Dünya

Yemen’de dengeler değişti: Husiler kritik limanı ele geçirdi, Trump’tan Suudi Arabistan’a “hayır”

Yemen’de İran destekli Husilerin Kızıldeniz kıyısındaki stratejik Moha kentini ele geçirmesi bölgedeki gerilimi tırmandırdı. Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman’ın ABD Başkanı Donald Trump’tan Husilere yönelik doğrudan Amerikan saldırısı istediği, Trump’ın ise bu talebi reddettiği bildirildi.

Yemen’de Husilerin stratejik öneme sahip Moha liman kentinin kontrolünü ele geçirmesi, Kızıldeniz’deki güç dengelerini yeniden tartışmaya açtı. Babülmendep Boğazı’na yaklaşık 80 kilometre mesafedeki Moha’nın Husilerin eline geçmesi, küresel deniz ticareti ve bölgedeki enerji taşımacılığı açısından yeni bir risk olarak değerlendiriliyor.

Husilerin ilerleyişi karşısında Suudi Arabistan’ın da askeri seçenekleri değerlendirdiği bildiriliyor. Axios’un ABD’li yetkililere dayandırdığı haberine göre Muhammed bin Selman, Trump’ı iki kez arayarak Husilere yönelik Amerikan saldırıları talep etti. Trump’ın ise bu talebi kabul etmediği ve Washington’ın şu aşamada Husilere karşı doğrudan bir askeri harekat planlamadığı aktarıldı.

MOHA’NIN KONTROLÜ HUSİLERE GEÇTİ

Husiler, 3 Eylül’den itibaren batı Taiz, güney Hudeyde ve Moha yönünde ilerleyerek stratejik liman kentinin kontrolünü ele geçirdi.

Moha, uzun süredir Yemen’in uluslararası toplum tarafından tanınan hükümetine bağlı güçlerin kontrolündeydi. Kentin düşmesi, Husilerin 2022’deki ateşkesten bu yana elde ettiği en önemli toprak kazanımlarından biri olarak değerlendiriliyor.

Bölgede yaşayanların aktardığına göre Husi güçleri kent içerisinde konuşlanırken, çok sayıda iş yeri kapandı ve bazı siviller güneye doğru kaçmaya başladı.

GÖZLER BABÜLMENDEP BOĞAZI’NDA

Moha’nın önemi, yalnızca Yemen’deki iç savaş açısından değil, küresel deniz taşımacılığı bakımından da büyük.

Kent, Kızıldeniz ile Aden Körfezi arasındaki stratejik Babülmendep Boğazı’nın hemen kuzeyinde bulunuyor. Bu güzergahın güvenliğinin tehlikeye girmesi, özellikle enerji sevkiyatları ve Avrupa-Asya arasındaki ticaret açısından yeni bir risk oluşturuyor. AP’ye göre dünya mallarının yaklaşık yüzde 12’si normal şartlarda Babülmendep üzerinden taşınıyor.

Husilerin bölgedeki ilerleyişinin enerji fiyatları üzerinde de baskı oluşturduğu, artan jeopolitik risklerle birlikte petrol fiyatlarının yükseldiği bildiriliyor.

SUUDİ ARABİSTAN’DAN TRUMP’A YARDIM TALEBİ

Bölgede gerilim yükselirken Riyad’ın Washington’dan daha güçlü destek istediği aktarılıyor.

Axios’un haberine göre Veliaht Prens Muhammed bin Selman, Trump’la iki ayrı telefon görüşmesi gerçekleştirerek Husilere karşı ABD saldırısı talebinde bulundu. Ancak Trump’ın doğrudan askeri müdahaleye sıcak bakmadığı ve ABD güçlerinin yeni bir cephe açmak yerine İran ve Hürmüz Boğazı’na odaklanmasını istediği belirtildi.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanı Amiral Brad Cooper’ın da acil koordinasyon görüşmeleri için Suudi Arabistan’a gittiği aktarıldı. Washington’ın ise Suudi Arabistan’a desteğini artırırken Yemen’de doğrudan çatışmaya girmekten kaçınmaya çalıştığı bildirildi.

SUUDİ ARABİSTAN’IN YEMEN SALDIRILARI DA ARTTI

Suudi Arabistan öncülüğündeki güçlerin son günlerde Yemen’de Husi hedeflerine yönelik hava saldırılarını artırdığı belirtiliyor.

Husilerin askeri sözcüsü Yahya Sari ise Suudi güçlerinin Marib, el-Beyda, Hudeyde, Taiz ve el-Cevf bölgelerinde üç gün içerisinde 120’den fazla hava saldırısı düzenlediğini öne sürdü. Bu iddia bağımsız olarak doğrulanmış değil.

Öte yandan Yemen’deki çatışmaların son günlerde şiddetlenmesi, 2022’de başlayan ateşkes döneminin ardından daha geniş kapsamlı bir çatışmaya dönüşebileceği endişesini artırıyor.

PAKİSTAN’DAN “ŞU AŞAMADA GÜNDEMDE DEĞİL” MESAJI

Bölgedeki gelişmeler Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasındaki Mekke Ortak Savunma Anlaşması açısından da gündeme geldi.

Pakistan Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Sajjad Haider Khan, Suudi Arabistan’ın Pakistan’dan Yemen’deki Husi mevzilerine yönelik askeri operasyon talep edip etmediği sorusuna, böyle bir görüşmenin şu aşamada bulunmadığını söyledi.

Khan, anlaşmanın yürürlüğe girmesi halinde tarafların anlaşma hükümleri doğrultusunda hareket edeceğini ancak mevcut durumda Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın Husilere karşı bir askeri operasyon bağlamında işletilmesinin gündemde olmadığını belirtti.

YENİ BİR CEPHE Mİ AÇILACAK?

Husilerin Moha’yı ele geçirmesiyle birlikte Kızıldeniz’in güneyindeki stratejik dengeler değişirken, Babülmendep’e yönelik tehdit de yeniden öne çıktı.

Trump yönetiminin şimdilik doğrudan müdahaleden kaçınması, Suudi Arabistan’ın ise Husilere karşı daha sert bir karşılık arayışına girmesi bölgedeki gerilimin önümüzdeki günlerde daha da yükselip yükselmeyeceği sorusunu gündeme taşıdı.