Birgün'den Mustafa Bildircin'in haberine göre; Meclis’in en önemli denetim gücü olan ve yasamaya, “Halk adına hesap sorma” yetkisi veren soru önergesi mekanizması, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi ile etkisini giderek kaybetti. TBMM’nin 28’inci Dönemi’nin dört yasama yılında verilen 48 bin 969 soru önergesinin yalnızca yüzde 13’ünün süresi içinde cevap bulduğu öğrenildi.
TBMM’nin etkisi, 9 Temmuz 2018 tarihinde Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ne geçilmesinin ardından giderek azaldı.
Meclis büyük oranda, “İktidarın tartışmalı düzenlemelerini ve uluslararası anlaşmaları onaylamak” amacıyla çalıştırıldı. Yurttaşın taleplerini içeren çok sayıda kritik görüşme ve kanun teklifi ise AKP ve ortağı MHP tarafından reddedildi.
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ne geçişle birlikte yetkileri elinden alınan TBMM'nin denetim görevi de tırpanlandı. Yeni sistemin TBMM'yi etkisizleştirdiği tespitleri resmi verilere de yansıdı. TBMM’nin 28’inci Dönemi’ne yönelik denetim istatistikleri de “Meclis’in yetkileri Saray kabinesi tarafından yok sayılıyor” eleştirilerinin haklılığını gözler önüne serdi.
TBMM’nin 28’inci Dönem 4’üncü Yasama yılında milletvekilleri tarafından toplam 14 bin 878 soru önergesi verildi. Önergelerin 114’i mükerrer olduğu gerekçesiyle işleme konulmazken sekiz önerge milletvekilleri tarafından geri alındı, 66 önerge ise Anayasa ve İçtüzük hükümlerine aykırı oldukları gerekçesiyle iade edildi.
CEVAPSIZ SORULAR!
TBMM’ni 28’inci Dönemi’nin dört yasama yılında işleme alınan toplam soru önergesi sayısı ise 48 bin 969 oldu. Toplam 48 bin 969 soru önergesinden yalnızca 6 bin 524 soru önergesi süresi içinde cevaplandırıldı. Süresi içinde cevaplandırılan soru önergelerinin tüm önergeler içindeki oranı yüzde 13’te kaldı. Toplam 48 bin 969 soru önergesinin 27 bin 369’ının yanıtları ise ancak yasal süre aşıldıktan sonra verilebildi.
Meclis’in 18 Eylül 2026 tarihi itibarıyla 28’inci Yasama Dönemi’ne yönelik yazılı soru önergesi istatistikleri, şöyle sıralandı:
Süresi içinde cevaplanan: 6 bin 524
Süresi geçtikten sonra cevaplanan: 27 bin 368
Cevaplanmayan: 12 bin 834
İncelemede bulunulan: 335
İade edilen: 422
BAŞKANLIKTAN UYARI!
TBMM Başkanlığı, "Meclis'in saygınlığına uygun olacak şekilde soruları tam olarak karşılayan, yeterli ve tatminkâr nitelikte hazırlanması" için bakanlıkları 28’inci Yasama Dönemi’nde beş kere uyardı. TBMM Başkanlığı’nca Cumhurbaşkanı Yardımcısı ve bakanlıklara gönderilen yazılar ile soru önergelerine verilmesi gereken cevapların, süresi içinde ve TBMM’nin saygınlığına uygun olacak şekilde soruları tam olarak karşılayan, yeterli ve tatminkâr nitelikte hazırlanması gerektiği vurgulandı.
