Üniversiteyi kazanan yüz binlerce genç, yüksek kira ve yurt ücretleriyle karşı karşıya. Bazı kentlerde bir eve çıkmanın ilk maliyeti 200 bin TL’yi aşıyor.
Birgün'den Deniz Güngör'ün haberine göre; üniversite hayali kuran yüz binlerce genç, barınma krizinin duvarına çarptı. Yetersiz kamu kapasitesi nedeniyle örgün eğitimdeki her 4 öğrenciden 3’ü KYK’lere yerleşemiyor. Özel yurt ve ev kiraları ise asgari ücreti katladı. Metropollerden Anadolu kentlerine kadar uzanan fahiş fiyatlar, dar gelirli aileler ve öğrenciler için eğitimi sürdürülemez hale getirdi.
Yükseköğretim Kurumları Sınavı’nın (YKS) yerleştirme sonuçlarının açıklanmasıyla öğrencilerin karşı karşıya kaldığı barınma krizi yeniden gündeme geldi. Ülke genelinde üniversiteye yerleşen 730 bin 854 öğrenci, Kredi ve Yurtlar Kurumu’na (KYK) bağlı yurtların sayısının yetersizliği, özel yurtlardaki astronomik ücretler, derinleşen yoksulluk, artan enflasyon ve önüne geçilmeyen kira artışları ile karşı karşıya kaldı. Devlet yurtlarının kapasite yetersizliği gençleri özel yurtların kucağına iterken, barınma maliyetleri metropollerden Anadolu kentlerine kadar tüm haritayı kuşattı.
HER 4 ÖĞRENCİDEN YALNIZCA BİRİNE YATAK
Ülke genelinde yükseköğretimdeki toplam örgün eğitimdeki öğrenci sayısı 4 milyona yaklaşırken KYK’ye bağlı yurtların toplam yatak kapasitesi sadece 993 bin 258. Gençlik ve Spor Bakanlığı’nın verilerine göre 2025’te 996 bin 306 olan bu kapasite 30 Haziran 2026 itibarıyla öğrenci yurtlarının yatak kapasitesi 2025 yılına kıyasla 3 bin 48 düştü. Bu tablo, örgün eğitimdeki her 4 öğrenciden yalnızca birinin kamu yurduna yerleşebildiğini ortaya koydu.
KYK yurt ücretleri odaların fiziki koşulları ve tipine göre değişiklik gösterirken, yurdun bulunduğu şehir, oda kapasitesi ve sunulan imkânlara göre değişiklik gösteriyor. Ancak yetersiz yurt kapasiteleri sonucu KYK yurtlarına başvuran öğrencilerin büyük bir kısmı yedek sıralarda beklemeye mahkûm ediliyor.
2026-2027 eğitim öğretim yılı için henüz KYK yurtlarına yapılacak zam oranı açıklanmazken 2025-2026 eğitim-öğretim yılı için belirlenen ücretler aylık 750 TL ile 1250 TL arasında değişiyor. KYK yurt fiyatları ise şu şekilde:
TİP1: 750 TL
TİP2: 850 TL
TİP3: 850 TL
TİP4: 1050 TL
TİP5: 1150 TL
TİP6: 1250 TL
KRİZ DERİNLEŞECEK
Öğrencilerin en çok tercih ettiği illerde 10 aylık yurt fiyatları ve bir kira, iki depozito, emlakçı komisyonu ödeyerek eve çıkmasının maliyeti ortalama olarak şu şekilde:
METROPOLDE YAŞAM ASGARİ ÜCRETİ KATLADI
KYK yurtlarında barınma şansı bulamayan öğrencilerin ise bir sonraki durağı özel yurtlar ve evler oluyor. İstanbul, Ankara ve İzmir gibi metropollerde özel yurt ve kira fiyatları ise adeta asgari ücreti katladı.
İstanbul’da özel yurt ücretleri yıllık 110 bin TL ile 700 bin TL arasında değişirken birçoğunda yemekler aylık yurt ücretine dahil değil. Ankara’da ise durum pek iç açıcı değil. Başkentteki özel yurtların ücretleri aylık 16 bin TL ile en yüksek 80 bin TL arasında değişirken eğitim dönemini kapsayan 10 aylık sözleşmeyle beraber yurt ücretleri 160 bin TL ile 800 bin TL’yi buluyor. İzmir’deki özel yurtlarda bir öğrencinin ise okul dönemi boyunca kalmasının maliyeti yaklaşık yıllık 120 bin TL ile 460 bin TL oldu. Kiralık dairelerde ise durum daha vahim. TSKB Gayrimenkul Değerleme’nin araştırmasında öğrenci nüfusunun yoğun olduğu illerde 100 metrekare büyüklüğündeki 2+1 dairelerin kira bedelleri ortaya konuldu.
