YENİ Parti İstanbul Milletvekili Evrim Rızvanoğlu, Antalya, Mersin ve Akdeniz kıyılarındaki mikroplastik kirliliğinin yanı sıra Türkiye’nin plastik atık ithalatına ilişkin TBMM Başkanlığı’na iki ayrı soru önergesi sundu.
Rızvanoğlu, önergelerinde mikroplastiklerin çevre ve halk sağlığı üzerindeki olası etkilerine, Türkiye’nin plastik atık ithalatına ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hazırlanan “Tek Kullanımlık Plastikler, Deniz Çöpleri ve Mikroplastikler Yol Haritası” kapsamındaki hedeflere dikkat çekti.
Türkiye’nin mevcut plastik politikalarının COP31 gündemindeki “Sıfır Atık” ile “Okyanuslar ve Denizler” başlıklarıyla uyumlu olup olmadığını da soran Rızvanoğlu, tek kullanımlık plastiklerin sınırlandırılması, depozito sistemi, kaynağında ayrı toplama ve yasa dışı atık dökümlerine yönelik denetim mekanizmalarının yeterliliğini gündeme getirdi.
Rızvanoğlu, Avrupa Birliği ülkelerinden Türkiye’ye gönderilen plastik atık miktarının 2025 yılında yaklaşık 503 bin tona ulaştığını, Birleşik Krallık’tan ise yaklaşık 139 bin ton plastik atık gönderildiğini belirtti.
“İTHAL EDİLEN PLASTİKLERİN NE KADARI GERİ DÖNÜŞTÜRÜLDÜ?”
2025 yılında hazırlanan “Tek Kullanımlık Plastikler, Deniz Çöpleri ve Mikroplastikler Yol Haritası” kapsamında 44 eylem öngörüldüğünü hatırlatan Rızvanoğlu, Bakan Murat Kurum’a Türkiye’nin Akdeniz kıyılarındaki mikroplastik kirliliğinin mevcut durumunu sordu.
Rızvanoğlu, son beş yılda deniz suyu, sediment, kıyı kumu ve deniz canlılarında tespit edilen mikroplastik miktarındaki değişimin açıklanmasını istedi.
Türkiye’ye 2021-2025 yılları arasında ithal edilen plastik atık miktarlarının yıllara göre açıklanmasını isteyen Rızvanoğlu, bu atıkların ne kadarının geri dönüştürüldüğü ve ne kadarının enerji geri kazanımı amacıyla yakıldığının da ortaya konulmasını talep etti.
Rızvanoğlu ayrıca plastik atık ithalatının denizlerdeki plastik ve mikroplastik kirliliğine etkisine ilişkin bilimsel bir etki analizi veya risk değerlendirmesi hazırlanıp hazırlanmadığını sordu.
Yol haritasında yer alan 44 eylemden hangilerinin tamamlandığını ve son beş yılda plastik atık ithal eden geri dönüşüm tesislerine yönelik kaç denetim gerçekleştirildiğini de Bakan Kurum’a yöneltti.
SAĞLIK BAKANLIĞI’NA MİKROPLASTİK SORULARI
Rızvanoğlu, Sağlık Bakanlığı’na verdiği soru önergesinde ise mikroplastik kirliliğinin halk sağlığı boyutuna dikkat çekti.
Bilimsel çalışmalarda mikroplastiklerin insan kanı, plasenta, anne sütü ve çeşitli organlarda tespit edildiğini hatırlatan Rızvanoğlu, Türkiye’de mikroplastiklerin insan sağlığı üzerindeki etkilerinin araştırılıp araştırılmadığını sordu.
Akdeniz kıyılarındaki yüzme alanlarında bulunan mikroplastiklerin insan sağlığı açısından oluşturabileceği risklere ilişkin herhangi bir inceleme, numune alma veya analiz yapılıp yapılmadığının açıklanmasını isteyen Rızvanoğlu, mikroplastik kirliliği nedeniyle herhangi bir plaj veya yüzme alanında uyarı ya da kısıtlama kararı alınıp alınmadığını da sordu.
Hamileler, bebekler, çocuklar, yaşlılar ve kronik hastalığı bulunan kişilerin mikroplastik maruziyetine ilişkin özel bir araştırma veya izleme programı yürütülüp yürütülmediğini de gündeme getiren Rızvanoğlu, mikroplastiklerin etkilerinin izlenmesi amacıyla ulusal bir eylem planı veya insan biyolojik izlem programı oluşturulmasına yönelik çalışma bulunup bulunmadığını öğrenmek istedi.
Rızvanoğlu, açıklamasında vatandaşların konuya ilişkin açık, bilimsel ve güvenilir yanıt alma hakkı bulunduğunu belirterek, denizlerin ve halk sağlığının korunması için sürecin takipçisi olacaklarını ifade etti.