TBMM Adalet Komisyonu Başkanı Cüneyt Yüksel'in konuşmasının ardından, kanun teklifinin ilk imzacılarına söz verildi. CHP Kars Milletvekili İnan Akgün Alp, yaptığı konuşmada, teklifin Türkiye için hayırlı olmasını temenni etti. Alp, şunları kaydetti:

"Partimiz bu yasayı, devletin kurucu partisi olma tarihsel misyonuyla, Cumhuriyet'in kazanımlarını sahiplenen geçmişi demokratik bir olgunlukla değerlendirerek geleceğe yönelen bir siyasal dil ve perspektifle karşılamıştır. Cumhuriyet'in ikinci yüzyılında önemli bir görevimiz de ülkemizin üniter yapısından, demokratik hukuk devletinden taviz vermeden, bu ülkede yaşayan herkesin kendisini eşit, özgür ve güvende hissedebileceği bir Türkiye inşa etmektir. Cumhuriyet'in kurucu iradesi, ikinci yüzyılda da toplumsal barışın ve ortak geleceğin kurucu iradesi olacaktır."

CHP'li Alp, "Kürt sorununa" dair, "Kanımızca Kürt sorununda çözümün en uygun mimarisi; önce çatışmaların sona erdirilmesi, sorunun tüm yönleriyle demokratik yollardan çözümü için gerekli adımların atılması ve nihayetinde Türkiye'nin topyekun demokratikleştirilmesidir. Türkiye, terörsüz ama otoriter bir ülke değil; şiddetten arındırılmış, hakça paylaşan ve demokratik bir ülke olmalıdır. Barış süreçlerinde süreci başlatan ana tema, aynı zamanda sürecin modelini de belirlemektedir" diye konuştu.

"BU SÜRECİN BAŞARILI OLMASI İÇİN AYNI ZAMANDA DEMOKRASİ TALEPLERİNİN DE KARŞILANMASI GEREKİR"

İnan Akgün Alp, sürecin ana temasının silah bırakma, örgütün feshi ve yeniden entegrasyon olduğunu belirterek, bu çerçevenin MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli'nin çağrısı ve Abdullah Öcalan'ın örgüte yaptığı silah bırakma çağrısıyla şekillendiğini söyledi. Alp, örgütün kendini feshederek silah bıraktığını ifade ederek, "Bu modele dünyada Türkçe kısaltmasıyla STR denir; silahsızlanma, terhis ve yeniden entegrasyondur. Bu yaklaşım, sürecin güvenlik, adalet ve toplumsal bütünleşme boyutlarını aynı çatı altında ele alan bir yaklaşımdır. Bu sürecin başarılı olabilmesi için aynı zamanda demokrasi taleplerinin de karşılanması gerekir. Zira 'STR' denilen model tek başına yürüyen bir süreç olarak düşünülmemelidir" dedi.

"TERÖRSÜZ TÜRKİYE BİR DEVLET POLİTİKASIDIR"

"Sürecin barış inşası, geçiş dönemi adaleti, güvenlik reformları ve kalkınma bağlamında yürümesi şarttır" diyen Alp, konuşmasını şöyle sürdürdü:

"Bizim bu süreçteki ilkesel tutumumuz; TBMM Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu'nun hazırladığı raporda belirtilen çerçevede hukuki ve yasal sürecin başlaması, bu yolla çatışma ve silahların tamamen devreden çıkarılması çabalarına destektir. Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu çalışmaları Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin temsil gücü ve demokratik meşruiyeti içerisinde yürütülen, toplumsal barışın, birliğin ve milli dayanışmanın güçlendirilmesine yönelik tarihi sorumluluğun bir yansımasıdır, ifadesidir. Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonumuzda ele alınan 'Terörsüz Türkiye' hedefi, dönemsel bir söylem ya da konjonktürel bir hamle değil, devlet politikasıdır. Vatandaşlarımızın ortak geleceğini garanti altına alan bir yaklaşımın sonucudur."

Alp, kanun teklifine yönelik temel eleştirinin, Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu raporunun demokratikleşmeye ilişkin 7. madde önerilerini içermemesi nedeniyle beklentileri karşılamadığı yönünde olduğunu söyledi.

"TERÖRÜN BİTMESİ, TÜRKİYE İÇİN TARİHSEL BİR FIRSATTIR"

CHP olarak 2013-2015 yıllarındaki ilk çözüm sürecine de destek verdiklerini hatırlatan Alp, o dönemde de sorunun çözüm adresi olarak TBMM'yi işaret ettiklerini ve bu yaklaşımlarını sürdürdüklerini söyledi. İnan Akgün Alp, şöyle konuştu:

"Türkiye kendi iç barışını kurarken dış politika hesaplarına karşı da dikkatli olmak zorundadır. Bu mesele, Türkiye'nin kendi tarihsel ve toplumsal gerçekliği içinde, kendi Meclisiyle, kendi hukukuyla ve kendi yurttaşlarıyla çözmesi gereken bir meseledir. Dolayısıyla Türkiye, hem güvenlik mimarisini hem de toplumsal barışını hukuk ve demokrasi temelinde oluşturmak zorundadır. Bugün konuştuğumuz mesele yalnızca bir güvenlik başlığı, yalnızca bir yasa hazırlığı, yalnızca bir örgütün silah bırakması veya kendisini feshetmesi değildir. Terörün bitmesi, Türkiye için tarihsel bir fırsattır. Bu süreç ancak Cumhuriyet'in kurucu ilkeleriyle, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin demokratik meşruiyetiyle, hukuk devletiyle, eşit yurttaşlıkla, üniter yapıyla, üretken kalkınmayla ve bağımsız dış politika iradesiyle başarıya ulaşabilir. Çünkü bugün konuştuğumuz mesele, Cumhuriyet'in ikinci yüzyılında Türkiye'nin nasıl bir ülke olacağı meselesidir."

Alp, sürece "Terörsüz Türkiye" süreci demediklerini belirterek, şunları kaydetti:

"Meseleyi terör parantezine de sıkıştırmıyoruz. Biz bu sürece, Cumhuriyeti demokrasiyle taçlandırma süreci diyoruz. Dolayısıyla bu sürecin başarısı yalnızca siyasi iradeye bağlı değildir. Hukuki güvenceye, şeffaflığa, toplumsal katılıma ve güven duygusunun yeniden inşasına bağlıdır. Bu mesele sadece bir demokrasi ve hukuk meselesi de değildir. Bu mesele, Türkiye'nin güvenliği ve dış politikası açısından da hayati bir meseledir. Şunu iyi biliyoruz ki; biz bu meselemizi çözmeden güçlü bir bölgesel aktör haline gelemeyiz. Şunu da unutmamak gerekir: Önce Kürt vatandaşlarımızla, ardından Kürt komşularımızla kuracağımız güçlü bağlar, Türkiye'nin gelecek vizyonunu da şekillendirecektir. Bu noktada artık ilkesel bir çerçeve ortaya koyuyoruz. Terörün bitmesi ve üniter devlet yapısı bizim kırmızı çizgimizdir. Bu bağlamda silahın siyasetin dışına çıkmasını, sürecin Türkiye Büyük Millet Meclisi merkezli yönetilmesini, hukuk devleti ilkesinin güçlendirilmesini ve eşit yurttaşlığı destekliyoruz. Bu ülkeyi kuran parti olarak sorumluluğumuzu biliyoruz. Hiçbir siyasi menfaat düşünmeden elimizi gerektiğinde taşın altına koymasını biliyoruz. Görüşülmekte olan yasaya, terörün kalıcı biçimde sona erdirilmesi, silahların tamamen devreden çıkması, bölgesel güvenlik düzenlemelerinin hayata geçirilmesi ve demokratik siyasetin güçlenmesiyle birlikte Cumhuriyetimizin demokrasiyle taçlandığı yeni bir dönemin kapılarının aralanmasına vesile olabileceği umuduyla destek verdiğimizi belirtiyoruz."

TBMM Adalet Komisyonu, AK Parti İstanbul Milletvekili Cüneyt Yüksel başkanlığında "Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi"ni görüşmek üzere toplandı. Komisyonu Başkanı Yüksel, MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız'ın konuşmasının ardından kanun teklifinin ilk imzacılarından DEM Parti Grup Başkanvekili Gülistan Kılıç Koçyiğit'e söz verdi.

Kılıç Koçyiğit, Türkiye'nin "tarihi bir eşikte" bulunduğunu belirterek, "Tarihi bir eşikteyiz ve bu eşiği güçlü aşarsak yarınları güçlü kurma, yarınlara güçlü adımlarla ilerleme ve özlediğimiz eşit, özgür, demokratik cumhuriyeti inşa etme konusunda da ciddi bir mesafe katetmiş olacağız. Bu anlamıyla her bir milletvekili arkadaşımızın, her bir siyasi partinin ve bu ülkede eşitlikten, özgürlükten yana olan her bir insanın da tarihi bir sorumlulukla karşı karşıya olduğunu ifade etmek istiyoruz" dedi.

