CHP Genel Başkanı Özgür Özel'in gündeme getirdiği 'ara seçim' çağrısı kamuoyunda tartışılmaya devam ediyor. AKP Genel Başkan Yardımcısı Hayati Yazıcı, AKP'li Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın ara seçimle milletvekili seçildiği söylemlerine karşın, "Sayın Genel Başkanımız, YSK kararı gereği yenilenen ve 9 Mart 2003 günü yapılan Siirt seçiminde milletvekili seçilmiştir. 9 Mart 2003 günü yapılan Siirt seçimi, bir ara seçim değil, yenileme seçimidir" ifadelerini kullandı.
CHP Genel Başkanı Özel, "‘Gündemimde ara seçim yok’ dedi ya Erdoğan. Mesela ‘Gündemimizde ara seçim yok’ deseydi 2002 yılında parlamentoda Erdoğan milletvekili olamıyordu. Mevcudiyetini, varlığını bir ara seçime borçlu" demişti.
MURAT EMİR'DEN YAZICI'YA YANIT
CHP Grup Başkanvekili Murat Emir, AKP'li Yazıcı'ya yapmış olduğu sosyal medya paylaşımı ile yanıt verdi.
Emir, Erdoğan'ın Siirt'te milletvekili seçildiği süreci kronolojik olarak madde madde sıraladı.
Emir, şöyle yazdı:
"AKP Genel Başkan Yardımcısı Hayati Yazıcı açıklamasının girişinde tam olarak şu ifadeleri kullanıyor:
"İnsan her şeyi bilmez, bilemez. Bu son derece normal ve insani bir durumdur. Ama bilmediği konuda, düzeltme yapılmış olmasına karşın, yanlışta ısrar etmek, ‘bilmediğini bilmemektir’, bu anormalliktir."
Öncelikle Yazıcı'nın bir önceki değerlendirmesindeki kaba ifadelerini bırakıp, bu açıklamasında görece daha saygın ve tartışılabilir bir üsluba geçmiş olmasını siyasi nezaket adına önemsiyoruz. Ancak Yazıcı’nın kendi kurduğu o ilk cümleyi, hukuki ve tarihi gerçekler ışığında kendisine iade etmek zorundayız. Zira bilmediği (veya bilmezden geldiği) konuda ısrar eden taraf kendisi.
"BUNU İSTANBUL SEÇİMLERİNDEN HATIRLARSINIZ"
"Bilmeyenler ve bilmediğini bilmeyenler" için tarihi, hukuki ve belgelere dayalı o kronoloji:
3 Kasım 2002 genel seçimleri yapıldı; Siirt ilinden Fadıl Akgündüz (Bağımsız), Mervan Gül (AK Parti) ve Ekrem Bilek (CHP) milletvekili seçildi. O tarihte Erdoğan, TCK 312. madde mahkumiyeti nedeniyle "seçilme yeterliliğine" sahip olmadığı için aday dahi olamadı.
2 Aralık 2002’de YSK, 978 sayılı kararıyla Siirt'in Pervari ilçesindeki sandık kurullarının usulsüz oluşturulması gerekçesiyle Siirt seçimini ve seçilen 3 vekilin tutanaklarını iptal etti, seçimlerin tekrarlanmasına karar verdi.
Yazıcı'nın atladığı kritik nokta, saf bir "Yenileme Seçimi"nde (Milletvekili Seçimi Kanunu Md. 39 gereği) yeni aday listesi verilemez. Sadece mevcut adaylarla seçime gidilir. Mervan Gül adaylıktan çekilse bile yerine "dışarıdan" yeni bir isim yani Erdoğan yazılamazdı. Bunu kaybettiğinizde yenilediğiniz 2019 İstanbul seçimlerinden hatırlarsınız.
Aralık 2002’de yenileme seçiminde listenin değiştiremeyeceği bilindiği için bir anayasa değişikliği süreci başlatıldı.
* Önce Anayasa Madde 76 değiştirilerek Erdoğan’ın önünü kesen "ideolojik ve anarşik eylemlere katılma" ibaresi çıkarıldı.
* Ardından Anayasa Madde 78’e "Bir ilin veya seçim çevresinin TBMM'de üyesinin kalmaması halinde, boşalmayı takip eden 90 günden sonraki ilk pazar günü ara seçim yapılır” ibaresi eklendi.
* Yetmedi; Anayasa'nın 67. maddesindeki ara seçim kısıtlamalarını aşmak için Geçici 1. Madde getirildi ve bu değişikliğin "22. dönem içindeki ilk ara seçimde uygulanacağı" hüküm altına alındı.
Dönemin Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer, veto ederken yapılan işin adını bir kişinin milletvekili olması için tasarlanmış kişiye özel bir Anayasa değişikliği ve ara seçim olarak koymuştu.
Anayasa değişikliği 31 Aralık 2002'de Resmi Gazete'de yayımlandı ve Siirt'te anayasanın 78. maddesine dayanılarak ara seçim yapıldı. Liste değiştirildi, Mervan Gül çekildi ve Erdoğan aday yapılarak milletvekili seçildi.
Yazıcı, Milletvekili Seçim Kanununun 39. maddesini işaret ederek "Seçimin yenilenmesi ibaresi var, ara seçim yok" diyor. Kendisine kanunun ilgili maddesinin son fıkrasını okumasını tavsiye ediyoruz. Zira orada "Sırada olanlar yetmediği takdirde, açık kalan milletvekillikleri için Kanunun ara seçimi hakkında kabul ettiği hükümlere uyulur” deniliyor. Ayrıca Sayın Yazıcı milletvekili Seçim Kanunu’nun 39. Maddesini dikkatli okusaydı, seçimin yenilemesi diye bir kavram olmadığını, seçimin yeniden yapılmasının tarif edildiğini görecekti. Burada da kasıtlı bir çarpıtma görülmektedir.
"SİYASİ VE HUKUKİ BİR GERÇEKLİK VAR"
Yani bizzat Yazıcı'nın referans gösterdiği mevzuat dahi, sürecin tıkanması durumunda kapıyı açıkça "ara seçim" kurallarına bağlıyor.
İşin özü Siirt’te sadece sandıkların yeniden kurulduğu basit bir "Yenileme Seçimi" yok. Ortada; seçime giremeyen Erdoğan’ın meclise girmesi için, bir ilin vekilsiz kalması üzerine Anayasa'nın 76. ve 78. maddelerinin değiştirildiği, "Geçici Madde" ile de özel hukukun yaratıldığı ve adının bizzat anayasa metniyle “Ara Seçim" olarak tescillendiği siyasi ve hukuki bir gerçeklik var.
Gerçekler inatçıdır; kişilere, partilere veya siyasi ihtiyaçlara göre şekil değiştirmezler."