Uganda Halk Savunma Kuvvetleri (UPDF), Türkiye ile savunma ve askeri alandaki tüm iş birliğinin askıya alındığını duyurdu. UPDF Sözcüsü Chris Magezi, kararın “derhal geçerli olmak üzere” uygulamaya konulduğunu açıkladı.
Magezi, askıya alma kararının iki ülke arasındaki savunma ve askeri iş birliğine ilişkin çözülmemiş meseleler giderilinceye kadar devam edeceğini bildirdi.
GERİLİMİN MERKEZİNDE LUMBUYE VAR
Resmi açıklamada kararın gerekçesi ayrıntılı şekilde açıklanmazken, Ankara ile Kampala arasındaki gerilimin son aylarda Fred Lumbuye’nin iadesi üzerinden yükseldiği belirtildi.
Uganda yönetimi, Yoweri Museveni’nin önde gelen eleştirmenlerinden biri olan Lumbuye’nin Türkiye’den iade edilmesini istiyor. Lumbuye hakkında şiddete teşvik, yanlış bilgi yayma ve bilgisayar sistemlerinin kötüye kullanılması da dahil 15 ayrı suçlama bulunduğu ve yakalama kararı olduğu ifade ediliyor.
Uganda Genelkurmay Başkanı Muhoozi Kainerugaba da son dönemde Lumbuye’nin iade edilmesi yönündeki çağrılarını artırdı.
KAINERUGABA’DAN TÜRKİYE’YE YÖNELİK SERT ÇIKIŞLAR
İki ülke arasındaki gerilim Lumbuye dosyasının yanı sıra Kainerugaba’nın Türkiye’ye yönelik açıklamalarıyla da büyüdü.
Kainerugaba, geçtiğimiz haftalarda Türk vatandaşlarına yönelik yaptığı açıklamada Türkiye’den gelenlerin ülkeden ayrılması gerektiğini söyledi. Daha önce de Türkiye’den 1 milyar dolarlık “güvenlik temettüsü” talebinde bulunan Kainerugaba, taleplerinin karşılanmaması halinde diplomatik ilişkilerin kesilebileceği ve Türk Hava Yolları’nın Uganda’daki faaliyetlerinin engellenebileceği yönünde açıklamalar yapmıştı.
BÜYÜKELÇİLİK ÖNÜNDE GÖSTERİ
Kampala’da cuma günü Uganda Yurtseverler Birliği’ne bağlı binlerce kişi Türkiye Büyükelçiliği önünde toplandı. Göstericiler, Lumbuye’nin Uganda’ya iade edilmesini istedi.
Birliğin Genel Sekreteri Fadil Twalla, eyleme ilişkin açıklamasında Lumbuye’nin Türkiye’de bulunduğunu ve Uganda yönetimine yönelik faaliyetlerini buradan sürdürdüğünü öne sürdü.
Gösteriler nedeniyle Türkiye’nin Uganda Büyükelçiliği 18 Eylül’de kapalı kaldı. Büyükelçiliğin sosyal medya hesabındaki paylaşımlara yapılan bazı yorumlarda ise Lumbuye’ye destek verildiği görüldü.
10 YILLIK SAVUNMA İLİŞKİSİ ASKIYA ALINDI
Türkiye ile Uganda arasında yaklaşık 10 yıldır savunma alanında iş birliği yürütülüyordu. Bu kapsamda askeri eğitim, silah ve gözetleme ekipmanlarının temini, teknoloji transferi ile terörle mücadele ve güvenlik alanlarında çeşitli çalışmalar yapılıyordu.
Uganda’nın askeri iş birliğini askıya alma kararı, Türkiye merkezli Yapı Merkezi’nin üstlendiği 3 milyar dolarlık demiryolu projesine ilişkin tartışmaların ve bazı Türk vatandaşlarının sınır dışı edilebileceği yönündeki tehditlerin ardından geldi.
Uganda Halk Savunma Kuvvetleri, iş birliğinin ne zaman yeniden başlatılacağına ilişkin bir tarih vermedi.
