TBMM’de iç tüzükte kapsamlı değişiklikler için hazırlıklar hız kazandı. Meclis’in daha etkin ve disiplinli çalışmasını hedefleyen yeni düzenlemelerde, Fransa Parlamentosu örnek alınarak dikkat çekici adımlar planlanıyor.
TBMM’DE İÇ TÜZÜK DEĞİŞİKLİĞİ GÜNDEMDE
TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş’un açıklamalarının ardından, Meclis’in çalışma usullerini yeniden şekillendirecek iç tüzük değişikliği çalışmaları ivme kazandı. Gündeme gelen düzenlemelerle yasama faaliyetlerinin hızlandırılması ve Meclis’in denetim gücünün artırılması amaçlanıyor.
FRANSA PARLAMENTOSU MODELİ MASADA
Türkiye gazetesinden Esma Altın’ın aktardığına göre, Meclis Araştırma Hizmetleri Başkanlığı tarafından Aralık ayında hazırlanan “Fransa Parlamentosunda Yasama, Denetim ve Bütçe Süreçleri Raporu” milletvekillerine sunuldu. Söz konusu raporun, TBMM iç tüzüğünün yenilenmesinde yol haritası olarak değerlendirilmesi planlanıyor.
KOMİSYONLAR DAHA ETKİN OLACAK
Yeni modelde, yasama sürecinde komisyonların rolünün güçlendirilmesi öne çıkıyor. Kanun tekliflerinin ana metinlerinin komisyonlarda hazırlanması ve komisyon raporlarının Genel Kurul’daki görüşmelerde belirleyici olması hedefleniyor. Böylece, kanunların yeterince olgunlaşmadan Genel Kurul’a gelmesi yönündeki eleştirilerin azaltılması amaçlanıyor.
MECLİS’TE YENİ DİSİPLİN DÖNEMİ
İç tüzük çalışmaları kapsamında disiplin cezalarına ilişkin yeni bir sistem de gündemde. Fransa Parlamentosu’ndaki uygulamalardan esinlenen dört kademeli disiplin modeliyle, kürsüde uygunsuz davranıştan Meclis düzenini bozmaya kadar uzanan ihlaller için daha net ve caydırıcı yaptırımlar öngörülüyor.
UYARIDAN MECLİS’TEN UZAKLAŞTIRMAYA KADAR CEZALAR
Önerilen disiplin sistemine göre yaptırımlar hafiften ağıra doğru sıralanacak:
Uyarı ve Düzene Davet: Sözlü ihtar niteliğinde olacak, maddi yaptırım içermeyecek.
Tutanaklara Geçen Uyarı: Milletvekilinin maaşından bir ay süreyle dörtte bir kesinti yapılacak.
Kınama: Bu cezayı alan milletvekilinin maaşında yarım kesinti uygulanacak.
Geçici Çıkarma: En ağır yaptırım kapsamında, milletvekilinin maaşından iki ay boyunca yarım kesinti yapılacak. Ayrıca 15 birleşim boyunca Meclis çalışmalarına katılamayacak ve Meclis binasına girişi yasaklanacak. Tekrarı halinde ceza 30 birleşime kadar uzatılabilecek.
Cezaların, Meclis Başkanı ve Başkanlık Divanı tarafından gündeme getirilmesi, ağır yaptırımların ise Genel Kurul onayına sunulması planlanıyor.
DAHA ÖNCE İPTAL EDİLMİŞTİ
TBMM iç tüzüğüne 2018 yılında da benzer bir disiplin düzenlemesi eklenmişti. O dönemde kınama cezası alan milletvekillerinin ödenek ve yolluklarının üçte biri, Meclis’ten geçici çıkarma cezası alanların ise üçte ikisi oranında kesinti yapılması öngörülmüştü.
Ancak CHP’nin başvurusu üzerine Anayasa Mahkemesi, söz konusu düzenlemeyi iptal etmişti. Yüksek Mahkeme, kararında yasama sorumsuzluğu ilkesine ve “aynı fiile iki ceza verilemeyeceği” gerekçesine dikkat çekmişti. Yeni düzenlemenin bu iptal kararları gözetilerek şekillendirileceği belirtiliyor.
