Brezilyalı yazar José Mauro de Vasconcelos’un dünya çapında tanınan eseri Meu Pé de Laranja Lima’nın Türkçe adıyla ilgili açılan davada Yargıtay’dan dikkat çeken bir karar çıktı. Yüksek Mahkeme, “Şeker Portakalı” isminin izinsiz kullanıldığı iddiasıyla açılan davada tazminat yolunu açtı.
KİTABIN TÜRKÇE ADI TARTIŞMA KONUSU OLDU
Orijinal adı “Benim Tatlı Portakal Ağacım” anlamına gelen eser, Türkiye’de yaklaşık 35 yıl önce çevirmen Aydın Emeç tarafından “Şeker Portakalı” adıyla yayımlanmıştı. Yıllar içinde milyonlarca okura ulaşan bu isim, ilerleyen süreçte hukuki bir tartışmanın merkezine yerleşti.
130 BASKI SONRA HUKUKİ SÜREÇ BAŞLADI
Türkiye Gazetesi’nin haberine göre; Can Yayınları, Aydın Emeç’in çevirisiyle 130 baskı yapan kitabı daha sonra farklı bir çevirmenle yeniden yayımladı. Yeni baskılarda da kitabın adının “Şeker Portakalı” olarak kullanılmaya devam edilmesi üzerine, çevirmen Aydın Emeç’in oğlu Ali Selim Emeç, 2019 yılında 130 bin TL’lik tazminat davası açtı.
YEREL MAHKEMELER DAVAYI REDDETMİŞTİ
Davaya bakan İstanbul 4. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi ile istinaf mahkemesi, kitap isminin belirlenmesinde çevirmenin bağımsız ve özgün bir katkı sunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verdi.
YARGITAY: İSİM ÖZGÜN VE YORUMA DAYALI
Dosyanın temyize taşınmasının ardından Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, yerel mahkeme ve istinaf kararlarını bozdu. Yargıtay, “Şeker Portakalı” adının orijinal eserin birebir çevirisi olmadığına işaret ederek, çevirmenin eserin ruhunu yansıtan, kişisel yorum ve yaratıcılık içeren özgün bir isim tercih ettiğini vurguladı.
TAZMİNAT YOLU AÇILDI
Yüksek Mahkeme’nin bu kararıyla birlikte tazminat talebinin yeniden değerlendirilmesinin önü açıldı. Karar, çevirmenlerin eser isimleri üzerindeki hakları açısından emsal teşkil edebilecek nitelikte görülüyor.