DEM Parti olarak kanun teklifine tarihsel bir perspektifle yaklaştıklarını ifade eden Koçyiğit, "Biz sadece burada birer milletvekili olarak değil; aynı zamanda bu ülkede yaşayan insanlar, bu ülkede yaşayan milyonları temsil edenler olarak da temsil ettiğimiz halklarımıza borcumuzu onları bir adım daha çözüme ve barışa yaklaştırarak vermemiz gerektiğini düşünüyoruz. Bu anlamıyla bütün milletvekili arkadaşların da bu bakış açısıyla, bu bilinçle sürece katkı koymaları ve bu yasa teklifine de öyle ele almaları gerektiğine inanıyoruz" diye konuştu.

"27 ŞUBAT ÇAĞRISI BÜYÜK BİR MANİFESTODUR"

Kanun teklifinin ilk imzacılarından biri olarak komisyonda söz aldıklarını belirten Koçyiğit, "Biz DEM Parti olarak bizden önce kapatılan diğer bütün siyasi parti gelenekleri açısından da ifade edersek ilk defa Mecliste ve bir komisyonda bir ilk imza sahibi bir teklifin sahibi olarak konuşuyoruz. Bu anlamıyla bunun öneminin de altını çizmemiz gerekiyor. Attığımız imzalar alelade birer sadece tükenmezin mürekkebinin kağıda akması değil; aslında bugüne kadar bizi yan yana tutan ortak geleceğimizin mührüne atılmış önemli bir başlangıçtır" ifadelerini kullandı.

Orta Doğu'daki gelişmelere değinen Koçyiğit, bölgede yaşanan savaşların ve çatışmaların yeni bir jeopolitik tablo ortaya çıkardığını savunarak, "Savaşlar, işgaller, katliamlar ve Orta Doğu'da yaşananların her birimize öğretmesi gereken, her birimize göstermesi gereken bir gerçeklik, bir hakikat olduğunu düşünüyoruz. 2026 yılında bütün dünyanın gözleri önünde aslında çok daha önceden başlayan Filistin soykırımını, Filistin katliamını her birimiz izledik. Dünyanın gözü önünde oldu. Resmi rakamlara göre bile 70-80 bin insanın yaşamını yitirdiği bir büyük soykırıma tanıklık ettik" dedi.

Koçyiğit, "27 Şubat Barış ve Demokratik Toplum Çağrısı"na da değinerek, "Barış ve demokratik toplum süreci aslında halkların lehine tarihe yapılmış bir müdahaledir. Ezilen, yok sayılan; inancı, kimliği nedeniyle hiçleştirilen, ötekileştirilen, dışlanan bütün toplumsal kesimler, halklar ve inançlar lehine tarihin akışına yapılmış halklar lehine bir müdahaledir. Yani büyük bir manifestodur. Halkların özneleşme çağrısıdır. Halkların kendi kaderini ellerine alma çağrısıdır ve bu anlamıyla da Orta Doğu açısından da Türkiye açısından da önemi çok büyüktür ve barışın kapısını açmaya aday büyük bir çağrıdır" ifadelerini kullandı.

Sürecin tüm siyasi aktörlerin sorumluluğunda olduğunu söyleyen Koçyiğit, "Kürt sorununun demokratik ve barışçıl çözümü sadece DEM Parti'nin, sadece Kürtlerin sorunu değildir. Bu ülkede yaşayan herkesin sorunudur, muhalefetin sorunudur, iktidarın sorunudur, bütün yurttaşların ortak sorunudur" dedi.

Kanun teklifine ilişkin değerlendirmesinde Koçyiğit, "Biz de en temelde bu yasa teklifine bu bakış açısıyla bakıyoruz. O anlamıyla bunun için kolaylaştırıcı olmaya çalışıyoruz. Elbette önümüze gelen metinde bizim de tam olarak uygun bulmadığımız, eksik bulduğumuz, yetersiz bulduğumuz başlangıçlar var. Fakat bu, bu metnin önemini, tarihselliğini gölgelememelidir. Önemli bir eşikteyiz, önemli bir teklifle karşı karşıyayız. Bu anlamıyla bunun tarihsel öneminin de altını çizmemiz gerekiyor" diye konuştu.

"DEMOKRATİK CUMHURİYET YALNIZCA KÜRTLERİN DEĞİL, 86 MİLYONUN ORTAK DEMOKRATİK GELECEĞİDİR"

Teklifi "demokratik dönüşümün ilk adımı" olarak değerlendirdiklerini belirten Koçyiğit, "Bizler DEM Parti olarak bu yasa teklifini tüm sorunlarımızın köklü çözümünün başlangıç noktası olarak görüyoruz. Bu yasa teklifi uzun ve zorlu demokratik bir dönüşüm yolculuğunun ilk adımını oluşturuyor ve çok önemli bir adımını oluşturuyor. İçinde bulunduğumuz tarihsel eşik, Cumhuriyet'in ikinci yüzyılında demokratik yeniden kuruluşun imkanını ve sorumluluğunu önümüze koymaktadır. Mesele bir yasal düzenlemenin çok ötesindedir" ifadelerini kullandı.

Koçyiğit, konuşmasının devamında "Demokratik Cumhuriyet" vurgusu yaparak, "Bizim ifade ettiğimiz Demokratik Cumhuriyet, demokrasinin derinleşmesi, Cumhuriyet'in toplumsallaşması ve eşit yurttaşlığın toplumun bütün kesimlerini kapsayacak biçimde hayata geçmesidir. Dışlanan, ötekileştirilen tüm kesimlerin demokratik ortak yaşamın eşit öznesi haline gelmesidir. Bu nedenle Demokratik Cumhuriyet yalnızca Kürtlerin değil; bu topraklarda yaşayan 86 milyonun ortak demokratik geleceğinin adıdır" dedi.

Barışın ekonomik sonuçlarına ilişkin de değerlendirmelerde bulunan Koçyiğit, "Kürt sorununun demokratik ve barışçıl çözümü aynı zamanda refahın da kapısını açacaktır. Kaynakların silahlanmaya ve güvenlikçi politikalara değil; barınmaya, istihdama, eğitime, sağlığa, sosyal refaha ayrılması için tarihsel büyük bir fırsat doğacaktır. Barış; ekmeğin büyümesi, sofraların bereketlenmesi, kadınların eşit ve özgür yaşaması, gençlerin geleceğini bu ülkede bulması ve kurabilmesi, emeklinin insanca yaşayabilmesi, çiftçinin üretebilmesi, işçinin emeğinin karşılığını alabilmesi ve çocukların haklarına güvenceyle erişebilmesinin yolunu açacaktır" diye konuştu.

KILIÇ KOÇYİĞİT'TEN ÖCALAN'A TEŞEKKÜR

Konuşmasının sonunda Koçyiğit, süreçte rol aldığını belirttiği isimlere teşekkür etti. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, TBMM Başkanı ve kanun teklifine imza atan milletvekillerinin yanı sıra terör örgütü PKK lideri Abdullah Öcalan'a da teşekkür etmesi üzerine komisyonda tansiyon yükseldi. İYİ Parti milletvekillerinden "Söyleyemezsin", "Neyi anıyorsun burada?", "Anayasayı ihlal ediyorsunuz", "Neden uyarmıyorsunuz?", "Türkiye Cumhuriyeti Meclisi’nde bebek katili eşit tutulamaz", "Yazıklar olsun" ve "Siz de uyaracaksınız" diye tepkiler yükseldi.

Tepkilere rağmen konuşmasını sürdürmeye çalışan Koçyiğit, muhalefet partilerinin genel başkanlarına, TBMM Başkanı'na ve kanun teklifine imza atan milletvekillerine de teşekkür ettiğini ifade etti. İYİ Parti Grup Başkanvekili Uğur Poyraz, "Bebek katilinin neyine teşekkür ediyorsunuz?" derken ve karşılıklı bağrışmalar sürerken Koçyiğit konuşmasını tamamladı.

AKÇAY: BU TEKLİF BİR AF DÜZENLEMESİ DEĞİLDİR

Kılıç Koçyiğit'in konuşmasının ardından Komisyon Başkanı Yüksel, ilk imzacılardan MHP Grup Başkanvekili Erkan Akçay'a söz verdi. MHP'li Akçay, teklifin geçici bir siyasi metin olmadığını belirten Akçay, "Bu teklif aynı zamanda mevcut kazanımları kalıcılaştırmayı, sonuca ulaştırmayı, kamu güvenliğini güçlendirmeyi, toplumsal bütünleşmeyi ve dayanışmayı desteklemeyi, silahlı terör yapılanmalarının tamamen tasfiyesini ve milyonlarca vatandaşımızın 50 yıllık huzur beklentisini hukuk düzeni içerisinde yönetmeyi amaçlayan özel, koşullu ve denetime açık bir yasal çerçevedir" ifadelerini kullandı.

