Umman Dışişleri Bakanı Bedr bin Hamed el-Busaidi, ABD ile İran arasında süren nükleer müzakerelere ilişkin dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu. CBS News’ün “Face the Nation” programına konuşan Busaidi, tarafların bir “barış anlaşmasına” doğru önemli mesafe katettiğini açıkladı.
BARIŞ ANLAŞMASI UMUDU GÜÇLENİYOR
Müzakerelerde kayda değer ilerleme sağlandığını belirten Busaidi, diplomasi dışında bir seçeneğin kalıcı çözüm üretmeyeceğini vurguladı. ABD ile İran arasında anlaşmanın ulaşılabilir olduğunu söyleyen Ummanlı Bakan, yürütülen temasların İran’ın nükleer silah elde etmesini engelleme hedefine hizmet ettiğini ifade etti.
Busaidi’ye göre en kritik başlık, İran’ın nükleer bomba yapımına imkân verecek düzeyde nükleer materyale sahip olmayacağı yönünde varılan mutabakat.
“SIFIR STOKLAMA VE TAM DOĞRULAMA” MODELİ
Anlaşma sağlanması halinde İran’ın elindeki zenginleştirilmiş uranyum stokunun tamamen sıfırlanacağını belirten Busaidi, bunun yeni bir yaklaşım olduğuna dikkat çekti. “Sıfır stoklama” prensibi sayesinde, zenginleştirme faaliyeti sürse bile nükleer silah üretiminin teknik olarak mümkün olmayacağını savundu.
Bu çerçevede sürecin uluslararası denetime açık olacağını vurgulayan Busaidi, doğrulama mekanizmasının Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (IAEA) tarafından yürütüleceğini ve kapsamlı denetim yapılacağını söyledi.
KESİNTİDEN YENİDEN MASAYA
Haziran 2025’te İsrail ve ABD’nin İran’a yönelik saldırıları nedeniyle sekteye uğrayan görüşmeler, bölge ülkelerinin girişimleri ve Umman’ın arabuluculuğunda yeniden başlamıştı. Taraflar 6 Şubat’ta Umman’da dolaylı temas kurarak müzakere sürecini sürdürme konusunda mutabık kalmıştı.
Görüşmeler 17 Şubat’ta Cenevre’de devam etti. İlerleme kaydedilmesi üzerine tarafların 26 Şubat’ta yeniden bir araya gelmesi kararlaştırıldı. Aynı gün sabah saatlerinde yaklaşık üç saat süren toplantının ardından ara verildi, akşam ise temaslar yeniden başladı.
TARAFLARIN TALEPLERİ NET
İran, nükleer programını atom bombası üretimini engelleyecek sınırlar içinde sürdürmek ve buna karşılık yaptırımların kaldırılmasını istiyor. ABD ise Tahran yönetiminin uranyum zenginleştirme faaliyetlerini tamamen durdurmasını ve yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stokunu ülke dışına çıkarmasını talep ediyor.
Süreçte diplomatik temasların sürmesi beklenirken, “sıfır stoklama ve tam doğrulama” formülünün tarafları ortak zeminde buluşturup buluşturamayacağı merak konusu olmaya devam ediyor.
