Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Azerbaycan’ın başkenti Bakü’de düzenlenecek Asya’da İşbirliği ve Güven Artırıcı Önlemler Konferansı (CICA) Devlet ve Hükümet Başkanları Konseyi’nin Yedinci Toplantısı’na Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ı temsilen katılacak. Zirvede bölgesel işbirliği, güvenlik, ekonomik bağlantısallık, dijitalleşme ve sürdürülebilir kalkınma başlıklarının öne çıkması bekleniyor.
Dışişleri Bakanlığı kaynaklarından edinilen bilgiye göre Fidan, toplantıda hitapta bulunacak ve çok sayıda ikili görüşme gerçekleştirecek. Azerbaycan’ın ev sahipliğinde yapılacak zirvede, üye ülkelerin yanı sıra gözlemci devletler ile CICA ile işbirliği yapan uluslararası kuruluşların temsilcileri de bir araya gelecek.
ZİRVENİN GÜNDEMİNDE BÖLGESEL İŞBİRLİĞİ VAR
Azerbaycan’ın dönem başkanlığı kapsamında belirlediği “Asya’da Daha Güçlü CICA, Bağlantısallık, Dijitalleşme ve Sürdürülebilir Kalkınma” teması, toplantının ana gündem maddeleri arasında yer alacak.
Asya’da küresel siyaset ve ekonomi üzerinde etkili aktörleri ortak bir diyalog zemininde buluşturan zirvenin, bölgesel önceliklerin belirlenmesi ve işbirliği olanaklarının geliştirilmesi açısından önem taşıdığı değerlendiriliyor.
Toplantıda sonuç belgesi niteliğindeki “Bakü Deklarasyonu” ile iş güvenliği ve sağlığı alanında işbirliğine ilişkin açıklamanın kabul edilmesi, ayrıca Laos’un CICA’ya yeni üye olarak katılımının ilan edilmesi öngörülüyor.
FİDAN’IN GÜNDEMİNDE GAZZE VE BÖLGESEL KRİZLER OLACAK
Bakan Fidan’ın zirvede yapacağı konuşmada ve ikili temaslarında, küresel krizler ile jeopolitik gelişmelerin ortaya çıkardığı sorunlara karşı ortak çözümler geliştirilmesinin önemini vurgulaması bekleniyor. Fidan’ın istişare, uzlaşı, karşılıklı güven ve bölgesel sahiplenme ilkelerine dayalı işbirliğinin güçlendirilmesi gerektiğine dikkat çekmesi öngörülüyor.
Gazze’deki durumun da Fidan’ın gündeminde yer alması bekleniyor. Bakanın, İsrail’in Gazze’deki saldırıları, işgal politikaları ve insani yardımların ulaştırılmasına yönelik engeller nedeniyle Filistin halkının ağır koşullarla karşı karşıya kaldığını dile getirmesi planlanıyor.
Fidan’ın ayrıca, Batı Şeria’daki yasa dışı yerleşim faaliyetleri ve ilhak politikalarına dikkat çekerek kalıcı barışın önündeki engellerin kaldırılması gerektiğini vurgulaması bekleniyor. Türkiye’nin iki devletli çözüm temelinde adil ve kalıcı bir barışın sağlanması için uluslararası toplumun İsrail üzerindeki baskısını artırması yönündeki tutumunu yinelemesi öngörülüyor.
ORTA KORİDOR VE KALKINMA YOLU VURGUSU
Zirvede ekonomik işbirliği, ticaret, enerji, teknoloji ve ulaştırma bağlantıları da önemli gündem başlıkları arasında bulunuyor.
Fidan’ın, CICA çatısı altında bölgesel işbirliğinin karşılıklı fayda sağlayacak şekilde geliştirilmesine yönelik ortak adımların önemini vurgulaması bekleniyor. Bu kapsamda Türkiye’nin desteklediği Orta Koridor ve Kalkınma Yolu projelerinin bölgesel istikrar ve ekonomik refaha katkısına dikkat çekmesi planlanıyor.
Bakanın, Orta Koridor Girişimi ile Kuşak ve Yol Girişimi’nin uyumlaştırılmasının Asya’daki ulaşım ağlarını ve ekonomik işbirliğini güçlendireceği mesajını vermesi de öngörülüyor.
