ABD Başkanı Donald Trump’ın Ankara’daki NATO Zirvesi’nin ardından ABD’ye dönüşünde uçak değiştirmesi Washington’da güvenlik tartışmalarını yeniden alevlendirdi. Trump’ın Türkiye’ye Katar tarafından bağışlanan yeni Boeing 747-8 ile geldiği, ancak dönüşte eski Air Force One’ı kullandığı belirtildi.
New York Times’ın planlamaya yakın kaynaklara dayandırdığı haberine göre değişiklik, İran’la gerilimin yeniden yükseldiği bir dönemde ABD Gizli Servisi’nin güvenlik tavsiyesi üzerine yapıldı. Haberde, kararın belirli ve somut bir saldırı tehdidinden ziyade ihtiyat amaçlı bir güvenlik değerlendirmesine dayandığı aktarıldı.
UÇAK DEĞİŞİKLİĞİ İÇİN İKİ FARKLI AÇIKLAMA
Trump ise güvenlik gerekçesiyle uçak değiştirdiği yönündeki iddiayı reddetti. ABD Başkanı, yeni uçağın İngiltere’deki Mildenhall Hava Üssü’ne erken ulaşmasını istediğini, burada görev yapan Amerikan askerlerinin uçağı görmesi için bu planlamanın yapıldığını söyledi. Sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda da Ankara’dan eski uçakla ayrılmasını “eski günlerin hatırası” ifadesiyle açıkladı.
Buna karşın Trump, gazetecilerin sorularını yanıtlarken İran’dan gelebilecek tehditlere ilişkin dikkat çekici ifadeler kullandı. İran’ın kendisini hedef aldığını öne süren Trump, “İran’ın öldürme sırasında birinci sıradayım. Ama umurumda değil. İşimi yapıyorum” dedi. Trump ayrıca yeni uçağın Avrupa’ya gönderileceğini belirterek, “Askerler görebilsin diye gönderiyoruz. Gerçekten çok güzel bir uçak” ifadelerini kullandı.
New York Times’ın haberinde, Trump’ın Ankara’dan ayrılırken gazetecilerin görüntü almasına imkan vermeden eski Air Force One’a geçtiği ve uçaktaki basın mensuplarına kalkış öncesi pencere perdelerini kapatmaları talimatı verildiği de ileri sürüldü. Trump’ın daha sonra bunun İran’dan gelebilecek olası tehdit nedeniyle alınan bir önlem olduğunu söylediği aktarıldı.
Uçak değişikliğinin, güvenlik değerlendirmeleri ve başkanlık uçağının donanımıyla ilgili tartışmaları yeniden gündeme getirdiği belirtiliyor.
YENİ UÇAĞIN DONANIMI TARTIŞILIYOR
Tartışmanın merkezinde, Katar’dan bağışlanan Boeing 747-8’in tam kapsamlı Air Force One standartlarına ulaşıp ulaşmadığı sorusu yer alıyor. Habere göre uçağın teknik özelliklerini bilen ve isimlerinin açıklanmasını istemeyen kaynaklar, yeni uçağın eski Air Force One’da bulunan tüm savunma sistemlerine henüz sahip olmadığını belirtti.
Eski Air Force One’ın elektronik karıştırma sistemleri, gelişmiş füze savunma teknolojileri ve kritik güvenlik donanımlarıyla donatıldığı ifade ediliyor. Yeni uçağa bu sistemlerin ne ölçüde entegre edildiği ise kamuoyuna açıklanmış değil. Bazı Kongre üyeleri ve ABD’li yetkililer, modernizasyon sürecinin hızlandırılmasının güvenlik açıklarına yol açabileceği endişesini dile getiriyor.
Beyaz Saray İletişim Direktörü Steven Cheung ise yeni uçağın güvenli olduğunu savundu. Cheung, “Yeni Air Force One, başkanın ve personelinin güvenliğini sağlayan üst düzey güvenlik protokolleriyle donatılmış, son teknoloji ürünü bir uçaktır” açıklamasını yaptı. Cheung ayrıca ABD’yi hedef alan tehditlere karşı “eldeki tüm araçların” kullanıldığını, bunlara dikkat dağıtma ve yanıltma yöntemlerinin de dahil olduğunu söyledi.
Uçağın Air Force One standartlarına yükseltilmesi için gereken maliyet ve süre konusunda da farklı değerlendirmeler bulunuyor. Sektör ve Pentagon çevrelerinden aktarılan değerlendirmelerde tam dönüşümün yaklaşık 1 milyar dolara mal olabileceği ve iki yıla kadar sürebileceği belirtilirken, ABD Hava Kuvvetleri Sekreteri Troy E. Meink Kongre’deki ifadesinde modernizasyon maliyetinin “muhtemelen 400 milyon doların altında” kalacağını söylemişti.
Ankara’daki NATO Zirvesi sonrasında Trump, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a da teşekkür etti. Erdoğan’ın “çok başarılı ve iyi bir ülke” yönettiğini söyleyen Trump, Türkiye’nin askeri gücüne dikkat çekti. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte’ye de teşekkür eden Trump, savunma harcamalarında yüzde 5 hedefinin önemini vurguladı ve zirveyi “çok başarılı” olarak niteledi.
TRUMP'TAN AÇIKLAMA
Trump, İngiltere’deki Mildenhall Kraliyet Hava Kuvvetleri Üssü’ne ulaştıktan sonra yeniden yeni Air Force One’a geçti. Uçak değişikliğine ilişkin açıklamasında, kararın teknik bir arıza ya da güvenlik endişesiyle bağlantılı olmadığını ifade etti.
“ÜSSÜN TAMAMI UÇAĞI GÖRDÜ”
Trump, yeni uçağın İngiltere’ye önceden gönderilmesinin nedenini, üste görev yapan Amerikan askerlerinin uçağı yakından görmesini sağlamak olarak açıkladı. Eski Air Force One’ı ise “eski günleri anmak” için tercih ettiğini söyledi.
Onların görmesini sağlamak için uçağı biraz erken gönderdik. Üssün tamamı dışarı çıktı, uçağı gördü, ardından biz de indik.
Trump, Truth Social hesabındaki paylaşımında ziyaretin “üssün tamamının isteği üzerine” gerçekleştiğini, uçuş rotasında ise neredeyse hiçbir sapma olmadığını belirtti.
Yeni uçakta mekanik sorun bulunduğu ya da güvenlik gerekçesiyle değişiklik yapıldığı iddialarına ise “Hayır, neden olsun ki?” yanıtını verdi.
Trump ayrıca İran’dan uzun süredir ciddi tehditler aldıklarını söyledi ancak son döneme ilişkin yeni bir tehdit olup olmadığı konusunda ayrıntı paylaşmadı. Türkiye-İngiltere uçuşunda basın kabinindeki pencere perdelerinin kapatılması talimatı sorulduğunda ise bunun muhtemel güvenlik riskleri nedeniyle alınmış olabileceğini ifade etti.