Yatırım fonlarında başlayan tasfiye süreci Borsa İstanbul’da kontrolden çıkan bir satış dalgasına dönüştü. Tasfiye edilen fonların portföylerinde yoğun bulunan hisselerde kayıplar derinleşirken halka arz endeksi yaklaşık bir ayda adeta çöktü.
Yatırım fonlarında ortaya çıkan vurgunun ardından başlayan tasfiye süreci Borsa İstanbul’da yeni bir krize dönüştü. Peş peşe alınan kararlar ve fon portföylerindeki hisselerde yaşanan sert satışlar piyasadaki baskıyı artırırken endekslerde yılın en kötü seviyeleri görülüyor.
Fonların tasfiyesi kapsamında portföylerde bulunan hisselerin hızla satılması, zaten satış baskısı altında bulunan Borsa İstanbul’da düşüşü derinleştirdi. Uzmanlar özellikle MSCI kararının ardından atılan adımların koordinasyonsuz ve aceleci olduğu görüşünde.
BIST Tüm-100 endeksi aybaşından bu yana yüzde 18,22 değer kaybetti. BIST Ana’daki düşüş ise yüzde 20,88’e ulaştı. 63 endeksin 61’i aybaşına göre ekside seyrediyor. Tasfiye edilen ve tasfiye süreci devam eden yatırım fonlarının portföylerinde yoğun olarak bulunan hisseleri barındıran BIST Halka Arz Endeksi’nde ise tablo çok daha ağır. Fon krizinin gündeme geldiği 16 Eylül’de 443 bin 542 puanı gören endeks, 16 Ekim’de 161 bin 438 puana kadar geriledi. XHARZ’daki 30 günlük kayıp yüzde 53,5’i aşarken, 20 Ekim’de endeks yaklaşık 155 bin puan seviyesinde seyrediyor.
Özellikle tasfiye kapsamındaki fonların yoğun biçimde taşıdığı düşük likiditeli hisselerde yaşanan satışlar, zararın diğer yatırımcılara da yayılmasına neden olurken Borsa İstanbul’daki sorun giderek derinleşiyor.
ÖNCELİK GÖNÜLLÜ İADE
Krizin etkileri tüm borsayı sararken fonların tasfiye sürecine ilişkin açıklamalarda bulunan Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, tasfiye sürecinin öngördükleri hız ve çerçevede ilerlediğini savundu:
“Tasfiyeyi ikiye ayırdık: Olağan ve olağanüstü tasfiye. Olağan tasfiye mali yapıları nispeten yönetilebilir portföy şirketleri için konuldu. 131 fonun 66'sı tamamen normal tasfiyeye tabii tutuldu. 7 şirketin 3'ünün tam tasfiyesi tamamlandı. 45 bin 747 hesaba 40,8 milyar TL ödendi. Normal tasfiye başarılı şekilde gerçekleşti. Hisse senedi fonlarındaki yatırımcılar 17 Eylül'e göre yaklaşık yüzde 58'ini alabildiler. Para piyasası fonlarındakiler ise yüzde 1,43 nema aldı. Hedef Portföy de normal tasfiyeye tabi olacak. Bu şirkette 31 fon var, bunun dördü para piyasası fonu. Dolayısıyla 7 portföy şirketinin dördünün muhtemelen hafta sonuna kadar normal tasfiyesi tamamlanmış olacak. Atlas Portföy'ün sahipleri tasfiyeci kurumla diyalog içindeler. Kaynakları geri koyma konusunda irade ortaya koymuşlar.”
Şimşek, Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF), Adalet Bakanlığı ve Merkezi Kayıt Kuruluşu’nun (MKK) birlikte çalıştığını belirterek piyasa bozucu faaliyetlerden kazanç sağlayan kişilerin tespit edildiğini söyledi.
Şimşek, bu kapsamda belirli eşikler oluşturulduğunu belirterek, “İlk önce 10 milyon TL ve üzeri reel geri kazananlara başvurulacak. Gönüllü iade olmazsa Adalet Bakanlığı ilgili süreçleri işletecek” ifadelerini kullandı.