Teklifin yalnızca hukuki bir metin olmadığını ifade eden Akçay, "Türkiye Cumhuriyeti'nin terörle mücadele tecrübesinden süzülüp gelen, güvenlik ve hukuk çatılarını aynı potaya koyan özgün bir Türkiye modelidir" dedi.

Kamuoyunda bilgi kirliliği oluşturulmaya çalışıldığını savunan Akçay, teklifin hukuki niteliğine ilişkin şu değerlendirmeyi yaptı:

"Burada en başta şu özetin altını net bir şekilde çizmek gerekir: Bu teklif bir af düzenlemesi değildir. Suçun hukuki niteliğini değiştirmemektedir. Mahkûmiyet hükümlerini ortadan kaldırmamaktadır. Ceza sorumluluğunu silmemektedir. Devam eden soruşturma ve kovuşturmalarla kesinleşmiş mahkûmiyet hükümlerinin hukuki varlığını ortadan kaldırmamaktadır. Teklifin özü şudur: Belirli ağır şartların gerçekleşmesi halinde, belirli suçlar bakımından, belirli sürelerle ve yargısal karar mekanizmaları içinde soruşturma, kovuşturma ve infaz süreçlerinin ertelenmesidir."

Akçay, teklifin hukuk devleti ilkesine, kamu düzeninin korunmasına, ceza adalet sisteminin amaçlarına ve devletin stratejik aklına uygun bir düzenleme olduğunu söyledi.

Teklifin genel ya da özel af niteliği taşımadığını vurgulayan Akçay, "Genel afta kamu davası ve ceza bütün sonuçlarıyla ortadan kalkar. Özel afta ise ceza ortadan kaldırılır, azaltılır veya başka bir cezaya çevrilir. Oysa bu teklif; suçun varlığını, mahkûmiyet kararını, ceza sorumluluğunu ve hukuki sonuçları kendiliğinden ortadan kaldırmamaktadır. Buradaki getirilen düzenleme şarta bağlı erteleme rejimidir" diye konuştu.

"KANUN YÜRÜRLÜĞE GİRER GİRMEZ OTOMATİK SONUÇ DOĞURMAYACAK"

Erteleme rejiminin temel özelliklerini sıralayan Akçay, kanunun yürürlüğe girmesiyle otomatik sonuç doğmayacağını, herkes bakımından resen uygulanmayacağını ve yalnızca başvuru yapan kişiler yönünden değerlendirileceğini belirtti.

Başvurunun tek başına yeterli olmayacağını ifade eden Akçay, "Kararlar; Cumhuriyet savcısı, mahkeme veya infaz hâkimi tarafından verilecektir. Kararlara karşı itiraz ve kanun yolu imkânı bulunmaktadır. Erteleme süresi içinde terör suçu işlenirse erteleme kaldırılacaktır. Süre suç işlenmeksizin geçirilirse soruşturma veya kovuşturma bakımından kovuşturmaya yer olmadığı ya da düşme kararı verilecek, infaz bakımından ceza infaz edilmiş sayılacaktır" dedi.

Akçay, "Dolayısıyla teklif; hukuki sonuçları bakımından mutlak, sınırsız ve koşulsuz bir bağışlama değil; kamu güvenliği amacıyla düzenlenmiş şartlı, takip edilebilir ve denetlenebilir bir ceza adalet uyum mekanizmasıdır" ifadelerini kullandı.

"SİLAHLAR TAMAMEN TESLİM EDİLMEDEN BU KANUNUN TEK BİR HÜKMÜ İŞLEMEYECEKTİR"

Teklifin 1. maddesine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Akçay, sistemin işleyebilmesi için tek ön şartın, Terörle Mücadele Kanunu kapsamındaki terör örgütünün fiili varlığına son verdiğinin ve tüm silah ile mühimmatını teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi, bu tespitin de Milli Güvenlik Kurulu kararıyla Resmi Gazete'de yayımlanması olduğunu söyledi.

Akçay, "İnisiyatif mutlak surette devletin güvenlik kurumlarının ve MGK'nın elindedir. Silahlar tamamen teslim edilmeden, örgüt lağvedilmeden bu kanunun tek bir hükmü işlemeyecektir" dedi.

Teklifin 2. maddesinin kapsamına da değinen Akçay, "Örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen kasten öldürme suçlarıyla 1 Haziran 2005 tarihinden önce işlenen müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlar bu kanunun kapsamı dışındadır. Devlete, cana kasteden eylemleri bu erteleme mekanizmasının dışında tutarak adalet terazisinin dengesini ve millet vicdanını koruma altına almıştır" diye konuştu.

"DEVLET KİMSEYİ AFFETMEMEKTEDİR"

Teklifin 3. ve 6. maddelerinde soruşturma, kovuşturma ve infazların ertelenme usullerinin düzenlendiğini belirten Akçay, "Cezası 15 yıla kadar olanlarda 5 yıl, 15 yıldan fazla veya müebbet olanlarda ise 10 yıllık bir erteleme ve denetim süresi öngörülmektedir. Buradaki hukuki incelik şudur: Devlet kimseyi affetmemektedir, devlet kişiyi bir denetim sürecine tabi tutmaktadır" dedi.

Erteleme süresinde yeniden terör suçu işlenmesi halinde sürecin sona ereceğini belirten Akçay, "Madde açıkça hükmediyor: Eğer bu erteleme süresi içinde kişi yeniden bir terör suçu işlerse erteleme derhal iptal edilecek, yargılama ve infaz kaldığı yerden en ağır haliyle devam edecektir. Üstelik bu yenisi için bir daha erteleme hakkı da verilmeyecektir. Bu, devletin şefkat elini uzatırken kudret kılıcını da hazır beklettiğinin en hukuki ispatıdır" ifadelerini kullandı.

Teklifin 9. maddesi uyarınca sürecin resen işlemeyeceğini belirten Akçay, "Kişilerin MGK tarafından alınan karardan itibaren 6 ay içinde bizzat yazılı olarak devlete başvurması gerektiği hükme bağlanmaktadır. Yani kişi Türkiye Cumhuriyeti'nin adli makamlarına iradesini teslim edecek, devletin otoritesini tanıyarak bu mekanizmaya dahil olacaktır" dedi.

Teklifin 10. maddesiyle süreci yürütecek kamu görevlileri ile komisyon üyelerinin hukuki, idari ve cezai sorumluluktan muaf tutulmasının öngörüldüğünü belirten Akçay, konuşmasını şu sözlerle tamamladı:

"Bu kanun teklifi, Türkiye Cumhuriyeti'nin muazzam mücadelesinin hukuk içerisinde bir toplumsal barışa dönüştürme projesidir. Bu metinde zafiyet yoktur, devletin sarsılmaz iradesi vardır. Bu metinde taviz yoktur, MGK'nın ve bağımsız yargının denetimi vardır. Bu metinde unutkanlık yoktur, kasten öldürme suçlarını kapsam dışı bırakan bir vefa ve adalet vardır. Bu metinde iç cephesi kenetlenmiş güçlü Türkiye'nin kararlılığı vardır. Bizler Türkiye Cumhuriyeti'nin bekasını ve milletimizin ebedi kardeşliğini tesis edecek bu hukuki mimarinin altına imzamızı atmaktan büyük onur duyuyoruz. Bu kanunun Türkiye Büyük Millet Meclisinde çok büyük bir uzlaşmayla çıkacağına inanıyorum."

Akçay'ın konuşmasının ardından Komisyon Başkanı, ilk imza sahiplerinden CHP Kars Milletvekili İnan Akgün Alp'e söz verdi.

(SÜRECEK)

Dören, cezaya itiraz ederek Kabahatler Kanunu kapsamında tanınan peşin ödeme hakkından yararlandı ve 25 günlük yasal süre içinde cezayı yüzde 25 indirimle 61 bin 683 lira olarak ödedi. Ödemenin ardından Muğla 1. Sulh Ceza Hakimliği'ne başvuran Dören, idari para cezasının iptalini talep etti.

BAKANLIK: PAYLAŞIMLAR REKLAM NİTELİĞİNDE

Tarım ve Orman Bakanlığı Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü'nün mahkemeye sunduğu cevap dilekçesinde, Dören'in sosyal medya hesabında alkollü içki reklamı niteliğinde değerlendirilen fotoğraf ve videolar paylaştığının tespit edildiği belirtildi.

Dilekçede, Emniyet Genel Müdürlüğü aracılığıyla kimlik tespitinin yapıldığı, 4250 sayılı Kanun'un 6'ncı maddesine aykırı şekilde alkollü içki reklamı ve tüketiciye yönelik tanıtım yaptığı gerekçesiyle 2025 yılı için alt sınırdan 82 bin 244 lira idari para cezası uygulandığı ifade edilerek, mahkemeden itirazın reddi istendi.

