Türkiye’de alışveriş merkezi sektörü, yüksek faiz ortamı ve artan inşaat maliyetleri nedeniyle köklü bir dönüşüm sürecine girdi. Uzun yıllar sektöre yön veren “topraktan AVM” projeleri yerini, mevcut yapıların yenilenmesi, büyütülmesi ve el değiştirmesine dayalı yeni bir modele bırakıyor.
“TOPRAKTAN AVM GELİŞTİRMEK ARTIK NEREDEYSE İMKÂNSIZ”
Ece Türkiye Eş Genel Müdürü ve aynı zamanda Alışveriş Merkezleri ve Yatırımcıları Derneği (AYD) Başkanı olan Nuri Şapkacı, sektörün mevcut finansal koşullarına dikkat çekti. Şapkacı, yeni AVM yatırımlarının ciddi zorluklar içerdiğini belirterek, önümüzdeki döneme dair şu değerlendirmeyi yaptı:
“Bugün sıfırdan bir AVM geliştirmek neredeyse imkânsız hale geldi. Finansman olanakları oldukça sınırlı, projeler ancak öz sermaye ile yapılabiliyor. Bu nedenle önümüzdeki 5 yıl boyunca AVM sektörü ağırlıklı olarak el değiştirme, dönüştürme ve büyütme projeleriyle ilerleyecek.”
TURİST SATIŞLARI GERİLEDİ, CİROLAR ENFLASYONU YAKALAYAMADI
Sektördeki değişimi tetikleyen unsurlar yalnızca finansmanla sınırlı değil. Ece Türkiye Genel Müdürü Semet Yolaç Canlıel’in paylaştığı verilere göre, perakende sektörü açısından büyük önem taşıyan turist harcamalarında yüzde 25 oranında düşüş yaşandı. Aynı dönemde AVM cirolarının ise son iki yılda enflasyonun altında kaldığı ifade edildi.
Bu tablo, yatırımcıları daha temkinli ve verimlilik odaklı adımlar atmaya zorluyor.
ATIL BİNALAR “YAŞAM MERKEZİ”NE DÖNÜŞÜYOR
Yeni ruhsat ve sıfırdan inşaat süreçleri yerine mevcut alanların değerlendirilmesini tercih eden sektör, borçlu ya da işlevini yitirmiş AVM’leri yeniden ekonomiye kazandırmaya yöneliyor. Pandemi döneminde kapanan bir alışveriş merkezinin Akpolat Ailesi tarafından devralınarak yeniden faaliyete hazırlanması bu dönüşümün dikkat çeken örneklerinden biri oldu.
Öte yandan Adana’da 2026 yılının sonunda açılması planlanan Adapalm AVM’nin yaklaşık 2 bin 500 kişiye istihdam sağlaması bekleniyor.
5 YILIN ODAĞI: ALIŞVERİŞTEN YAŞAM MERKEZİNE
Uzmanlara göre Türkiye’de AVM sektörü önümüzdeki 5 yıllık dönemde klasik alışveriş anlayışından uzaklaşarak, sosyal alanlar, gastronomi, eğlence ve deneyim odaklı “yaşam merkezi” konsepti etrafında şekillenecek. Bu dönüşüm, sektörün hem ekonomik baskılara uyum sağlamasını hem de ziyaretçi sayısını korumasını hedefliyor.