Hazine ve Maliye Bakanlığı bünyesinde faaliyet gösteren Vergi Denetim Kurulu, sahte fatura ile mücadelede yeni bir döneme geçti. Kurum, yapay zekâ destekli “KURGAN” (Kuruluş Gözetimli Analiz Sistemi) projesini devreye alarak denetim stratejisini köklü biçimde değiştirdi.
İsmi “mezar” anlamına gelen sistemle, sahte belge düzenleyen kişi ve şirketlerin kapsamlı şekilde tespit edilmesi ve adeta bir “kayıt mezarlığı” oluşturulması hedefleniyor.
9 BÜYÜKŞEHİRDE DEV OPERASYON
Vergi uzmanı Abdullah Tolu’nun aktardığı bilgilere göre, “KURGAN-2” operasyonunun büyüklüğü KDV hariç yaklaşık 100 milyar lirayı buluyor. Başta İstanbul olmak üzere 9 büyükşehirde yürütülen denetimlerde 2 bin 300 işletme incelemeye alındı.
İlk aşamada, yaklaşık 10 milyar liralık işlem hacmine sahip 300 firmanın denetim sürecine dahil edileceği belirtiliyor.
DENETİM MODELİ BAŞTAN AŞAĞI DEĞİŞTİ
Yeni strateji kapsamında denetim yaklaşımı da tersine çevrildi. Artık incelemeler “arzdan talebe” değil, “talepten arza” doğru yapılacak. Yani sahte faturayı kullananlar üzerinden ilerlenerek düzenleyicilere ulaşılacak.
Ayrıca, vergi incelemeleri ile vergi suçu soruşturmaları birbirinden ayrılacak; kast unsuru ise belirlenen objektif kriterler çerçevesinde değerlendirilecek. Yapay zekâ destekli analiz sistemleri sayesinde riskli işlemler daha hızlı tespit edilecek.
ÇEVİK EKİPLER SAHADA OLACAK
Yeni dönemde “çevik denetim ekipleri” sahte belge şüphesi bulunan işletmelere anında müdahale edecek. Vergi alacağının risk altında olduğu durumlarda firmalardan teminat talep edilebilecek.
Ayrıca raporlama süreçleri de dijitalleşecek; otomasyon sistemleri sayesinde denetim raporlarının daha kısa sürede tamamlanması hedefleniyor.
YASAL DÜZENLEME BEKLENTİSİ SÜRÜYOR
Her ne kadar teknolojik altyapı güçlendirilmiş olsa da mevcut sistemin tam anlamıyla uygulanabilmesi için yasal düzenlemelere ihtiyaç duyuluyor. Uzmanlar, gerekli değişikliklerin Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine gelecek yeni torba yasa teklifiyle hayata geçirilmesini bekliyor.
AĞIR YAPTIRIMLAR GÜNDEMDE
Sahte ya da yanıltıcı belgeyi bilerek kullandığı tespit edilenleri ciddi yaptırımlar bekliyor. Bu kapsamda, haksız şekilde indirilen KDV’ler reddedilecek ve üç kat vergi ziyaı cezası uygulanacak. Gerçek bir işlem olmadan düzenlenen faturalar kayıtlardan çıkarılacak.
Ayrıca söz konusu kişiler hakkında 3 yıldan 8 yıla kadar hapis istemiyle dava açılabilecek. Bu süreçte işletmelerin finansal itibarı da zarar görebilecek.
VDK’nın yeni sistemiyle başlattığı geniş çaplı denetimlerin önümüzdeki dönemde tüm Türkiye’ye yayılması planlanıyor.