DÖREN: "REKLAM YAPMADIM"

Yiğit Dören ise paylaşımlarının reklam amacı taşımadığını savundu.

Herhangi bir alkol firmasıyla bağlantısı bulunmadığını belirten Dören, "Ben bir alkol firmasının sahibi değilim, çalışanı değilim, yöneticisi değilim. Vergisini ödeyerek satın aldığım içeceği tüketen ve bunu sosyal medya hesabında arkadaşlarıyla yaşadığı anıları paylaşan sıradan bir vatandaşım. Bu ceza benim nazarımda hukuksuz, haksız ve yersizdir. İptalini talep ediyorum. Yargıya güveniyorum. Sürecin nasıl sonuçlanacağını hep birlikte göreceğiz" ifadelerini kullandı.

TBMM Genel Kurulu'nda İYİ Parti'nin, AK Parti iktidarları dönemindeki terörle mücadele politikalarının ve "açılım" ile "çözüm" süreçlerinin etkilerinin araştırılması amacıyla verdiği genel görüşme önergesi görüşüldü.

İYİ Parti Grup Başkanvekili ve Balıkesir Milletvekili Turhan Çömez, "Terörsüz Türkiye" hedefini herkesin istediğini belirterek, "Sadece terörsüz Türkiye değil teröristsiz Türkiye ve ihanetsiz Türkiye olsun istiyoruz" dedi. Çömez, Meclis'te görüşülen kanun teklifine ilişkin, "Öncelikle bu ülkede terör niye var? Bununla ilgili kim bugüne kadar ne yaptı?" diye sordu. AK Parti'nin 24 yıldır iktidarda olduğunu belirten Çömez, terörün bitirilmesi için hangi ekonomik, hukuki, siyasi, demokratik, kültürel, diplomatik ve istihbari adımların atıldığının kamuoyuna anlatılması gerektiğini söyledi.

Çömez, 2014 yılında kabul edilen "Terörün Sona Erdirilmesi ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun”u hatırlatarak, "On iki yıl önce yapmışsınız bunu. Şimdi soruyorum: On iki yıldan beri bu yetki elinizdeyken neden bu adımları atmadınız, neden atamadınız? Elinizden tutan mı vardı? Neden beceremediniz?" dedi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın geçmişte yaptığı konuşmalardan ve İçişleri Bakanının açıklamalarından örnekler veren Çömez, “Ne oldu Allah aşkına, ne oldu sizi terör örgütüyle masaya oturtup bu pazarlığı yaptıran?” diye sordu.

ÇALIŞKAN: MİLLİ DAYANIŞMA, 86 MİLYONUN HEPSİNİ KUCAKLAMALI

Yeni Yol Grubu adına Hatay Milletvekili Necmettin Çalışkan, Türkiye'de barış ve huzurun egemen olmasını herkesin istediğini belirterek, 50 yıllık sürecin bitirilmesi için daha önce de girişimlerde bulunulduğunu ancak bunların başarısız olduğunu söyledi. Çerçeve yasanın Adalet Komisyonuna geldiğini belirten Çalışkan, "Tam bir yıl önce başlayan sürecin bugün gelip birkaç saat içerisinde bitmesi hedefleniyor" dedi. Çalışkan, böyle önemli bir yasada evet diyenlerin endişeleri kadar hayır diyenlerin tereddütlerinin de giderilmesi gerektiğini ifade etti.

Çalışkan, çerçeve yasanın adında "milli dayanışma" ifadesinin bulunduğuna dikkati çekerek, "Eğer bir yasa milli dayanışmayı sağlayacaksa bu ülkenin 86 milyonunu da kucaklamalı” dedi. 15 Temmuz darbe girişimi sonrası 2 milyon insanın terör soruşturmasından geçtiğini, stajyer teğmenler ve erbaşlar ile 13 yaşında askeriyeye teslim edilmiş çocukların müebbet hapis cezası aldığını savunan Çalışkan, "Milli dayanışma, 86 milyonun hepsini kucaklamalı, zulmü tümüyle ortadan kaldırmalı diye konuştu.

POLAT: UMARIM BU YASA DAHA POZİTİF YASALARLA DESTEKLENEREK BİRLİKTE YAŞAMIN ÖNÜNÜ AÇAR

CHP Grubu adına İzmir Milletvekili Mahir Polat, Adalet Komisyonunda görüşülen yasanın Türkiye açısından tarihi bir gün olduğunu söyledi. Türkiye'nin yıllardır insan kaynağını, ekonomik kaynaklarını ve yaşam alanlarını tehdit eden bir sürecin sona ermesini umduğunu ifade eden Polat, “Umarım bu yasa daha pozitif yasalarla desteklenerek birlikte gönüllü yaşamın önünü de açar ve Türkiye'de istediğimiz o kardeşliği ve barışı tesis edebiliriz” dedi. Polat, CHP'nin daha önceki çözüm sürecinde de Türkiye'nin bütün sorunlarının Mecliste ve milletvekillerinin huzurunda tartışılması gerektiğini savunduğunu hatırlattı.

Polat, terör nedeniyle 8 binden fazla şehit verildiğini, insanların köylerini, evlerini ve yurtlarını boşalttığını, 2,3 trilyon doların üzerinde kaynağın heba edildiğini söyledi. Sürecin başladığı günden bugüne bölgeden herhangi bir şehit haberi ve çatışma gelmemesinin sürecin değerini ortaya koyduğunu belirten Polat, CHP olarak yasaya pozitif katkı vermek için ellerinden geleni yaptıklarını ifade etti. Polat, "Biz, şehitlerimizin bizim mukaddes tarihimizde mukaddes birer hatıraları olması gerektiğine, onların onurlarının yaşatılması gerektiğine inanıyoruz" dedi ve CHP'nin sürece olumlu katkı verme tutumunu sürdüreceğini söyledi.

ERTUĞRUL: TÜRKİYE'DE HİÇBİR SORUNUN ÇÖZÜMÜ GERÇEK BİR DEMOKRASİNİN İNŞASINDAN BAĞIMSIZ DÜŞÜNÜLEMEZ

Yeni Parti Grubu adına Zonguldak Milletvekili Eylem Ertuğ Ertuğrul, Sorunun yalnızca terör, silahların bırakılması ve eve dönüşle sınırlı ele alınmaması gerektiğini ifade eden Ertuğrul, toplumsal barışın eşit yurttaşlık temelinde sağlanmasının tüm vatandaşların beklentisi olduğunu söyledi. Ertuğrul, demokratikleşme, adalet, eşit yurttaşlık, ifade özgürlüğü, adil yargılanma hakkı ve hukukun üstünlüğünün yeniden tesis edilmesi gerektiğini belirtti.

Kayyum uygulamasını eleştiren Ertuğrul, "Kayyum uygulaması, tüm seçilmişlerin meşruiyetini sağlayan sandığı ve halk iradesini yok saymak, cumhuriyetin taşıyıcı kolonlarını kesmektir" dedi. Geçmişte Doğu ve Güneydoğu Anadolu'daki sorunların çözümü için oluşturulan komisyonların raporlarına da değinen Ertuğrul, devlet yatırımlarının artırılması ve gerçek demokrasinin inşasının gerekli olduğunun raporlarda ortaya konulduğunu söyledi. "Türkiye'de hiçbir sorunun çözümü gerçek bir demokrasinin inşasından bağımsız düşünülemez" diyen Ertuğrul, kanun teklifi hazırlanırken ortak bir çalışma yürütülmediğini ve iktidar milletvekillerinin dahi teklifin içeriğinden son ana kadar haberdar olmadığını savundu.

MERTOĞLU: BU SÜREÇ BİR MÜZAKERE DEĞİL

AK Parti Grubu adına Rize Milletvekili Harun Mertoğlu, "Keşke ülkemiz on sene önce terörsüz Türkiye sürecini başarıyla sonuçlandırsaydı da bugün başka şeyleri konuşuyor olsaydık" dedi. Mertoğlu, İYİ Parti'nin önergesinin Türkiye'nin bugün geldiği noktayı değil, geçmişin ezberlerini esas alan bir değerlendirme olduğunu savundu. Mertoğlu, "Bugün Türkiye'nin hedefi terörü yönetmek değil, onu tamamen Türkiye'nin gündeminden çıkarmaktır" dedi.

İYİ Parti'nin genel görüşme önergesi, Genel Kurul'da yapılan oylamada kabul edilmedi.

