Emniyet Genel Müdürlüğü Narkotik Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığı tarafından yürütülen “Narkolog” projesi kapsamında hazırlanan rapor, uyuşturucu kullanımına başlama sürecine ilişkin dikkat çekici sonuçlar ortaya koydu.
2018'de hayata geçirilen proje kapsamında, 2025 yılında uyuşturucu suçları nedeniyle işlem yapılan 325 bin 127 şüpheliden 27 bin 679’una 77 sorudan oluşan anket uygulandı. Çalışma, 81 ilde narkotik birimlerinde görev yapan 325 personelin katılımıyla gerçekleştirildi.
Raporda, hayatının herhangi bir döneminde madde kullandığını beyan eden 19 bin 155 kişinin verileri üzerinden madde kullanıcılarının profili analiz edildi.
EN RİSKLİ DÖNEM 15-24 YAŞ ARASI
Araştırmaya göre uyuşturucuya başlama yaşı 2025 yılında ortalama 22,83 olarak belirlendi. En riskli yaş aralığının ise 15-24 olduğu tespit edildi.
Uyuşturucu suçları nedeniyle işlem yapılan örneklemin yüzde 92,6’sını erkekler, yüzde 7,4’ünü kadınlar oluşturdu. Katılımcıların yüzde 59,8’inin bekar, yüzde 28,6’sının evli olduğu, yüzde 34,4’ünün ise çocuğunun bulunduğu belirtildi.
Raporda, kişilerin uyuşturucu kullanmaya başladıkları dönemde medeni durumlarına da yer verildi. Buna göre ilk kez madde kullandığında katılımcıların yüzde 81,4’ü bekar, yüzde 16,1’i evli, yüzde 2,4’ü boşanmış, yüzde 0,1’i ise eşinin hayatını kaybettiğini beyan etti.
İLK ADIM ÇOĞUNLUKLA ESRAR
Raporda, ilk kullanılan uyuşturucu madde açısından esrarın açık ara öne çıktığı görüldü.
Katılımcıların yüzde 60,8’i uyuşturucu kullanmaya esrarla başladığını belirtti. Önceki yıla kıyasla ilk denenen maddeler arasında bonzai, sentetik hap, kokain ve captagon kullanımında artış gözlemlendi.
Raporda, ilk maddesi esrar olan kişiler arasında daha ağır uyuşturuculara yönelimin görüldüğü ve esrarın geçiş maddesi özelliği taşıdığı değerlendirmesine yer verildi.
“MERAK” İLK SIRADA, UYUŞTURUCUYU YAKIN ÇEVRE SAĞLIYOR
Uyuşturucu kullanımına başlama nedenleri incelendiğinde ilk sırada “merak” çıktı. Katılımcıların yüzde 35,1’i ilk kullanımı merak nedeniyle gerçekleştirdiğini söyledi.
Bunu yüzde 17,9 ile özenme ve kişisel sorunlar, yüzde 14,3 ile arkadaş ısrarı ve yüzde 6,3 ile eğlence takip etti.
İlk kullanılan uyuşturucunun nasıl temin edildiği sorusuna verilen yanıtlar ise dikkat çekti. Katılımcıların yüzde 79,7’si maddeyi arkadaşından veya yakın çevresinden temin ettiğini belirtirken, yüzde 19,2’si parayla satın aldığını ifade etti.
TEDAVİ KONUSUNDA DİKKAT ÇEKEN SONUÇ
Madde bağımlılığı nedeniyle tedavi olmak isteyip istemedikleri sorulan kişilerin yüzde 45,8’i bağımlı olmadığını beyan etti.
Katılımcıların yüzde 25,6’sı tedavi olmak istediğini, yüzde 13,7’si kendi başına bırakabileceğini söyledi. Yüzde 10,2’si tedavi olmak istemediğini, yüzde 2,5’i tedavinin işe yaramayacağını, yüzde 1,2’si tedavisinin sürdüğünü belirtti. Yüzde 1’i ise tedaviye ulaşmanın zor olduğunu veya maddi gücünün buna yetmediğini ifade etti.
EN BÜYÜK SOSYAL KAYIP AİLE İLİŞKİLERİNDE
Rapora göre katılımcıların yüzde 39,2’si uyuşturucu kullanımı nedeniyle sosyal güçlük yaşadığını belirtti.
Bu sorunların başında yüzde 71,9 ile aile ilişkilerinin bozulması geldi. Arkadaş ilişkilerinin bozulduğunu belirtenlerin oranı yüzde 17,9 olurken, yüzde 4,8’i çevresinde yalnız bırakıldığını, yüzde 4’ü ise işten çıkarıldığını veya iş yerinde sorun yaşadığını bildirdi.
Narkolog raporu, uyuşturucu kullanımının başlamasında merak ve yakın çevrenin öne çıktığını, kullanımın ilerleyen süreçte ise aile ve sosyal ilişkiler üzerinde ciddi sorunlara yol açtığını ortaya koydu.