Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Hastanesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Bilim Dalı Başkanı Dr. Öğretim Üyesi Hakan Kayış, psikiyatrik hastalıkların tanı sürecine destek olması amacıyla “Makine Öğrenimi Destekli Depresyon Tespit Sistemi” geliştirdi.
Ses ve görüntü kaydı yapan özel bir gözlük aracılığıyla alınan kayıtları bilgisayar ortamında analiz eden sistem; hastaların mimik, göz hareketleri, davranışları ve ses tonu gibi özelliklerinden hastalıklara özgü ipuçlarını belirlemeyi amaçlıyor.
Kayış, geliştirdikleri sistemin TÜRKPATENT tarafından faydalı model olarak tescillendiğini belirtti.
“YAZILIM VE VERİ TOPLAMA ÇALIŞMALARIMIZ SÜRÜYOR”
Geliştirilen sistemin öncelikli hedefinin depresyon olduğunu belirten Kayış, ilerleyen aşamalarda farklı psikiyatrik hastalıklarda da objektif bir karar destek aracı oluşturmayı amaçladıklarını söyledi.
Kayış, “Bu sistemin temelinde gözlük bir araç, köprüsünde bir kamera ve mikrofon bulunmasını istediğimiz bir gözlük. Hastalara özgü protokollerde görüşmeler yapıyoruz. Ardından bu video kayıtlarını, bilgisayar görüntü analiz programlarıyla analiz ediyoruz. Bu analizlerde bir hastalığa özgü ipuçları arıyoruz, buluyoruz” dedi.
Klinik araştırmaların belirli bir aşamaya geldiğini belirten Kayış, TÜBİTAK destekli bir projelerinin de bulunduğunu ve yazılım geliştirme ile veri toplama çalışmalarının sürdüğünü ifade etti.
HEDEF: HEKİMLERE OBJEKTİF KARAR DESTEĞİ
Kayış, hastayı görüşme sırasında mümkün olduğunca doğal bırakacak şekilde ses ve görüntü kaydı aldıklarını belirterek sistemin temel amacının hekimlerin yerini almak olmadığını vurguladı.
Geliştirilen yazılımın, psikiyatri ve tıbbın diğer alanlarında tanı koyan hekime ek bir araç sunmasının hedeflendiğini ifade eden Kayış, “Psikiyatri ve tüm tıp alanlarında tanıyı sadece hekimler koymaya kesinlikle devam edecek. Bu sadece bir karar destek sistemi. Hekim tanıya giderken elinde bir enstrüman daha olacak, hedeflediğimiz şey bu” diye konuştu.
“ÖZELLİKLE OTİZMDE FAYDALI OLABİLİR”
Sistemin özellikle erken yaşlarda tanı konulabilen otizm gibi nörogelişimsel durumlarda faydalı olabileceğini belirten Kayış, objektif verilerin hastalar, aileler ve hekimler açısından tanı sürecini destekleyebileceğini söyledi.
Kayış, otizmin erken tanı ve özel eğitim müdahaleleriyle belirtilerin gerileyebildiği bir nörogelişimsel durum olduğunu belirterek geliştirilen sistemin bu alanda da kullanılmasını hedeflediklerini ifade etti.
“HEMEN RAPOR VEREBİLMESİ İÇİN ÇALIŞIYORUZ”
Psikiyatride kan tahlili veya görüntüleme gibi tek bir tetkikle tanı koymanın mümkün olmadığını belirten Kayış, bu nedenle geliştirdikleri sistemin objektif veri sağlamasının önemli olduğunu söyledi.
Mevcut sistemin çalıştığını ancak analiz sürecinin henüz istenen hızda olmadığını belirten Kayış, TÜBİTAK projesi kapsamında sistemi otomatik hale getirmeye çalıştıklarını anlattı.
Kayış, hedeflerinin görüşme tamamlandıktan birkaç saniye içerisinde hastalıkla ilgili raporun hekim veya hastaya sunulabilmesi olduğunu belirtti.
TÜRKPATENT’TE FAYDALI MODEL OLARAK TESCİLLENDİ
Kayış, yaptıkları literatür araştırmasında benzer bir karar destek sistemine rastlamadıklarını belirterek geliştirdikleri çalışmanın bir buluş olabileceğini düşündüklerini söyledi.
Bu değerlendirmelerin ardından TÜRKPATENT’e başvurduklarını ifade eden Kayış, sistemin faydalı model olarak tescillendiğini ve ilgili bültende yayımlanmasının beklendiğini kaydetti.