DİJİTALLEŞME, YAPAY ZEKA VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ
CICA zirvesinde dijital dönüşüm ve gelişmekte olan teknolojilerin kullanımı da ele alınacak. Fidan’ın, özellikle yapay zekanın insan odaklı, güvenilir, ülkelerin dijital egemenliğine saygılı ve herkes için erişilebilir bir çerçevede geliştirilmesinin önemine işaret etmesi bekleniyor.
İklim değişikliği ve çevre sorunlarıyla mücadele de Türkiye’nin gündeme taşıyacağı konular arasında yer alıyor. Fidan’ın, sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşılabilmesi için siyasi iradenin güçlendirilmesi ve somut adımlar atılması gerektiğini vurgulaması öngörülüyor.
Türkiye’nin Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı’nın (COP31) ev sahibi ve başkanı sıfatıyla iklim değişikliğinin kırılgan bölgeler üzerindeki etkilerini azaltma yönündeki çalışmalarını sürdüreceği mesajının da verilmesi bekleniyor.
ZİRVEDEN BAKÜ DEKLARASYONU ÇIKMASI BEKLENİYOR
Zirvenin sonuç belgesi olması planlanan Bakü Deklarasyonu’nda, Azerbaycan’ın 2024-2026 dönem başkanlığı süresince çevre, yapay zeka, bağlantısallık, sürdürülebilir kalkınma ve küçük ve orta ölçekli işletmelerin geliştirilmesi alanlarında yürütülen çalışmalara yer verilmesi bekleniyor.
Deklarasyonda ayrıca CICA’nın kurumsal dönüşüm süreci, Birleşmiş Milletler merkezli çok taraflılık anlayışı ve kuruluşun Asya’daki işbirliğini geliştirme rolünün vurgulanması öngörülüyor.
İş güvenliği ve sağlığı alanında hazırlanacak açıklamada ise üye ülkelerin insan yaşamına verdiği önem, yönetim kapasitelerinin geliştirilmesi ve ülkeler arasında bilgi ve deneyim paylaşımının güçlendirilmesi konularının öne çıkması bekleniyor.
CICA, ASYA’DA 28 ÜLKEYİ AYNI ÇATI ALTINDA BULUŞTURUYOR
Asya kıtasında güvenlik alanında ortak diyalog ve işbirliğini geliştirmek amacıyla faaliyet gösteren CICA, farklı önceliklere sahip 28 ülkeyi aynı platformda bir araya getiriyor. Kuruluşun kapsadığı coğrafya, Asya kıtasının yüzölçümünün yaklaşık yüzde 90’ını ve dünya nüfusunun yarısından fazlasını içeriyor.
CICA bünyesindeki çalışmalar; askeri-siyasi konular, ekonomi, insani meseleler, çevre ile yeni tehdit ve sınamalar olmak üzere çeşitli alanlarda yürütülüyor.
Kuruluşun dönem başkanlığını bugüne kadar Kazakistan, Türkiye, Çin, Tacikistan ve Azerbaycan üstlendi. Azerbaycan, mevcut dönem başkanlığı sürecinde ekonomik kalkınmayı destekleyen bağlantısallık, dijitalleşme ve sürdürülebilir kalkınma alanlarına öncelik verirken CICA’nın tam teşekküllü bir uluslararası kuruluşa dönüşüm çalışmalarına da ağırlık verdi.
TÜRKİYE, CICA’NIN KURUCU ÜYELERİ ARASINDA
CICA’nın kurucu üyelerinden olan Türkiye, kuruluşun faaliyetlerine başlangıcından itibaren destek veriyor. Ankara, örgüt bünyesinde güven artırıcı önlemler, terörle mücadele, ticaret ve yatırım ile küçük ve orta ölçekli işletmelerin geliştirilmesi gibi alanlarda çeşitli görevler üstleniyor.
Türkiye, 8 Haziran 2010’da CICA’nın Üçüncü Zirvesi’ne İstanbul’da ev sahipliği yaptı. Ayrıca 2010-2014 yılları arasında kuruluşun dönem başkanlığını yürüttü.
Bu dönemde CICA’nın kurumsal yapısının güçlendirilmesi, siyasi ve askeri alandaki çalışmalarının geliştirilmesi ve uluslararası görünürlüğünün artırılması yönündeki girişimlerde Türkiye etkin rol oynadı.
