ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) Komutanı Amiral Brad Cooper, ABD Başkanı Donald Trump’a İran’daki savaşın mevcut durumu ve devam eden deniz ablukası hakkında brifing verdi. ABD medyası, toplantının 3 Kasım ara seçimlerinin ardından İran’a yönelik askeri saldırıların yeniden başlatılması ihtimalinin değerlendirildiği bir dönemde yapılmasına dikkat çekti.
ABD merkezli Axios’un iki ABD’li yetkiliye dayandırdığı habere göre Cooper, dün Trump’a İran’daki savaşın seyri hakkında bilgi verdi. Görüşmede özellikle ABD’nin İran’a uyguladığı deniz ablukasının etkileri ele alındı.
Cooper, Hürmüz Boğazı üzerinden petrol tankerlerinin küresel enerji piyasalarına ulaşmasını sağlamaya yönelik operasyonlar ile ABD ordusunun Hazine Bakanlığı’yla koordinasyon içinde yürüttüğü ekonomik baskı kampanyası konusunda da Trump’ı bilgilendirdi.
Toplantıya Savunma Bakanı Pete Hegseth, Hazine Bakanı Scott Bessent, Genelkurmay Başkanı Dan Caine, Başkan Yardımcısı JD Vance ve Beyaz Saray Özel Temsilcisi Steve Witkoff’un da aralarında bulunduğu üst düzey yetkililer katıldı. Beyaz Saray ve CENTCOM ise toplantıya ilişkin açıklama yapmadı.
TRUMP SAVAŞ VE DİPLOMASİ SEÇENEKLERİNİ BİRLİKTE DEĞERLENDİRİYOR
Axios, Trump’ın İran konusunda iki seçeneği eş zamanlı olarak yürüttüğünü aktardı. Buna göre Washington yönetimi bir yandan müzakerelerin yeniden başlamasını sağlayacak bir anlaşma ararken, diğer yandan 3 Kasım ara seçimlerinin ardından geniş çaplı askeri operasyonların yeniden başlatılması ihtimaline karşı hazırlık yapıyor.
ARA SEÇİMLERİN ARDINDAN YENİ SALDIRI İHTİMALİ
Axios’un önceki gün yayımladığı haberde de ABD, İsrail ve bölgeden üç kaynağa dayandırılan bilgilere yer verilmişti. Haberde, anlaşmaya varılamaması durumunda ara seçimlerden kısa süre sonra İran’a yönelik saldırıların yeniden başlamasının olası görüldüğü belirtilmişti.
İsrail Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir’in de hafta başında Cooper ile olası saldırılar öncesinde koordinasyon konusunu görüştüğü aktarılmıştı.
ABD’li ve İsrailli yetkililere göre değerlendirilen olası operasyon, İran’ın yönetim kadrosunu, enerji tesislerini, nükleer tesislerini ve diğer altyapı hedeflerini kapsayan yaklaşık bir haftalık geniş çaplı saldırılardan oluşabilir.
Trump ise İran’la arabulucular üzerinden görüşmelerin sürdüğünü ancak bu girişimlerin sonuç verip vermeyeceğini bilmediğini belirterek, “İşi bitirmemiz gerekiyor, ya bir anlaşmayla ya da başka bir yolla. Müzakerelerin başarılı olup olamayacağını göreceğiz” dedi.
TÜRKİYE DE ARABULUCULUK GİRİŞİMİNİ DESTEKLİYOR
Yeni bir çatışmanın önlenmesi amacıyla Katar öncülüğünde ABD ile İran arasındaki müzakerelerin yeniden başlatılmasına yönelik diplomatik girişimler de sürüyor. Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan’ın da destek verdiği girişim kapsamında Katar’ın, İran’ın bazı ABD yaptırımlarının hafifletilmesi karşılığında Birleşmiş Milletler denetçilerinin saldırılarda zarar gören nükleer tesislere yeniden erişmesine izin vermesini öngören bir formül üzerinde çalıştığı bildirildi.
Arabulucular, Tahran’ın ABD’nin İran’ın zenginleştirilmiş uranyum stokundan vazgeçmesi yönündeki talebi ile İran’ın deniz ablukasının kaldırılması ve dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılması talepleri arasındaki görüş ayrılıklarını gidermeye yönelik öneriler üzerinde de çalışıyor.
Axios’un haberine göre Katar, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance’ın İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Muhsin Rızai’ye gönderdiği mektubu da Tahran’a iletti. Vance, mektubunda müzakerelerin yeniden başlamasını önerirken görüşmelerin İran’ın nükleer programını da kapsaması gerektiğini vurguladı.
ABD’nin Ankara Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack da dün ABD merkezli CNN’e yaptığı açıklamada, ABD ile İran’ın gerilimi düşürecek bir anlaşmaya “çok yakın” olduğunu söyledi. Barrack, kapsamlı bir çözümün kısa sürede sağlanamayabileceğini ancak tarafların bir “mola” noktasına ulaşabileceğini ifade etti.