TBMM Adalet Komisyonu Başkanı Cüneyt Yüksel'in konuşmasının ardından, kanun teklifinin ilk imzacılarından AK Parti Grup Başkanvekili Abdulhamit Gül'e söz verildi. Gül, konuşmasına şehit ve gazileri anarak başladı. "Terörsüz Türkiye" hedefinin şehit ve gazilerin fedakarlıkları sayesinde mümkün olduğunu belirten Gül, "Biz biliyoruz ki 'Terörsüz Türkiye' şehit ve gazilerimizin eseridir. Bizim mücadelemiz onların emanetini sonuna kadar muhafaza etmek, vatanımızı, ulusal birliğimizi, şehitlerimizin aziz hatırasını her zaman baş tacı ederek gazilerimizin kardeşlik iradesini, milli bütünlüğümüzün sarsılmaz teminatı olarak koruyacağız" dedi.

Kanun teklifinin önemine işaret eden Gül, "Bugün önemli bir kanun ve süreci konuşuyoruz. 'Terörsüz Türkiye' ile 100 yıllık Cumhuriyetimizin yarım asrına damga vuran terörün sonlandırıldığı bir süreci inşa ediyoruz. On yıllardır ülkemizin enerjisini ve kaynaklarını sömüren, kalkınma hamlemizi yavaşlatan terör, bugün bütünüyle tasfiye edilme aşamasına gelmiştir. Terör ve silahlı şiddet sadece canlarımıza kastetmemiş, aynı zamanda demokrasiyi, siyaseti, sivil toplumu ve yerel kalkınmayı sekteye uğratmıştır. Bu yasayla silahlar susacak, demokrasi ve adalet güçlenecektir" ifadelerini kullandı.

Gül, sürecin herhangi bir pazarlık sonucu ortaya çıkmadığını savunarak, "Bu süreç bir pazarlık ya da al-ver sürecinin neticesinde ortaya çıkmamıştır. Toplumumuzun tamamen beklentisiyle başlayan, silahların sustuğu bir sürecin akabinde bölgemizde de huzurun teminatı elbette Türkiye olacaktır" dedi.

"TEKLİFİMİZİ 367 MİLLETVEKİLİ ARKADAŞIMIZ İMZALAMIŞTIR"

Kanun teklifinin 367 milletvekilinin imzasıyla TBMM Başkanlığı'na sunulduğunu belirten Gül, bunun Türk parlamento tarihinde görülmemiş bir siyasi mutabakat olduğunu ifade etti. Gül, şunları söyledi:

"Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifimiz 5 Ağustos Çarşamba günü Meclis Başkanlığımıza sunulmuştur. Özellikle belirtmek isterim ki kanun teklifimizi 367 milletvekili arkadaşımız imzalamıştır. 367 milletvekili arkadaşımız Milli Dayanışma için, toplumsal bütünleşmenin güçlendirilmesi için önemli bir kanunda destekle yazılı olarak imza atmışlardır. Teklife atılan imza sayısı ve imza sahiplerinin siyasi parti gruplarına dağılımı dikkate alındığında Türk demokrasi tarihi ve Türk parlamento tarihinde görülmemiş bir tarihi mutabakatın, siyasal mutabakatın olduğunu ortaya koymaktadır."

TBMM'de kurulan Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu'nun çalışmalarına değinen Gül, komisyonun geniş siyasi temsil ile çalıştığını belirterek, "Bu komisyon şeffaf bir şekilde, Meclisimizin denetimi, gözetimi altında tutanaklarıyla yürütülmüş ve kanun teklifi esasen o gün komisyonda çerçevesi çizilen, belirlenen bir çerçeve kanun niteliğindedir" dedi.

"ÇÖZÜMÜN ADRESİ TBMM'DİR"

Gül, teklifin yalnızca bir siyasi partinin değil, "milletin teklifi" olduğunu savunarak, "Bugün teklif ettiğimiz kanun sadece bir grubun, bir Cumhur İttifakı'nın ya da bir partinin değil, doğrudan doğruya milletimizin teklifidir. Bu teklif devlet aklıyla millet vicdanını buluşturan bir ortak aklın ürünüdür. Bir Türkiye mutabakatıdır" ifadelerini kullandı. Kanun teklifinin müzakereye açık olduğunu belirten Gül, milletvekillerinin önerilerinin değerlendirileceğini söyledi.

Gül, "Terörsüz Türkiye" hedefinin bir "millet mutabakatı" olduğunu belirterek, sürecin Türkiye'ye özgü ve milli bir model olduğunu söyledi. Siyaset kurumunun ilk kez bu ölçüde güçlü bir inisiyatif aldığını ifade eden Gül, çözüm adresinin TBMM olduğunu vurguladı.

Komisyon çalışmalarına ilişkin bilgi veren Gül, Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu'nun çoğulcu bir yapıyla oluşturulduğunu belirterek, komisyonun çalışmalarının geniş katılımla yürütüldüğünü söyledi.

"BİR TÜRKİYE MUTABAKATIDIR"

Gül, komisyon raporunun güçlü destekle kabul edildiğini belirterek, görüşülen teklifin ortak aklın ürünü olduğunu savundu. Milletvekillerinin eleştiri ve önerilerinin dikkate alınacağını ifade eden Gül, "Bugün teklif ettiğimiz kanun sadece bir grubun, bir Cumhur İttifakı'nın ya da bir partinin değil, doğrudan doğruya milletimizin teklifidir. Bu teklif devlet aklıyla millet vicdanını buluşturan bir ortak aklın ürünüdür. Bir Türkiye mutabakatıdır" dedi.

Toplumsal mutabakatın önemine değinen Gül, "Toplumsal rızanın inşası demokrasinin vazgeçilmez, temel unsurudur. Aradığımız şey de toplumsal rızadır. Toplumsal rızanın inşası ve siyasi saikleriyle yeni bir toplumsal mutabakatın oluştuğunu bugün söyleyebiliriz. Bu mutabakat ülkemizde güven ve umut ikliminin sağlamlaştırılmasını temin etmiştir" ifadelerini kullandı.

Bölgesel gelişmelere de değinen Gül, Türkiye'nin içinde bulunduğu coğrafyada küresel ölçekte önemli krizlerin yaşandığını belirterek, iç cephenin güçlendirilmesinin önemini vurguladı. Gül, sürecin ekonomik sonuçlarına ilişkin de değerlendirmelerde bulunarak, terör nedeniyle oluşan ekonomik kayıpların sona ermesiyle kaynakların eğitime, bilime, teknolojiye ve üretime yönlendirilebileceğini söyledi.

MHP'Lİ FETİ YILDIZ: TERÖRÜ TARİHİN KARANLIK ÇÖPLÜĞÜNE GÖNDERMEK ÜZEREYİZ, BUNA SEVİNİN

MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız, kanun teklifinin amacını AK Parti Grup Başkanı Abdulhamit Gül'ün anlattığını hatırlatarak, düzenlemeye neden ihtiyaç duyulduğunu açıkladı. Terör sorununun ülke ve toplum üzerinde yarattığı etkileri Gazi Meclis'in yakından bildiğini belirten Yıldız, "On binlerce insanımızın hayatına, devasa kaynaklarımızın heba olmasına neden olan terörü tarihin karanlık çöplüğüne göndermek üzereyiz. Buna sevinin" dedi.

Yıldız, konuşmasında Terörle Mücadele Kanunu'nda yer alan terör tanımına değindi. Sürecin dönüm noktalarına da değinen Yıldız, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli'nin 1 Ekim 2024'te yaptığı çağrının ardından terör örgütlü PKK lideri Abdullah Öcalan'ın örgüte silah bırakma çağrısı yaptığını, örgütün de 12 Mayıs 2025'te kendisini feshettiğini belirtti. Yıldız, "Terörsüz Türkiye; barış, huzur, demokrasi, hürriyet ve kardeşlik demektir" ifadelerini kullanarak, Türkiye Cumhuriyeti'nin üniter yapısının, resmi dilin Türkçe olduğunun ve laik Cumhuriyet ilkesinin hazırlanan raporda açık şekilde korunduğunu vurguladı.

"TERÖRSÜZ TÜRKİYE'NİN SONUNA KADAR ARKASINDAYIZ"

Yıldız, MHP'nin "Terörsüz Türkiye" hedefini desteklemeye devam edeceğini belirtti. Bin yıllık kardeşliğe, ortak yaşama iradesine ve milli birliğe sahip çıkacaklarını söyleyen Yıldız, şöyle konuştu:

"Liderimiz Sayın Devlet Bahçeli'nin işaret ettiği gibi yüreğimizle, gönlümüzle 'Terörsüz Türkiye'nin yanındayız. Tarihe, ecdada, şehitlere sahip çıkmak; ortak geleceği kucaklamak; milli değerler etrafında birleşmek; Türkiye'nin onurlu muhafazasını, milli birliğini, milli kimliğini ve milli devletini korumak; bin yıllık kardeşliği yaşatmak ve yaşamak için Terörsüz Türkiye'nin sonuna kadar arkasındayız. Siyasi, ahlaki, vicdani hiçbir ölçüyü tanımayan; ilkesi, iradesi ve heyecanı olmayan; yalan, riya ve istismardan başka sermayesi kalmayanların ne söylediğine bakmayız. İstiyorlar ki birbirimize küselim. Birbirimizden kopalım. Bekliyorlar ki evlatlarımızın bayrağa sarılı tabutlarını omuzlarımızda taşıyalım."

