Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı’nın (AFAD) 2025 yılı denetimine ilişkin Sayıştay raporu yayımlandı. Raporda Başkanlığın mali işlemlerine yönelik iki temel bulguya yer verildi.
AFAD’ın 2025 yılı nihai bütçe ödeneğinin 243 milyar 119 milyon 510 bin 869 lira olduğu, yıl içerisinde bunun 242 milyar 922 milyon 640 bin 569 lirasının harcandığı kaydedildi. Böylece bütçe gerçekleşme oranı yüzde 99,92 olarak gerçekleşti.
DEPREM KONUTLARI İÇİN AKTARILAN PARALAR DOĞRUDAN GİDERLEŞTİRİLDİ
Sayıştay, TOKİ ve Emlak Konut GYO tarafından yapılması planlanan afet konutları ve altyapı tesislerine ilişkin AFAD tarafından aktarılan tutarların doğrudan gider olarak kaydedildiğini belirledi.
Raporda, söz konusu yöntemin aktarılmış tutarların amacına uygun hesaplarda izlenmesini engellediği ve muhasebe kayıtlarında hataya neden olduğu ifade edildi.
Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın görüşüne de yer verilen raporda, AFAD’ın afet konutlarının yapımı için TOKİ ve Emlak Konut GYO’ya aktardığı tutarların ilgili hesaplarda takip edilmesi gerektiği vurgulandı.
TAMAMLANAN KONUTLAR MUHASEBEDE İZLENMEDİ
Sayıştay’ın bir diğer tespitine göre, yapımı tamamlanarak geçici kabul işlemleri gerçekleştirilen ve AFAD’a teslim edilen bazı deprem konutları ilgili muhasebe hesaplarına aktarılmadı.
Mevzuata göre yapımı devam eden yatırımların geçici kabul işlemlerinin tamamlanmasının ardından maddi duran varlık hesaplarına kaydedilmesi gerektiğine dikkat çekilen raporda, hak sahiplerine teslim edilmek üzere tamamlanan konutların bu şekilde izlenmemesinin mali tablolarda hataya yol açtığı belirtildi.
Sayıştay, bu durum nedeniyle mali tabloların doğru ve gerçeğe uygun bilgi sunmadığını kaydetti.
“ÖDENEKLER İLLER BANKASI’NA AKTARILAMAZ”
Rapordaki ikinci bulgu ise AFAD bünyesindeki bazı genel müdürlüklerin projeleri için ayrılan ödeneklerin İller Bankası A.Ş.’ye aktarılmasıyla ilgili oldu.
Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Barınma ve Yapım İşleri Genel Müdürlüğü ile Afetlere Müdahale Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen projelerde, çeşitli protokoller imzalanarak ödeneklerin İller Bankası’na aktarıldığı belirlendi.
Sayıştay, bütçede belirli gider kalemlerinde kullanılmak üzere ayrılan ödeneklerin protokoller yoluyla İller Bankası’na aktarılmasının mevzuata uygun olmadığını bildirdi.
HARCADIRMA SÜRECİ DE RAPORA GİRDİ
Raporda, bazı ödeneklerin yıl sonuna doğru Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından iptal edilmesinin önüne geçilmesi amacıyla protokoller üzerinden İller Bankası’na aktarıldığının anlaşıldığı belirtildi.
Ayrıca aktarılan tutarların bir kısmının herhangi bir ara veya kesin hakediş olmaksızın İller Bankası’na gönderildiği tespit edildi.
Sayıştay, bütçeden ödenek tahsis edilen işlerin ilgili harcama birimleri tarafından gerçekleştirilmesi gerektiğini belirtti.
Raporda, mal ve hizmetler alınmadan veya işler tamamlanmadan bütçe ödeneklerinin kullanılmaması, harcamaların ise 5018 sayılı Kanun ile ilgili mevzuatta öngörülen gerçekleştirme belgeleri tamamlandıktan sonra yapılması gerektiği vurgulandı.
