İran’da ekonomik kriz nedeniyle artan yaşam maliyetlerine tepki olarak başlayan protestolar giderek şiddetleniyor. Gösteriler sırasında güvenlik güçleriyle çatışmalar yaşanırken en az yedi kişi yaşamını yitirdi, aralarında kadın ve çocukların da bulunduğu 29 kişi gözaltına alındı.
TRUMP’TAN TEHDİT DOLU AÇIKLAMA
ABD Başkanı Donald Trump, İran’daki protestolara ilişkin sosyal medya üzerinden tehditkar açıklamalarda bulundu. Trump, “İran, barışçıl protestocuları öldürürse Amerika Birleşik Devletleri onların yardımına koşacaktır. Silahlarımız hazır ve tetikteyiz” ifadelerini kullandı.
PROTESTOLARIN ARKA PLANINDA RİYALİN DEĞER KAYBI VAR
Gösteriler, İran riyalinin serbest piyasada hızlı değer kaybı yaşamasıyla başladı. Temmuz ayında 1 milyon riyalin altındaki dolar kuru, 28 Aralık’ta 1 milyon 440 bin riyali geçti. Resmi verilere göre yıllık enflasyon oranı yüzde 52’nin üzerine çıktı. İlk protestolar Tahran’da Alaeddin Pasajı’nda başladı, kısa sürede Büyük Çarşı ve diğer ticaret merkezlerine yayıldı. İsfahan, Kerec, Kirmanşah, Meşhed ve Şiraz gibi kentlerde de gösteriler düzenlendi.
ÇATIŞMALAR VE GÖZALTILAR
Güvenlik güçlerinin sert müdahalesi sırasında araçlar ateşe verildi, göstericiler dini yönetimi hedef alan sloganlar attı. Devlet medyasına göre, taşlı saldırılarda 13 polis ve Besic üyesi yaralandı. Norveç merkezli insan hakları örgütü Hengaw, Marvdasht kentinde bir gencin güvenlik güçleri tarafından öldürüldüğünü ve Lordegan’daki ölümlerin isimlerini açıkladı.
EKONOMİK VE SİYASİ ADIMLAR
Protestoların artması üzerine ülke genelinde soğuk hava nedeniyle okullar, üniversiteler ve bazı kamu kurumlarında tatil ilan edildi. Merkez Bankası Başkanı istifa ederken yerine eski başkan Abdülnasır Hemmati atandı. Reformist Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, protestocuların meşru taleplerinin dinleneceğini belirtirken, İran Başsavcısı Muhammed Movahedi-Azad, kamu düzenine zarar veren eylemlere karşı sert müdahale uyarısında bulundu.
SERT MÜDAHALE VE ULUSAL BİRLİK ÇAĞRISI
Güvenlik güçleri ve Besic birlikleri kent merkezlerinde önlemleri artırdı. Hükümet yetkilileri, dış baskılara karşı ulusal birlik çağrısı yaparken, İran Dini Lideri Ali Hamaney ve üst düzey siyasi elitlerden protestolara ilişkin henüz net bir açıklama gelmedi.