Dünyanın en geniş katılımlı çocuk hareketi Design for Change (DFC), çocukların YAPABİLİRİM süper gücüyle dünyayı nasıl değiştirdiklerini kanıtlamaya devam ediyor. DFC’nin Türkiye Temsilciliği tarafından her yıl düzenlenen Değişim Zirvesi, National Challenge 2025’te dereceye giren Halide Edip Adıvar Ortaokulu öğrencileri, geliştirdikleri “ctrlaltKIND” projesiyle Kasım 2025’te Tokyo’daydı. Dünyanın farklı yerlerinden gelen Değişim Öncülerini ağırlayan Küresel Değişim Zirvesi Be the Change 2025’te 33 ülkeden gelen katılımcılara ilham verdi.
UNESCO’nun Kasım 2025 raporuna göre, dünya genelinde her ay 3 öğrenciden biri okulda zorbalığa maruz kalıyor. Bu tablo, zorbalığın sadece bireysel bir sorun değil, küresel bir eğitim ve güvenlik krizi olduğunu kanıtlıyor.
ZORBALIĞI NEZAKETLE RESETLEMEK: CTRLALTKIND
Sekizinci sınıf öğrencileri Zerya Zin Yıldız, Bengisu Özdemir ve Mehmet Karaçay tarafından hayata geçirilen proje; akran zorbalığının motivasyonu düşürdüğü ve okul aidiyetini zayıflattığı tespitiyle başladı. DFC’nin FIDS (Feel-Hisset, Imagine-Hayal Et, Do-Yap, Share-Paylaş) adını verdiği dört adımlı tasarım odaklı düşünme metodolojisini kullanan gençler, zorbalığı bir ceza konusu değil, bir "nezaket ritüeli" olarak ele alarak okul ikliminde devrim yarattı.
TÜİK’in 2024 yılı sonu verilerine göre Türkiye'de çocukların %13,8’i (yaklaşık her 7 çocuktan biri) ayda en az birkaç kez akran zorbalığına maruz kalıyor. Bu oran kız çocuklarında %14,2, erkeklerde ise %13,4 olarak ölçüldü.
TOKYO’DA BİR ÜLKENİN ELÇİSİ OLMAK
Tokyo’daki zirvede projesini dünyaya anlatan Zerya Zin Yıldız, o anları şöyle özetliyor: “Japonya’yı gezmek bir keyifti ama sadece gezmekten ötesini yapabildiğimiz için çok mutluyum. Onlarca öğretmen ve öğrenci standımızı ziyaret etti. O ilgiyi görünce sıradan bir öğrenci gibi değil, bir ülkenin elçisi gibi hissettim. Bu küresel sorunu insanlara fark ettirebildiğimizi o an anladım.”
OECD PISA 2022/2024 raporuna göre Türkiye’deki öğrencilerin %31’i kendini okuluna ait hissetmiyor. Zorbalık, bu kopuşun en temel nedenlerinden biri olarak gösteriliyor.
KİRAN BİR SETHİ’DEN GENÇ UZMANLARA TAM NOT
DFC’nin kurucusu “Design Gurusu” Kiran Bir Sethi, Tokyo’daki zirvede Türkiye masasını bizzat ziyaret ederek projeyi gençlerden dinledi. Zerya, bu anı şu sözlerle anlatıyor: “Kiran Bir Sethi çok pozitif bir enerjiye sahip. Gelip bizden bilgi almak istediğinde bu enerjisi bize de bulaştı. Projemizi dinledikten sonra bize tavsiyelerini eğlenceli bir beden diliyle anlatması benim için unutulmazdı.”
YETİŞKİNLERE NEZAKET DERSİ: "STRES KABALIĞIN BAHANESİ OLAMAZ"
Zerya, sadece yaşıtlarına değil yetişkinlerin dünyasına da ezber bozan bir çağrıda bulunuyor, “Yetişkinlerin stresli yaşamları olduğunu biliyoruz ve sizi çok iyi anlıyoruz. Ama bu stres, zorbalığın ve kabalığın bahanesi olamaz! Önemli olan zor koşullarda da nezaketimizi koruyabilmektir. Biz projemizde gördük ki; sevgi ve nezaket ortamında herkes kendini daha rahat ifade ediyor. İşin sonunda bir ceza verilmeyecek olması, arkadaşlarımıza kalplerine dokunmamız için cesaret verdi.”
Dünya Sağlık Örgütü (WHO) 2024 raporları, siber zorbalığın her 6 gençten birini etkilediğini ve ağır zorbalığa maruz kalan çocukların ruhsal sorun yaşama olasılığının normalden 11 ile 18 kat daha fazla olduğunu gösteriyor.
“ESKİ ZERYA”DAN “DEĞİŞİM ÖNCÜSÜ ZERYA”YA
FIDS sürecinin kendisinde yarattığı dönüşümü vurgulayan genç Değişim Öncüsü, "Artık hiç tanımadığım insanlarla özgüvenle konuşabiliyorum. İletişim kurmak için 'olmadığım biri' gibi davranmama gerek yok; insanlar beni ben olduğum için seviyor. Değişim için birilerinin inanmayacağı düşüncesini derhal kenara bırakmalısınız. Elinizde güzel bir kalp varsa, dünyadaki tüm güzellikler sizin için var edilebilir." diyerek süreci özetliyor.
ANTALYA’DAKİ BÜYÜK FİNAL YAKLAŞIYOR
DFC Türkiye Temsilcisi Elif Özmenek Çarmıklı, gençlerin başarısının ardından tüm Türkiye’ye seslendi: “Zerya ve arkadaşlarının başarısı bir son değil, başlangıç.” Türkiye genelindeki 118 kulüp, bu ilhamla 17-18-19 Nisan 2026 tarihlerinde Antalya’da gerçekleşecek National Challenge 2026’ya hazırlanıyor!