Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Konseyi’ne sunulacak yeni raporda, ABD’nin İran’daki askeri operasyonları ile İran makamlarının ülke genelinde başlayan hükümet karşıtı protestolara müdahalesi incelendi.
Misyon, İran’ın Minab kentindeki Şajareh Tayyebeh İlkokulu’na yönelik saldırı konusunda ABD güçlerinin sorumlu olduğuna inanmak için makul gerekçeler bulunduğunu belirtti. İranlı yetkililere göre saldırıda 150’den fazla kişi hayatını kaybetti; ölenlerin yaklaşık 120’sinin öğrenci olduğu bildirildi.
MİSYONDAN MİNAB SALDIRISI DEĞERLENDİRMESİ
Raporda, okulun açık biçimde sivil bir yapı olduğu ve askeri amaçlarla kullanıldığına ilişkin kanıt bulunmadığı belirtildi.
Okulun İran Devrim Muhafızları Ordusu’na ait bir deniz kompleksinin yakınında bulunduğu kaydedilen raporda, ABD’nin hedefleme bilgilerindeki verileri güncellememesi ve binanın askeri hedef olup olmadığını teyit etmemesinin “salt ihmal” olarak değerlendirilemeyeceği ifade edildi.
Misyon, saldırının sivillerin ölümüne ve sivil altyapının zarar görmesine yol açan ayrım gözetmeyen bir saldırı olduğu ve bu nedenle uluslararası hukuk kapsamında savaş suçu teşkil ettiği sonucuna vardı.
ABD Başkanı Donald Trump, haziran ayında saldırının kız okulunun kasıtlı olarak hedef alınması anlamına gelmediğini söylemişti. ABD Savunma Bakanlığı’nın saldırıya ilişkin soruşturmasının ise sürdüğü bildirildi.
LAMERD SALDIRISI İÇİN DE “SAVAŞ SUÇU” SONUCU
Misyon, İran’ın Lamerd kentindeki bir spor merkezine yönelik saldırıyı da inceledi.
Rapora göre saldırıda çevredeki konutlar ve bir okul zarar gördü, 22 sivil öldü veya yaralandı. Misyon, saldırının ayrım gözetmeyen nitelikte olduğu ve bu nedenle savaş suçu oluşturduğu değerlendirmesinde bulundu.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) ise 31 Mart’ta yaptığı açıklamada, ABD güçlerinin 28 Şubat’ta Lamerd kentine veya kent çevresindeki 30 millik alana herhangi bir saldırı düzenlemediğini savunmuştu.
İRAN MAKAMLARINA “İNSANLIĞA KARŞI SUÇ” SUÇLAMASI
BM misyonu raporunda İran makamlarının da protestolara müdahalesine ilişkin ağır değerlendirmelere yer verildi.
Misyon, geçen yıl aralık sonunda başlayan hükümet karşıtı protestolar sırasında İran makamlarının sivillere yönelik yaygın ve sistematik bir saldırı gerçekleştirdiği sonucuna vardı. Raporda yasa dışı öldürmeler, işkence, keyfi gözaltılar, zorla kaybetmeler ve ifade özgürlüğüne yönelik ağır kısıtlamalar sıralandı.
Misyon, can kayıplarını bağımsız biçimde doğrulayamadığını ancak gerçek ölü ve yaralı sayısının resmi rakamların üzerinde olduğuna inandığını bildirdi.
İran makamları protestolarda 3 bin 38 kişinin öldüğünü ve 25 bin kişinin yaralandığını açıklamıştı.
BM misyonunun raporu, hem ABD’nin İran’daki askeri operasyonları hem de İran makamlarının protestolara müdahalesi açısından uluslararası hukuk kapsamındaki olası ihlallere ilişkin değerlendirmeler içeriyor.