İYİ Parti milletvekillerinin, "Kim ister" diyerek tepki göstermesi üzerine Yıldız, "Ben ajitasyonlara pabuç bırakmam" diye karşılık verdi.

(Sürecek)

Sendika, son dönemde yaşanan şiddet olaylarının öğrenci ve eğitim emekçilerinin güvenliğinin kamusal bir sorumluluk olduğunu bir kez daha ortaya koyduğunu belirtti.

"GÜVENLİK, GEÇİCİ TEDBİRLERE İNDİRGENMEMELİ"

Açıklamada, güvenlik sorununu yalnızca geçici personel, kapı kontrolü ve dedektör uygulamalarıyla çözmeye çalışmanın yeterli olmadığı ifade edildi.

Şiddeti ortaya çıkaran temel nedenlerle yüzleşilmesi gerektiği vurgulanan açıklamada, geçici önlemlerin yıllardır biriken sorunların üzerini örtemeyeceği kaydedildi.

"ASIL SORUN RİSKLİ OKULLARIN ORTAYA ÇIKMASI"

Türkiye'de 60 binden fazla devlet okulu bulunduğuna dikkat çekilen açıklamada, bunların yalnızca 4-5 bininin "nitelikli okul" olarak değerlendirildiği, yaklaşık 30 bin okulun ise "riskli" kabul edildiği belirtildi.

Eğitim İş, asıl tartışılması gereken konunun güvenlik görevlisi sayısı değil, neden on binlerce okulun riskli hale geldiği ve tüm devlet okullarının neden nitelikli hale getirilemediği olduğunu savundu.

"GÜVENLİ OKUL, GÜVENLİKÇİ OKUL DEĞİLDİR"

Açıklamada, 30 bin geçici personelin bir güvenlik tedbiri olabileceği ancak bunun bütüncül bir okul güvenliği politikası anlamına gelmediği ifade edildi.

Güvenli okulun, öğrencilerin şüpheli olarak görülmediği, kendilerini güvende ve ait hissettikleri, öğretmenlerin desteklendiği ve çocukların geleceğe umutla bakabildiği eğitim ortamı olduğu vurgulandı.

KALICI ÇÖZÜM ÇAĞRISI

Eğitim İş, kalıcı çözümün yalnızca güvenlik önlemlerini artırmak değil, okulları riskli hale getiren koşulları ortadan kaldıracak kamusal, bilimsel ve pedagojik temelli bir eğitim politikası oluşturmak olduğunu belirtti.

Açılış öncesinde belediye binası önünde toplanan partililer, "Özgür gelecek, özgür Türkiye" sloganlarıyla ilçe başkanlığı binasına yürüdü.

ATATÜRK VE CUMHURİYET VURGUSU

Konuşmasına YENİ Parti Genel Başkanı Özgür Özel'in Karadenizlilere selamını ileterek başlayan Günaydın, Cumhuriyet'in kuruluş sürecine değinerek Mustafa Kemal Atatürk ve kurucu kadroları andı.

Atatürk'ün Kurtuluş Savaşı'nı Türkiye Büyük Millet Meclisi çatısı altında ortak akılla yürüttüğünü söyleyen Günaydın, Cumhuriyet'in demokratik bir mücadeleyle kurulduğunu ifade etti.

"SEÇİMDEN KAÇMASINLAR"

İktidara seçim çağrısı yapan Günaydın, seçim sürecinin demokratik kurallar içinde yürütülmesi gerektiğini belirterek şu ifadeleri kullandı:

"Sandığı tekmelemeye niyetlenmesinler. Sandığa girecek oyu etkilemeye çalışmasınlar. Sandığa giren oyun açık sayım ilkesine göre ve doğru bir şekilde sayılmasına engel çıkartmasınlar. Ve daha önemlisi, seçimden kaçmasınlar. Sokağa çıksınlar, görelim onları."

"UMUDUMUZA KURŞUN İŞLEMEZ"

Konuşmasının sonunda birlik ve mücadele mesajı veren Günaydın, geçmişte çeşitli baskılarla karşılaştıklarını ancak umutlarını kaybetmediklerini söyledi.

"Umudumuza çok kurşun sıktılar. O kurşunlardan bir kısmı bedenimize geldi. Ayağa kalktık, umudumuzu yeniden dirilttik. Şimdi umuduna kurşun sıktırmama zamanı. Hep beraber kazanacağız." dedi.

Achieve Sustainability by Easing Population to 4 Billion by 2200 başlıklı çalışma, Sustainable Development dergisinde yayımlandı. ABD, Yunanistan, Avustralya, Kanada, Kenya, Avusturya, Arjantin, Bangladeş, Çin ve Hindistan'daki üniversite ve araştırma kurumlarından 11 bilim insanının hazırladığı araştırma, zorlayıcı nüfus politikalarını değil, gönüllü aile planlamasını, eğitimi ve kadınların üreme haklarının güçlendirilmesini savunuyor.

SEKİZ ÇEVRESEL GÖSTERGE İNCELENDİ

Araştırmacılar, 1970-2020 dönemine ait küresel verileri analiz ederek nüfus artışını sekiz çevresel göstergeyle karşılaştırdı. Bunlar arasında yaban hayatı popülasyonları, karbondioksit emisyonları, toplam enerji tüketimi, ekolojik ayak izi, tatlı su kullanımı, maden çıkarımı, plastik üretimi ve tarımsal pestisit kullanımı yer aldı.

Analiz, nüfus artışı ile bu göstergelerdeki olumsuz değişimler arasında güçlü istatistiksel ilişkiler bulunduğunu gösterdi.

Ancak araştırmanın yazarları, çevresel baskının yalnızca nüfus büyüklüğüne bağlı olmadığını, kişi başına düşen tüketim ve kaynak kullanımının da belirleyici olduğunu vurguladı.

TÜKETİM DE EN AZ NÜFUS KADAR ÖNEMLİ

Çalışmaya göre kişi başına yıllık ortalama karbon emisyonu 1970'te 3,87 tondan 2020'de 4,09 tona yükseldi. Aynı dönemde kişi başına enerji tüketimi 55,5 gigajulden 71,8 gigajule çıktı.

Kişi başına maden çıkarımı ise 3,3 tondan 7 tona yükselirken, plastik üretimi yaklaşık 9,5 kilogramdan 59 kilogramın üzerine çıkarak en dikkat çekici artışlardan birini gösterdi.

Araştırmacılar, bu verilerin yalnızca nüfusun azaltılmasının yeterli olmayacağını, aşırı tüketim ve kaynak kullanımının da azaltılması gerektiğini ortaya koyduğunu belirtti.

FARKLI SENARYOLAR İNCELENDİ

Araştırmada farklı nüfus projeksiyonları da değerlendirildi.

Birleşmiş Milletler'in yüksek doğurganlık senaryosuna göre dünya nüfusunun 2100 yılında yaklaşık 11,4 milyara, 2200 yılında ise 21 milyarın üzerine çıkabileceği öngörüldü. Buna karşılık, daha düşük doğurganlık senaryosunda nüfusun 2100'de yaklaşık 6,9 milyara, 2200'de ise 4,1 milyara gerileyebileceği hesaplandı.

Araştırmacılar, düşük nüfus ve kişi başına çevresel etkinin azalmasıyla birlikte karbon emisyonlarının, enerji ve su talebinin, plastik üretiminin ve maden çıkarımının azalacağını; yaban hayatının toparlanma ihtimalinin ise artacağını ifade etti.

Bununla birlikte yazarlar, bu projeksiyonların kesin tahminler değil, uzun vadeli eğilimleri göstermeyi amaçlayan senaryolar olduğunu belirtti. Teknolojik gelişmeler, kamu politikaları ve tüketim alışkanlıklarının sonuçları önemli ölçüde değiştirebileceği kaydedildi.

BM'NİN ÖNGÖRÜSÜ FARKLI

Birleşmiş Milletler'in 2024 nüfus projeksiyonu ise dünya nüfusunun bu yüzyılda 4 milyara düşmesini öngörmüyor.

BM'ye göre küresel nüfusun 2024'teki 8,2 milyardan 2080'li yılların ortalarında yaklaşık 10,3 milyara ulaşması, ardından yüzyıl sonunda 10,2 milyara gerilemesi bekleniyor.

BM de daha erken ve daha düşük bir nüfus zirvesinin çevresel baskıyı azaltabileceğini belirtirken, kişi başına düşen çevresel etkinin azaltılmasının yine de zorunlu olduğuna dikkat çekiyor.

