Uluslararası İcracı Sanatçı Meslek Birlikleri Ağı SCAPR'ın bu yılki Çalışma Grubu Toplantısı, Müzik Yorumcuları Meslek Birliği'nin (MÜYORBİR) ev sahipliğinde İstanbul'da başladı. Yaklaşık 60 ülkeden 200'e yakın müzisyen ve sektör uzmanının katıldığı toplantının ana gündem maddeleri arasında yapay zekânın sanatçı haklarına etkisi, dijital lisanslama ve Türkiye'de uzun süredir tartışılan özel kopyalama harcı yer aldı.
İki gün sürecek toplantı kapsamında, yapay zekâ teknolojilerinin kullanımında icracı sanatçıların haklarının korunmasına yönelik bir işbirliği anlaşması da imzalandı.
"YAPAY ZEKA KULLANIMI ŞEFFAF ŞEKİLDE İZLENMELİ"
Toplantı kapsamında düzenlenen basın toplantısında konuşan MÜYORBİR Yönetim Kurulu Başkanı Burhan Şeşen, dijital müzik yayıncılığının küresel ölçekte ulaştığı büyüklüğe dikkat çekti.
Şeşen, dünya genelinde streaming ekonomisinin 40 milyar dolarlık hacme ulaştığını belirterek, yapay zekâ sistemlerinde sanatçıların ses ve icralarının kullanımına ilişkin yeni bir telif mekanizmasına ihtiyaç olduğunu savundu.
Şeşen, geçmişte yapay zekâ sistemlerinde izinsiz kullanıldığı belirtilen yorumcu sesleri ve icralarının tespit edilmesi ve hak sahiplerinin zararlarının karşılanması gerektiğini ifade etti. Gelecekte ise sanatçıların eser ve icralarının kullanımının anlık olarak takip edilebildiği ve telif ödemelerinin doğrudan hak sahiplerine aktarılabildiği şeffaf bir sistem kurulması gerektiğini söyledi.
ZİRVENİN GÜNDEMİNDE "ÖZEL KOPYALAMA HARCI" VAR
Toplantıda Türkiye'deki telif sistemi ve özel kopyalama harcı uygulaması da kapsamlı biçimde ele alındı.
Toplantıda verilen bilgilere göre dünya genelinde 2024 yılında özel kopyalama harcı kapsamında yaklaşık 1 milyar avro gelir elde edildi. Özellikle Fransa, Almanya, İspanya ve İtalya gibi Avrupa ülkelerinde bu gelirlerin bazı meslek birliklerinin bütçelerinde önemli bir paya sahip olduğu belirtildi.
MÜYORBİR Başkanı Burhan Şeşen ise Türkiye'de akıllı telefon, tablet ve bilgisayar gibi cihazların ithalatı sırasında gümrük aşamasında Kültür ve Turizm Bakanlığı aracılığıyla söz konusu harcın toplandığını belirtti.
Şeşen, Türkiye'de bu gelirlerin hak sahiplerine aktarılmasına ilişkin uzun süredir devam eden bir sorun bulunduğunu savunarak, "2024 yılında dünyada özel kopyalama harcı kapsamında 1 milyar Avro toplandı. Türkiye ise 26 yıldır bu harcın hak sahiplerine ödenmediği tek ülke" ifadelerini kullandı.
Şeşen, dijital ekonominin büyümesiyle birlikte yorumcuların telif haklarını güvence altına alacak mekanizmaların hayata geçirilmesi gerektiğini söyledi.
BİRİKEN FONLARIN DAĞITIMI TARTIŞILIYOR
Toplantıda, Türkiye'de yıllar içinde biriktiği belirtilen özel kopyalama harcı gelirlerinin nasıl dağıtılacağı konusu da gündeme geldi.
Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın, müzik, sinema ve edebiyat alanındaki meslek birliklerinin ortak bir uzlaşıya varmasını beklediği aktarıldı. Tarafların konuya ilişkin görüşmelerinin sürdüğü belirtildi.
Meslek birlikleri arasında öncelikle ortak bir uzlaşı sağlanarak kamuoyunda güçlü bir farkındalık oluşturulması gerektiği ifade edildi.
Toplantıda ayrıca edebiyat, sinema ve müzik alanları arasında ilk aşamada ana payların belirlenerek ödemelerin gerçekleştirilmesi, ilgili disiplinlerin kendi içlerindeki hesaplaşmaların ise sonraki aşamada yapılması önerisi de gündeme getirildi.
"AVRUPA'DA SİSTEMİN ÖNEMLİ BİR PAYI VAR"
SCAPR Yönetim Kurulu Başkanı José Luis Sevillano da toplantıda özel kopyalama harcı sisteminin Avrupa'daki önemine dikkat çekti.
Sevillano, Avrupa'daki 27 ülkenin telif gelirleri açısından en önemli dayanaklarından birinin özel kopyalama harcı sistemi olduğunu ifade etti.
İstanbul'da gerçekleştirilen SCAPR Çalışma Grubu Toplantısı'nın yarın sona ermesi bekleniyor. (Cumhuriyet)