EVE GİRİŞİN BEDELİ 100 BİN TL’Yİ AŞTI
Öğrencilerin en fazla tercih ettiği şehirlerden İstanbul’da en yüksek ortalama kira bedeli Beşiktaş ve Kadıköy’de 56 bin TL olarak belirlendi. Şişli’de ortalama kira 46 bin 500 TL, Bakırköy’de 44 bin TL, Üsküdar’da 43 bin TL olurken, Maltepe’de 40 bin 500 TL, Kağıthane’de 37 bin 500 TL, Kartal’da 37 bin TL, Avcılar’da ise ortalama kira 30 bin TL seviyesinde bulunuyor. Bu verilere göre İstanbul’da bir öğrencinin eve çıkabilmesi için ödemesi gereken “1 kira peşin + 2 depozito + emlakçı komisyonu” yüz binlerce lirayı buluyor. Buna göre en ucuz ilçe olan Avcılar’da ilk ay için 100 bin TL ila 120 bin TL arasında olurken Beşiktaş veya Kadıköy gibi merkezlerde ise bu faturanın ilk ay toplamı 200 bin TL’yi aşıyor.
Ankara’da da durum farksız değil. Araştırmaya göre öğrenci evlerinin kiraları 25 bin TL ile 50 bin TL arasında değişen Başkentte bir öğrencinin evine girişin maliyeti 100 bin TL ile 200 bin TL arasında değişiyor. İzmir’de ise Buca’da öğrenci evlerinin kiraları 28 bin TL’den başlarken, Ege Üniversitesi’ne ev sahipliği yapan Bornova’da ortalama kira 37 bin 500 TL’ye ulaşıyor. İzmir’de kampüse yakın bir eve çıkmanın ilk ay maliyeti yaklaşık 110 bin TL ile 150 bin TL’yi buluyor.
ANADOLU İLLERİ DE CEP YAKIYOR
Barınma krizi yalnızca üç büyükşehirle sınırlı değil. Öğrenci nüfusunun kent merkezine oranla çok yüksek olduğu Anadolu şehirlerinde piyasa tamamen kontrolsüz bırakılmış durumda. Öğrencilerin en çok tercih ettiği şehirlerden biri olan Eskişehir’de özel yurtlarda yıllık ücretler yaklaşık en düşük 60 bin TL ile 380 bin TL olurken 2+1 kiralık evlerin ortalama fiyatı 21 bin TL seviyesine çıktı. Böylelikle bir öğrencinin Eskişehir’de ortalama bir eve kiraya çıkabilmesi için ilk ay cebinden çıkması gereken miktar yaklaşık 84 bin TL oldu.
Bursa’da da durum pek farksız değil. Toplamda 3 üniversitenin bulunduğu kentte özel yurt fiyatları aylık 7 bin TL ile 36 bin TL arasında değişirken yıllık ücretler ise yaklaşık 70 bin TL ile 360 bin TL oldu. Kentteki ortalama 2+1 evlerin fiyatları ise 20 bin 500 TL. Buna göre 1 kira peşin + 2 depozito + 1 emlakçı komisyonu vererek eve çıkmak isteyen öğrencilere eve girişin ilk faturası yaklaşık 82 bin TL oldu.
İkisi devlet biri ise vakıf üniversitesi olmak üzere bünyesinde 3 üniversite barındıran Kocaeli’nde ise kent merkezinde 2+1 kiralık evlerin ortalama fiyatı 27 bin TL’ye ulaşarak İstanbul, Ankara ve İzmir’den sonra en pahalı öğrenci şehirleri arasında yer aldı. Buna göre 2+1 evin giriş maliyeti öğrencilere yaklaşık 108 bin TL oldu. Kentteki özel yurtlarda da ücretler pek farksız değil. Buna göre kentteki ortalama yurt fiyatları yaklaşık yıllık 150 bin TL - 300 bin TL.