"NÜFUS KONTROLÜ DEĞİL"

Araştırmanın yazarları, önerdikleri yaklaşımın zorunlu doğum kısıtlamaları ya da nüfus kontrolü politikalarıyla ilgisi olmadığını özellikle vurguluyor.

Çalışmada nüfusun; doğum kontrol yöntemlerine erişimin artırılması, kız çocuklarının eğitimi, erken yaşta evliliklerin azaltılması, sağlık hizmetlerinin geliştirilmesi ve kadınların ekonomik ve sosyal açıdan güçlendirilmesi sayesinde doğal olarak azalabileceği savunuluyor.

Araştırmacılar, geçmişte uygulanan zorla kısırlaştırma ve doğum kotaları gibi insan hakları ihlallerinin bu önerinin dışında olduğunu belirtiyor.

"4 MİLYAR" KESİN BİR SINIR DEĞİL

Araştırma ayrıca 4 milyarlık nüfusun Dünya'nın taşıma kapasitesini gösteren bilimsel olarak kabul edilmiş kesin bir sınır olmadığını da vurguluyor.

Bilim insanlarına göre gezegenin kaç insanı sürdürülebilir biçimde destekleyebileceğine ilişkin tahminler; teknoloji, enerji kaynakları, tarımsal üretim, tüketim düzeyi ve kaynakların paylaşımı gibi çok sayıda değişkene bağlı olarak büyük farklılık gösteriyor.

Bu nedenle çalışma, 4 milyar kişiyi kesin bir bilimsel eşik olarak değil, uzun vadeli sürdürülebilirlik açısından önerilen bir hedef olarak değerlendiriyor. Araştırmanın temel sonucu ise nüfus artışının yavaşlaması, aşırı tüketimin azaltılması ve bireylerin üreme haklarının güçlendirilmesinin birlikte ele alınması halinde gelecek nesiller için daha yaşanabilir bir dünya oluşturulabileceği yönünde.

Suikasta uğrayan Necip Hablemitoğlu’nun eşi Şengül Hablemitoğlu, Uğur Mumcu cinayeti dosyasının yeniden açılmasına ilişkin açıklamada bulundu.

Şengül Hablemitoğlu’nun mesajı şöyle:

“Bu konuda ne yazasım ne konuşasım var. Ağzımızı açsak başımız derde girer mi diye düşünülen bir ülkede gönül hep razı olmak zorunda kalıyor. Bir kaç cümle kurmasam içim içimi yiyecek. Uğur Mumcu cinayetinin üzerinden geçen 33 yılda safahatı belli bir dosyanın yeniden açılması gündemde. Önemli, ancak şu soru da önemli; bu 33 yılın 24 yılı sizin zamanınızdı, ne oldu birdenbire?

Yineliyorum, siyasi olsun olmasın faili meçhullerin kamuoyunun gündeminde, iktidarın ilgi(!) alanında oluşu önemli. Çünkü hiçbir dosya zamana terk edilmemeli. Adaletin gecikmiş de olsa aranması, ilke olarak kıymetli.

Ancak uzun yıllar beklemiş, zarar görmüş, canı yanmış insanlar için güven duygusu kaybedilmişken, hukukun nerede araçsallaştığı, nerede işlediği açıklamalarla, görüntü vermekle olacak, anlaşılacak bir şdy değil. Bizler sürecin kendisine bakarız.

Necip Hablemitoğlu cinayeti bu iktidarın ilk günlerinde işlendi. Yıllarca dosyaya ulaşamadık. 15 Temmuz 2016 sonrasında soruşturma yeniden açıldı. 2023’te dava başladı. Ancak aradan geçen zamana rağmen süreç, sürecin sürecine döndü.

Bu yüzden bugün yapılan her açıklamayı, doğal olarak umutla değil; temkinle, kuşkuyla ve sorularla karşılarız.

Yine de dileğim değişmiyor: Hangi dönemde işlenmiş olursa olsun, hangi kimliğe ait olursa olsun, bütün faili meçhul cinayetler aynı ciddiyetle, aynı kararlılıkla ve makul sürede aydınlatılmalı.

Duvarlar çok ve yüksek, çekilecek çok tuğla var. Bu tuğlaların önemli bir bölümü de kamufle edilmiş. Gerçekten ne yaptığınızı geride kalanlar anlar, derdiniz pr mı gerçekten adalet mi?

Sadece şunu söyleyerek bitireyim; adalet, yalnızca bizim kaybettiklerimize duyacağınız bir namus borcu olmuyor( bu ifade sizin iktidarınızda kullanılan bir ifade, ben böyle cümleler kuran biri değilim) geride kalanların hayatına da öyle çok şey borçlusunuz ki... Buradayız, bizler geride kalan değiliz sadece tanığız aynı zamanda. Gördük, izledik, biliyoruz…”

Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi ve Başbakanı Muhammed bin Selman'ın daveti üzerine Mekke'yi ziyaret ettiğini, burada Bin Selman ve Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ile bir araya geldiklerini belirtti.

"ÜÇ ÜLKE ORTAK SAVUNMA ANLAŞMASI İMZALADI"

Erdoğan, görüşmeler kapsamında Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan'ın Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nı imzaladığını açıkladı.

Anlaşmanın kolektif caydırıcılık anlayışı temelinde hazırlandığını belirten Erdoğan, güvenlik ve savunma alanındaki iş birliğinin geliştirilmesi, savunma sanayisinde ortak projelerin hayata geçirilmesi ve terörizmle mücadeleye katkı sağlamasının hedeflendiğini ifade etti.

"HİÇBİR ÜLKEYİ HEDEF ALMIYOR"

Anlaşmanın Birleşmiş Milletler Şartı'nın 51'inci maddesinde yer alan meşru müdafaa hakkını teyit ettiğini vurgulayan Erdoğan, şu değerlendirmeyi yaptı:

"BM Şartı'nın 51'inci maddesinde tanımlanan savunma hakkını da teyit eden anlaşma, hiçbir ülkeyi hedef almadığı gibi bölgemizin huzurunu, refahını ve istikrarını amaçlayan tüm kardeş ülkelerin katılımına açıktır."

"DİYALOG VE DİPLOMASİ VURGUSU"

Türkiye'nin bölgesel sahiplenme vizyonu doğrultusunda hareket etmeyi sürdüreceğini belirten Erdoğan, çatışma ve krizlerin uluslararası hukuka saygı çerçevesinde diyalog ve diplomasi yoluyla çözülmesinden yana olduklarını ifade etti.

Erdoğan, Mekke ziyaretinin, gerçekleştirilen temasların ve imzalanan anlaşmanın bölge için hayırlı olmasını temenni etti.

CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, açıklanan fındık alım fiyatlarının üreticiyi mağdur ettiğini belirterek, girdi maliyetleri dikkate alınarak kilogram fiyatının 370 lira olarak belirlenmesi gerektiğini söyledi. Açıklanan fiyatın enflasyonun altında kaldığını ifade eden Gürer, üreticinin artan maliyetler karşısında desteklenmesi çağrısında bulundu.

İYİ PARTİ'DEN ÇERÇEVE YASA ELEŞTİRİSİ

İYİ Parti Grup Başkanvekili Turhan Çömez, "Terörsüz Türkiye" süreci kapsamında hazırlanan kanun teklifini eleştirdi. Teklifin kamuoyundan gizlendiğini öne süren Çömez, düzenlemenin Anayasa'ya aykırı olduğunu savundu.

Çömez, teklifin geri çekilmesini, Anayasa Komisyonu'nda görüşülmesini, ilgili bakanlar ile MİT Başkanı'nın komisyona katılmasını ve görüşmelerin canlı yayınlanmasını talep ettiklerini ancak bu taleplerin karşılık bulmadığını söyledi.

CHP'DEN FINDIK FİYATI VE EKONOMİ TEPKİSİ

CHP Grup Başkanvekili Sevda Erdan Kılıç, konuşmasına yaşamını yitiren sanatçı Bilgesu Erenus'u anarak başladı.

Fındık alım fiyatlarını eleştiren Kılıç, açıklanan rakamların üreticinin artan maliyetlerini karşılamadığını belirterek, fındığın kilogram fiyatının en az 375 lira olması gerektiğini ifade etti. Eğimi yüzde 6'nın üzerindeki arazilerde üretim yapan çiftçilere kilogram başına 25 lira ek destek verilmesini istedi.

Ekonomik sorunlara da değinen Kılıç, CİMER'e yapılan bazı başvurular üzerinden yurttaşların yaşadığı sıkıntılara dikkat çekerek, asgari ücret, emekli maaşları ve üniversite öğrencilerinin barınma sorunlarını gündeme taşıdı.

MHP'DEN "TERÖRSÜZ TÜRKİYE" VURGUSU

MHP Grup Başkanvekili Filiz Kılıç, Türkiye'nin iç birliğini güçlendirmesi gerektiğini belirterek, "Terörsüz Türkiye" hedefinin yalnızca güvenlik meselesi olmadığını söyledi.

