Sigara kullanımına ilişkin yeni düzenlemeleri içeren kanun taslağı üzerindeki çalışmalar sürüyor. AKP TBMM Grubu’nda Sağlık Bakanlığı ile birlikte yürütülen çalışmalarda, sigara yasaklarına uyulmaması durumunda uygulanacak idari para cezalarının artırılması ve mevcut kuralların daha sıkı denetlenmesi değerlendiriliyor.
Türkiye’de sigaraya başlama yaşının, satışın yasak olduğu 18 yaş sınırının altına düşmesi nedeniyle sigaranın görünürlüğünü azaltmaya yönelik önlemler de gündemde. Taslakta, kapalı mekânlarda sigara içmeyenler için belirli standartlara sahip ayrı bölümler oluşturulması, açık alanlarda da sigara içilebilecek yerlerin sınırlandırılması öngörülüyor.
ORTAOKUL VE LİSE ÖĞRENCİLERİ MARKETLERDEN SİGARA ALIYOR
AKP grubunun hazırladığı teklif taslağında Sağlık Bakanlığı tarafından yaptırılan araştırmanın sonuçları esas alındı. Araştırmaya göre, Türkiye’de sigaraya bağlı hastalıklar ve bunların tedavisi için yıllık 30 milyar dolarlık sağlık harcaması yapılıyor.
Sigara kullanan 13-15 yaş grubundaki öğrencilerin market ve bakkal gibi satış noktalarından sigara alma oranı yüzde 73,3 olarak belirlendi.
Dünya genelinde sigaraya başlama yaşının 14-25 aralığında olduğu, sigara kullananların yüzde 82’sinin bu yaşlarda sigaraya başladığı aktarıldı. Türkiye’de ise sigaraya başlama yaşının ortalama 17 olduğu belirtildi. Böylece sigara satışının yasak olduğu 18 yaşın altında sigaraya başlandığına dikkat çekildi.
Yasaklı madde kullananların tamamına yakınının bu bağımlılıktan önce sigara alışkanlığı bulunduğu da ifade edildi.
GENÇ KADINLARDA TÜTÜN KULLANIMI İKİ KATINDAN FAZLA ARTTI
Sağlık Bakanlığı’nın araştırmasına göre, Türkiye’de 15-24 yaş grubundaki kadınlarda tütün kullanım oranı son 13 yılda iki katından fazla arttı.
Sigaraya başlama yaşının düşmesi ve sigaraya bağlı hastalıkların tedavisi için yapılan harcamaların yüksekliği nedeniyle yeni düzenlemelerin yanı sıra denetimlerin artırılması da planlanıyor. Yetkililer, sigara kullanım yaşının düşmesi nedeniyle daha sıkı önlemlerin gerekli olduğunu belirtiyor.
Bu kapsamda sigara satışına ilişkin kurallara ve diğer yasaklara uymayan kişi ve işletmelere uygulanan idari para cezaları ile diğer yaptırımların artırılması gündemde bulunuyor.
SİGARA İÇİLEBİLECEK ALANLAR YENİDEN TANIMLANACAK
Üzerinde çalışılan taslakta hastane, okul, spor tesisi ve oyun alanları gibi yerlerde sigara kullanımına ilişkin yeni düzenlemeler öngörülüyor. Kafe ve lokanta gibi yiyecek-içecek tüketilen işletmelerde de sigara içilebilecek alanların yeniden belirlenmesi planlanıyor.
Kapalı alan tanımının işletmenin büyüklüğüne göre yapılması ve sigara içmeyenler için belirli standartlarda ayrı bölümler oluşturulması değerlendiriliyor. Açık alanlarda da her yerde sigara içilmesine izin verilmeyecek; sigara içilebilecek bölümler ayrılacak.
YAŞ KONTROLÜNDE KİMLİK GÖSTERME UYGULAMASI SÜRECEK
Sigara satışının yasak olduğu 18 yaş altındaki kişilere yönelik yaş kontrolünün daha sıkı uygulanması hedefleniyor. Bu amaçla sigara ve alkol satışının yoğun olduğu yerlerde denetimlerin artırılması planlanıyor.
Sağlık Bakanlığı’nın araştırmasında, sigara satışında dijital kimlik doğrulamasını destekleyenlerin oranı yüzde 90 olarak belirlendi. 18 yaş altındaki kişilerin tütün kullanılan alanlara girişinin yasaklanmasını isteyenlerin oranı ise yüzde 92 oldu.
Yetkililer, mevcut taslak kapsamında kimlik doğrulamasının elektronik ortamda yapılmasının düşünülmediğini belirtti. Yaşından şüphelenilen kişilerin satıcı tarafından kimlik göstermelerinin istenmesi uygulamasının devam edeceği aktarıldı.
ELEKTRONİK SİGARA DÜZENLEMESİ TASLAKTA YOK
Yetkililer, Türkiye’de elektronik sigara satışının yasak olduğuna işaret ederek mevcut taslakta elektronik sigara kullanımına ilişkin yeni bir düzenleme yapılmasının düşünülmediğini bildirdi.
Elektronik sigaraların sıvı kullanılan ürünler ve IQOS olarak ikiye ayrıldığı belirtilirken, her iki ürün grubunun da tütün ürünü olduğu ve Türkiye’de yasak kapsamında bulunduğu ifade edildi. Bu ürünlerin çoğunlukla ülkeye kaçak yollarla getirildiği kaydedildi.
İnce sigara, dumanı veya nikotini azaltılmış sigara ve farklı tatlarla cazip hâle getirilen ürünler aracılığıyla sigara kullanımının yaygınlaşmasının önlenmesinin hedeflendiği belirtildi. Yetkililer, sigaranın her türünün ciddi sağlık sorunlarına yol açtığına dikkat çekti.
DÜZENLEMENİN TBMM’YE SUNULACAĞI TARİH NETLEŞMEDİ
Sigara düzenlemesini içeren kanun teklifinin TBMM’ye ne zaman sunulacağı henüz netleşmedi. Yetkililer, gelecek hafta komisyonda 2027 yılı bütçesinin görüşülmeye başlanacağını belirterek teklifin bütçe görüşmeleri sırasında sunulabileceğini, Genel Kurul’da ise bütçe görüşmelerinin tamamlanmasının ardından ele alınabileceğini ifade etti.
