Tüm Eğitim Çalışanları Sendikası’nın (TEÇ-SEN) Ağustos 2026 tarihli “İnsani Yaşam Endeksi” raporunda, büyükşehir koşullarında insanca yaşam için gerekli aylık bütçenin tek kişilik hanede 125 bin, iki kişilik ailede 193 bin 500, iki yetişkin ve üç çocuktan oluşan beş kişilik ailede ise 377 bin lira olduğu hesaplandı.
TEÇ-SEN AR-GE Birimi tarafından hazırlanan çalışmada barınma, beslenme ve faturaların yanı sıra ulaşım, sağlık, eğitim, sosyal yaşam, tatil ve geleceğe yönelik güvence için ayrılması gereken paylar da hesaba katıldı.
Raporda çalışmanın resmi bir fiyat endeksi ya da açlık-yoksulluk sınırı araştırması olmadığı, belirli yaşam koşulları üzerinden oluşturulmuş aylık bir bütçe modeli olduğu belirtildi. Hesaplamalarda büyükşehir koşullarında borçlanmadan, araç kullanımını, sosyal yaşamı, yıllık tatili ve düzenli birikimi sürdürebilen bir yaşam standardı esas alındı.
“İNSANCA YAŞAM BİR AYRICALIK DEĞİLDİR”
TEÇ-SEN Genel Başkanı Ümit Demirel, raporun sunuş bölümünde ücretlerin yalnızca açlık ve zorunlu giderler üzerinden değerlendirilmesinin eksik olduğunu belirtti. Demirel, kamu çalışanları ve tüm emekçiler açısından yalnızca ayakta kalmaya yetecek bir gelirin değil, insan onuruna uygun, güvenli ve geleceğe umutla bakılabilecek bir yaşamın esas alınması gerektiğini ifade etti.
Demirel, çalışanların gelirlerinin sosyal hayata katılmayı, dinlenmeyi, çocukların gelişimini ve geleceğe yönelik güvence oluşturmayı mümkün kılması gerektiğini belirterek, ücret politikalarının gerçek yaşam maliyetleri temelinde yeniden değerlendirilmesi gerektiğini savundu.
TEK KİŞİLİK HANENİN BÜTÇESİ 125 BİN LİRA
Rapora göre tek başına yaşayan bir yetişkin için aylık insanca yaşam bütçesi 125 bin lira olarak hesaplandı.
Bu tutarın 30 bin lirası kira, 18 bin lirası gıda ve market harcamaları, 15 bin lirası ise birikim ve güvence payı için öngörüldü.
Araç yakıtı, bakım, sigorta, motorlu taşıtlar vergisi ve ek ulaşım giderlerinin toplamı 16 bin lira olarak hesaplanırken, sosyal yaşam ve yıllık tatilin aylık karşılığı için ayrı ayrı 8 bin lira ayrıldı.
Raporda tek kişilik hanede kira, aidat, internet, ev eşyası ve ulaşım gibi sabit giderlerin tek gelir üzerinden karşılanması nedeniyle kişi başına düşen maliyetin diğer hane türlerine göre daha yüksek olduğu belirtildi.
İKİ KİŞİLİK AİLEDE MALİYET 193 BİN 500 LİRA
İki yetişkinden oluşan aile için aylık insanca yaşam bütçesi 193 bin 500 lira olarak hesaplandı. Kişi başına düşen maliyet ise 96 bin 750 lira oldu.
Bu hane için kira gideri 38 bin, gıda ve market harcamaları 30 bin, birikim ve güvence payı ise 25 bin lira olarak öngörüldü.
Raporda iki kişilik hanede kira, internet, araç ve ev giderleri gibi bazı kalemlerin paylaşılması nedeniyle tek kişilik haneye kıyasla kişi başına maliyetin yaklaşık yüzde 22,6 azaldığı belirtildi. Ancak bunun yaşam maliyetinin genel olarak düştüğü anlamına gelmediği vurgulandı.
BEŞ KİŞİLİK AİLEDE RAKAM 377 BİN LİRAYA ÇIKIYOR
İki yetişkin ve üç çocuktan oluşan beş kişilik aile için aylık insanca yaşam bütçesi 377 bin lira olarak hesaplandı.
Bu bütçede kira için 50 bin, gıda ve market harcamaları için 60 bin, birikim ve gelecek güvencesi için ise 45 bin lira öngörüldü.
Raporda barınma, beslenme ve ulaşımın yanı sıra çocukların eğitimi, sağlık, sosyal yaşam, tatil, beklenmedik giderler ve geleceğe yönelik güvence gibi kalemlerin de aile bütçesinde dikkate alındığı belirtildi.
TEÇ-SEN, rapor kapsamında ücret politikalarının gerçek yaşam maliyetleri dikkate alınarak yeniden değerlendirilmesini, kamu çalışanlarının satın alma gücünün korunmasını ve çalışanların yaşam maliyetindeki değişimlerin ücretlere zamanında yansıtılmasını istedi.
