinde istasyonlar ve hatlar kontrol edilecek. Gerekli görülmesi halinde binaların iç tesisatları da incelenecek.
Gazın yeniden verilmesi sürecinde dairelerin tek tek ziyaret edilmesi ve abonelerin bilgilendirilmesi öngörülüyor.
DEPREMLERDEKİ TECRÜBELER DİKKATE ALINDI
EPDK’nın yeni düzenleme taslağını hazırlarken özellikle 2023 yılında Kahramanmaraş merkezli meydana gelen depremler sonrasında yaşanan deneyimlerden ve sahadaki uygulamalarda tespit edilen sorunlardan yararlandığı bildirildi.
Paydaşlardan gelecek görüşlerin değerlendirilmesinin ardından taslağa son şekli verilecek. Düzenleme daha sonra onaylanmak üzere Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun gündemine sunulacak.