MSCI’nin Türkiye ve Endonezya’ya yönelik uyarıları, gelişen piyasalarda yatırımcı güveni ve piyasa statüsü tartışmalarını yeniden alevlendirdi. Endonezya’da olası statü değişikliğinin fon çıkışı riski yaratması, Türkiye’de ise endeks değişikliklerinin dondurulması ve Borsa İstanbul’daki düşük değerlemeler, yabancı yatırımcıların izleyeceği yeni risk başlıklarını öne çıkardı.
Küresel endeks sağlayıcısı MSCI’nin Türkiye piyasasına yönelik son açıklamaları, Borsa İstanbul’da yabancı yatırımcıların tutumu, şirket değerlemeleri ve piyasa statüsüne ilişkin riskleri öne çıkardı.
Fon krizinin etkilerinin sürdüğü Borsa İstanbul’da, MSCI’nin bazı endeks değişikliklerini askıya alması yatırımcıların odağına yerleşti.
MSCI'DAN TÜRKİYE'YE HAZİRAN 2027 UYARISI
MSCI, 15 Ekim’de Türk hisse senetlerine ilişkin bazı endeks değişikliklerini ikinci bir duyuruya kadar dondurdu.
Karar kapsamında belirli halka açıklık faktörü ve hisse sayısı artışları, yeni şirketlerin endekslere eklenmesi ve üst büyüklük segmentlerine geçişler askıya alındı.
MSCI, Haziran 2027’ye kadar piyasa şeffaflığı ve gözetim alanında yeterli ilerleme sağlanmaması halinde Türkiye’nin Gelişmekte Olan Piyasa statüsünden Sınır Piyasa veya Bağımsız Piyasa statüsüne geçirilmesine yönelik danışma süreci başlatılabileceğini bildirdi.
Türkiye’nin mevcut piyasa statüsünde henüz herhangi bir değişiklik yapılmadı.
TÜRK HİSSELERİNDE YÜZDE 21'LİK KAYIP
İlk ciddi MSCI uyarılarından bu yana Türkiye hisselerindeki kaybın yüzde 21 olduğu hesaplandı.
Borsa İstanbul’daki satış baskısı MSCI’nin son açıklamasının ardından da sürerken, endeks dolar bazında Haziran 2025’ten bu yana en düşük seviyelerine geriledi.
Fon krizinin yarattığı belirsizlik, yabancı yatırımcıların temkinli tutumu ve değerlemelerdeki düşüş Borsa İstanbul üzerindeki baskıyı artıran başlıklar arasında yer aldı.
BIST 100'DE PD/DD ORANI 1'E İNDİ
Borsa İstanbul’daki değerleme baskısı şirketlerin piyasa değerlerinin özkaynaklarına oranında da görülüyor.
Garanti BBVA Yatırım’ın Bloomberg verileriyle hazırladığı son beş yıllık grafiğe göre BIST 100’ün piyasa değeri/defter değeri (PD/DD) oranı yaklaşık 1 seviyesine geriledi.
Son beş yıllık ortalama ise 1,45 düzeyinde bulunuyor.
Buna göre mevcut PD/DD oranı beş yıllık ortalamanın yaklaşık yüzde 31 altında seyrediyor.
Grafikte üst iki standart sapma seviyesi yaklaşık 2,20, alt iki standart sapma seviyesi ise 0,76 olarak gösteriliyor.
BIST 100 değerlemeleri tarihsel ortalamanın belirgin biçimde altında bulunmasına rağmen, en düşük istatistiksel banda henüz ulaşmış değil.
PANDEMİ DÖNEMİNDEKİ DEĞERLEMELERE DÖNÜLDÜ
BIST 100’ün PD/DD oranının yaklaşık 1 seviyesine gerilemesi, pandemi döneminde görülen düşük değerlemeleri yeniden gündeme getirdi.
Dr. Nuri Sevgen de birçok büyük şirketin defter değerinin altında işlem gördüğüne dikkat çekerken, düşük değerlemelerin tek başına borsada yükseliş anlamına gelmediğini belirtmişti.
Yüksek enflasyon ve enflasyon muhasebesinin şirket özkaynakları üzerindeki etkileri nedeniyle mevcut PD/DD oranlarının geçmiş dönemlerle karşılaştırılmasında dikkatli olunması gerektiği de vurgulanıyor.
20 YILLIK REEL GETİRİ YENİDEN NEGATİF
Türkiye hisselerine ilişkin uzun vadeli performansta da olumsuz tablo dikkat çekiyor.
Paylaşılan analize göre BIST 100’ün son 20 yıllık enflasyondan arındırılmış getirisi yeniden negatif bölgeye geçti.
Bu hesaplama, nominal hisse fiyatlarındaki artışın uzun vadede enflasyon karşısında yatırımcının satın alma gücünü korumaya yetmediğini gösteriyor.
ENDONEZYA ÖRNEĞİ RİSKİN BOYUTUNU GÖSTERİYOR
MSCI’nin Endonezya’ya yönelik attığı adımlar ise Türkiye açısından olası statü değişikliğinin yaratabileceği sonuçlara ilişkin dikkat çekici bir örnek oluşturdu.
MSCI, Endonezya’nın Gelişmekte Olan Piyasa statüsünden Bağımsız Piyasa statüsüne geçirilmesine yönelik resmi danışma süreci başlattı.
Jakarta Bileşik Endeksi yüzde 5’in üzerinde gerileyerek Ekim 2020’den bu yana en düşük seviyesini gördü.
Goldman Sachs’ın 16 Ekim kapanışına dayanan değerlendirmesine göre MSCI Endonezya Endeksi’nin yılbaşından bu yana kaybı yüzde 47’ye ulaştı.
5,6 MİLYAR DOLARLIK PASİF FON ÇIKIŞI RİSKİ
Goldman Sachs, Endonezya’nın MSCI gelişen piyasalar endekslerinden tamamen çıkarılması halinde yaklaşık 5,6 milyar dolarlık pasif fon çıkışı yaşanabileceğini hesapladı.
FTSE Russell’ın da benzer bir karar alması halinde 2,7 milyar dolarlık ilave çıkış riski bulunduğu belirtildi.
Bu rakamlar gerçekleşmiş fon çıkışlarını değil, olası statü değişikliğine bağlı senaryoları ifade ediyor.
ENDONEZYA'DA DEĞERLEMELER DE SERT GERİLEDİ
Endonezya borsasında son satışlarla birlikte uzun vadeli kazanımların önemli bölümü silindi.
MSCI kaynaklı belirsizlikler öncesinde yaklaşık 16 seviyesinde bulunan 12 aylık ileriye dönük fiyat/kazanç oranının 7,6’ya kadar gerilediği belirtildi.
Goldman Sachs ise MSCI Endonezya Endeksi’nin ileriye dönük F/K oranını 7,3 olarak hesapladı.
