Dünya

Venezuela’nın petrol gücü: ABD operasyonunun arkasındaki stratejik amaçlar

ABD’nin koordineli hava ve özel harekât operasyonuyla yakalanan Venezuela Devlet Başkanı Nicolás Maduro, New York’a getirildi. ABD, operasyonu uyuşturucu ve terörle mücadele gerekçesiyle duyursa da, uzmanlar asıl amacın ülkenin dev petrol rezervlerine erişim olduğunu belirtiyor.

ABD tarafından düzenlenen koordineli hava ve özel harekât saldırıları kapsamında 3 Ocak 2026’da Venezuela Devlet Başkanı Nicolás Maduro ve eşi Cilia Flores, Caracas’taki gece operasyonuyla yakalandı ve New York’a getirildi. ABD Başkanı Donald Trump, operasyonu “başarıyla tamamlandık” sözleriyle duyurdu ve Maduro’nun “uyuşturucu kaçakçılığı ve terörizm” suçlamalarıyla yargılanacağını açıkladı.

Trump, operasyonun ardından Amerikan şirketlerinin Venezuela’nın petrol altyapısını yeniden inşa edeceğini ve ülkeyi “yönetmeye devam edeceklerini” belirtti. Petrol devleri Chevron, ExxonMobil ve ConocoPhillips’in milyarlarca dolarlık yatırım yapacağı açıklandı.

Küba Devlet Başkanı Miguel Díaz-Canel, ABD’yi “devlet terörüyle” suçlayarak Venezuela’ya verilen petrolün yaklaşık yüzde 30’unun Küba’ya enerji karşılığı destek sağladığını hatırlattı.

Venezuela, dünyada en büyük kanıtlanmış petrol rezervlerine sahip ülke olarak biliniyor; rezerv miktarı yaklaşık 303 milyar varil ile Suudi Arabistan’ı geride bırakıyor.

BBC'nin haberine göre Nicolas Maduro, uzun zamandır Trump yönetimini, ABD'nin Venezuela'nın petrol zenginliklerini ele geçirebilmesi için kendisini devirmeye çalışmakla suçluyor.

Maduro bu noktada, Trump'ın ABD'nin Venezuela kıyılarında ilk petrol tankerine el koymasının ardından yaptığı bir açıklamaya işaret ediyor.

Trump, muhabirlerin tanker ve kargo gemileriye ilgili bir sorusuna, "Petrolü elimizde tutacağımızı varsayıyorum" yanıtını vermişti. Ancak ABD yetkilileri daha önce, Venezuela'nın, Maduro hükümetine karşı yapılan hamlelerin ülkenin kullanılmamış rezervlerine erişim sağlama girişimi olduğu yönündeki iddialarını reddetmişti.

PETROL REZERVLERİ

Venezuela, dünyanın en büyük kanıtlanmış ham petrol rezervlerine sahip.

Petrol sektöründen elde edilen kâr, hükümet bütçesinin yarısından fazlasını finanse ediyor ancak Venezuela'nın petrol ihracatı, yaptırımlar ve devletin kötü yönettiği petrol şirketine yönelik yatırım eksikliği nedeniyle olumsuz etkilendi.

ABD Enerji Bilgi İdaresi'ne göre, Venezuela 2023 yılında küresel ham petrol üretiminin yalnızca %0,8'ini gerçekleştirdi. Venezuela halen günde yaklaşık 900 bin varil petrol ihraç ediyor.

2025 sonunda S&P Global verilerine göre Venezuela’nın petrol ihracatı da kasım-aralık döneminde düşüş eğiliminde oldu; Aralık’ta ihraç edilen ham petrol miktarı yaklaşık 19 milyon varile geriledi. Venezuela’nın petrolü son yıllarda büyük oranda Asya pazarlarına yöneldi. Özellikle Çin, Venezuelalı ham petrolün en büyük alıcısı konumunda. Çin’e gönderilen ham petrolün çoğu zaman izini kaybettirmek için “hayalet tankerler” ve gizli lojistik yöntemleriyle taşındığı vurgulanıyor.

Uluslararası yaptırımlar ve Panama ile Gine bayraklı tankerler üzerinden yürütülen karmaşık taşıma yapısı, Venezuela’nın petrol ihracatını izlemeyi zorlaştırıyor. Son dönemde ABD, bu “gölge tankerler”i hedef alan operasyonlar ve yaptırımlar uyguluyordu.

Washington yönetimi, saldırının gerekçesini önce uyuşturucu kaçakçılığıyla mücadele ve darbeci rejimi sona erdirmek olarak duyursa da, analistler ve dünya liderleri ABD’nin asıl amacının Venezuela’nın devasa petrol rezervlerine erişimi sağlamak olduğunu savunuyor.

ABD, 2025’te Maduro’nun petrol ihracatından gelir elde eden ülkelerden ithal edilen mallara yüksek tarifeler getiren kararlar da almıştı.