ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı ve temsilcisi Jared Kushner, Gazze’de ateşkes görüşmelerini yeniden ilerletme çabaları kapsamında Hamas’ın siyasi lideri Halil el-Hayye ile Mısır’da bir araya geldi.
Associated Press’e konuşan bölgesel bir yetkili ile Hamas yetkilisine göre, pazar günü yapılan görüşme iki saatten uzun sürdü. Kushner’ın üç kişilik ABD heyetinde bulunduğu toplantıya Mısır, Katar ve Türkiye’den yetkililer de katıldı.
Görüşmede, Hamas’ın silahsızlandırılması ve İsrail güçlerinin Gazze’den çekilmesini içeren ABD destekli 15 maddelik yol haritası ele alındı.
Bölgesel yetkili, Kushner’ın İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile görüşmesi öncesinde Hamas’ın plana, özellikle de silahsızlanmaya ilişkin maddeye bağlılığını teyit etmeyi amaçladığını söyledi.
Hamas yetkilisi, örgütün yol haritasına bağlılığını sürdürdüğünü ve planın uygulama takviminin belirlenmesi için öngörülen 14 günlük görüşme döneminin arabulucular tarafından başlatılmasını beklediğini belirtti. Sürecin başlayabilmesi için bütün tarafların plana onay vermesi gerekiyor.
Hamas, toplantının ardından yaptığı açıklamada arabulucu ülkelere ve ateşkes sürecinin denetlenmesi amacıyla ABD tarafından oluşturulan Barış Kurulu’na seslenerek İsrail’in yol haritasını kabul etmesinin sağlanmasını istedi.
Örgüt ayrıca uygulama aşamasına geçilmeden önce İsrail’in Gazze’ye yönelik saldırılarını durdurmasını ve birliklerini bölgeyi ayıran “sarı hat” olarak adlandırılan sınıra çekmesini talep etti.
Sarı hattın sınırları kesin olarak belirlenmiş değil. İsrail güçlerinin bu hattın ötesinde Gazze’nin yaklaşık yüzde 60’ını kontrol ettiği belirtiliyor. Netanyahu, mayıs ayında İsrail’in kontrol ettiği alanı yüzde 70’e çıkarmayı planladığını açıklamıştı.
Kushner’ın bugün eski Britanya Başbakanı Tony Blair ve Barış Kurulu Direktörü Nickolay Mladenov ile birlikte Netanyahu’yla bir araya gelmesi bekleniyor.
Netanyahu geçen hafta, ABD yönetimine karşı çıkarak 15 maddelik planı reddetmişti. İsrail Başbakanı, Hamas tamamen silahsızlandırılmadan İsrail güçlerinin Gazze’deki hiçbir mevziden çekilmeyeceğini savunuyor.
Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin de aralarında bulunduğu bölge ülkeleri, İsrail’in yol haritasına yönelik tutumunu ortak açıklamayla kınadı.
Ürdün, Pakistan ve Endonezya’nın yanı sıra ateşkes görüşmelerinde arabuluculuk yapan ülkelerin de imza attığı açıklamada, “Gazze’de barışı sağlama çabalarını engellemenin sorumluluğu artık İsrail’e aittir” denildi.
Dışişleri bakanları, Barış Kurulu ve ABD’ye planın uygulanmasının herhangi bir tarafça engellenmesini önlemek amacıyla “acil ve somut önlemler” alma çağrısı yaptı.
Yol haritası, Hamas’ın silahlarını Gazze’nin günlük yönetimini üstlenmesi planlanan Filistinli teknokratlar komitesine devretmesini öngörüyor. Ancak komite henüz Gazze’ye girmedi.
Hamas, ağır silahlarını bırakmasını bağımsız bir Filistin devletinin kurulması şartına bağlarken İsrail hükümeti bu seçeneği reddediyor.
Plan kapsamında Hamas’ın silahlarını aşamalı olarak teslim etmesi karşılığında İsrail’in saldırılarını durdurması ve Gazze’den çekilmeye başlaması öngörülüyor. Netanyahu’nun Hamas tamamen silahsızlandırılmadan çekilme olmayacağı yönündeki tutumu ise yeniden inşa çalışmalarını ve tarafların arasına konuşlandırılması planlanan uluslararası gücü de beklemeye aldı.
Gazze Sağlık Bakanlığı’nın verilerine göre, 10 Ekim 2025’te ateşkes üzerinde anlaşılmasından bu yana İsrail saldırılarında 1.200’den fazla Filistinli hayatını kaybetti, 4.100’den fazla kişi yaralandı.
Netanyahu, 27 Ekim’de yapılması planlanan seçimler öncesinde Gazze konusunda sert tutum benimseyen bakanların da yer aldığı koalisyonunu bir arada tutmaya çalışıyor. İsrail Başbakanı’nın seçim öncesinde ateşkes sürecine ilişkin belirleyici bir adım atıp atmayacağı ise belirsizliğini koruyor.