Kılıç, güçlü bir iç cephenin dış müdahaleleri engelleyeceğini savunarak, Türkiye'nin kardeşlik hukukunu yeniden tesis etmesi gerektiğini ifade etti.

DEM PARTİ: "BARIŞ HEPİMİZ İÇİN İYİ OLANDIR"

DEM Parti Grup Başkanvekili Sezai Temelli, Adalet Komisyonu'nda görüşülen kanun teklifinin önemli bir eşik olduğunu belirtti.

Teklife yönelik eleştirileri bulunduğunu ifade eden Temelli, buna rağmen sürecin yeni bir dönemin kapısını aralayabileceğini söyledi. Demokratik çözüm ve toplumsal barışın önemine vurgu yapan Temelli, eleştirilerin barış arayışının önüne geçmemesi gerektiğini dile getirdi.

YENİ PARTİ'DEN EKONOMİ VE ÜNİVERSİTE TEPKİSİ

YENİ Parti Grup Başkanvekili Ali Mahir Başarır, Ege Üniversitesi'nde toplantı ve gösterilerin izne bağlanmasını eleştirerek bunun Anayasa'ya aykırı olduğunu savundu.

Ekonomik tabloya ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Başarır, milyonlarca emeklinin açlık sınırının altında gelirle yaşam mücadelesi verdiğini belirtti. Akaryakıt fiyatlarının artabileceğine dikkat çeken Başarır, ÖTV ve Eşel Mobil Sistemi'nin yeniden değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

AK PARTİ'DEN UYUŞTURUCUYLA MÜCADELE MESAJI

AK Parti Grup Başkanvekili Bahadır Yenişehirlioğlu ise güvenlik güçlerinin 71 ilde düzenlediği uyuşturucu operasyonlarına değindi.

Operasyonlarda bin 302 şüphelinin yakalandığını, bunlardan 844'ünün tutuklandığını belirten Yenişehirlioğlu, 832 kilogram uyuşturucu madde ile yüz binlerce uyuşturucu hap ele geçirildiğini söyledi.

Uyuşturucuyla mücadelenin kararlılıkla sürdürüleceğini vurgulayan Yenişehirlioğlu, operasyonlarda görev alan güvenlik güçlerine teşekkür etti.

GİZLİLİK KARARININ İHLAL EDİLDİĞİ İDDİASI

Suç duyurusu dilekçesinde, İstanbul 9. Sulh Ceza Hakimliği tarafından soruşturma dosyası hakkında gizlilik ve erişim kısıtlaması kararı verilmesine rağmen, doğruluğu taraflarca dahi teyit edilemeyen bazı ifade içeriklerinin internet haber siteleri ve sosyal medya hesapları üzerinden yayımlandığı öne sürüldü.

Avukatlar, söz konusu yayınların soruşturmanın gizliliğini ve adli sürecin sağlıklı yürütülmesini tehlikeye attığını savundu.

"ETKİN PİŞMANLIK İFADESİ YAYIMLANDI"

Savcılığa sunulan dilekçede, müvekkillerinin tutuklu bulunduğu ve dosyaya erişimin hakimlik kararıyla kısıtlandığı soruşturmaya ilişkin, varlığı dahi teyit edilemeyen etkin pişmanlık ifadelerinin internet siteleri ve sosyal medya hesaplarında yayımlandığı belirtildi.

Dilekçede, bu yayınların soruşturmanın gizliliğini ve selametini tehlikeye düşürdüğü ifade edildi.

TCK KAPSAMINDA İŞLEM TALEBİ

Avukatlar, söz konusu yayınların Türk Ceza Kanunu'nun 285. maddesinde düzenlenen "soruşturmanın gizliliğini ihlal" ile 217/A maddesindeki "halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma" suçlarını oluşturduğunu ileri sürdü.

Bu kapsamda, yerel, bölgesel ve ulusal medya kuruluşları ile yayınlardan sorumlu kişiler hakkında gerekli adli işlemlerin başlatılması talep edildi.

"HUKUKİ SÜRECİN TAKİPÇİSİ OLACAĞIZ"

Açıklamada, devam eden soruşturmanın hukuk devleti ilkeleri çerçevesinde yürütülmesi gerektiği vurgulanırken, gizlilik kararını ihlal ettiği iddia edilen ve doğruluğu teyit edilmemiş bilgi ile belgeleri kamuoyuyla paylaşan kişi ve kuruluşlara karşı tüm yasal yollara başvurulacağı belirtildi.

Avukatlar, soruşturmanın gizliliğini ihlal ettiği değerlendirilen tüm yayın ve paylaşımlar hakkında hukuki sürecin sonuna kadar takipçisi olacaklarını ifade etti.

Saraç, Türkiye'nin son 40 yılın en kritik dönemlerinden birinden geçtiğini belirterek, bölgedeki gelişmelerin yeni bir güvenlik ve siyasal düzenin oluştuğunu gösterdiğini ifade etti.

BÖLGESEL GELİŞMELERE DİKKAT ÇEKTİ

Saraç, Suriye, Irak ve Lübnan'da silahlı yapıların devlet denetimine alınmasına yönelik açıklamalara işaret ederek, PKK, YPG, Hizbullah, Haşdi Şabi ve Hamas gibi silahlı örgütlenmeler açısından yeni bir döneme girildiğini savundu.

Meclis'te görüşülen kanun teklifinin bu bölgesel gelişmeler ışığında değerlendirilmesi gerektiğini belirten Saraç, Türkiye'nin ve bölgenin geleceğine ilişkin sağlıklı bir perspektif oluşturulmasının önem taşıdığını söyledi.

2023 SEÇİMLERİNE GÖNDERME YAPTI

İktidarın 2023 seçimlerindeki söylemlerini hatırlatan Saraç, bugün kullanılan siyasi dilin değiştiğini ifade etti.

Yasa teklifine ilişkin kamuoyunda birçok soru işareti bulunduğunu belirten Saraç, özellikle şehit ve gazi yakınlarının dile getirdiği kaygıların dikkate alınması gerektiğini vurguladı.

"ÇERÇEVE YASA İLK ADIM OLABİLİR"

Silahların susmasının ve demokratik siyasetin güçlenmesinin toplumun ortak beklentisi olduğunu dile getiren Saraç, bu doğrultuda hazırlanan çerçeve yasanın önemli bir başlangıç olabileceğini söyledi.

Kürt meselesinin yalnızca güvenlik başlığıyla değerlendirilemeyeceğini belirten Saraç, ekonomik, hukuki ve eşit yurttaşlık boyutlarının da bulunduğunu ifade etti. Sürecin doğru yönetilmesi halinde toplumsal barışın güçlenebileceğini kaydetti.

"KAYGILAR DESTEK VERMEYE ENGEL OLMAMALI"

Türkiye'de hukukun üstünlüğü ve yargıya güven konusunda ciddi sorunlar bulunduğunu ifade eden Saraç, buna rağmen demokratik siyaset adına adım atmanın zorunlu olduğunu söyledi.

Silahların tamamen devre dışı kaldığı, demokratik siyasetin tek meşru zemin olduğu, temel hak ve özgürlüklerin güvence altına alındığı bir Türkiye'nin ortak hedef olması gerektiğini belirten Saraç, CHP'nin de bu anlayışla kanun teklifine destek verdiğini ifade etti.

"TÜRKİYE BÖLGENİN MODEL ÜLKESİ OLABİLİR"

CHP'nin daha önce Ortadoğu Barış ve İşbirliği Teşkilatı önerisini gündeme getirdiğini hatırlatan Saraç, hukukun üstünlüğünü ve demokrasiyi önceleyen bir Türkiye'nin bölge için örnek ülke olacağını söyledi.

Saraç, Cumhuriyet'in ikinci yüzyılında temel hedefin yalnızca terörün sona ermesi değil, aynı zamanda hukukun üstünlüğünün sağlandığı, eşit yurttaşlığın güvence altına alındığı demokratik bir Türkiye inşa etmek olduğunu kaydetti.

SALONUN YETERSİZ OLDUĞU TEPKİSİ

Bekleyişin uzaması ve koridordaki kalabalığın artması üzerine İYİ Parti Bursa Milletvekili Selçuk Türkoğlu, Adana Milletvekili Ayyüce Türkeş ve Tekirdağ Milletvekili Selcan Taşcı duruma tepki gösterdi.

Türkoğlu, “Bu salon, toplantı için yeterli ve uygun değil. Hayvan haklarıyla ilgili kanunun bile Plan ve Bütçe Salonu’nda görüşüldüğü yerde bu salonun tahsis edilmesi kabul edilemez” dedi.

Türkeş ise salonun değiştirilmesi için daha önce dilekçe verdiklerini hatırlattı.

İYİ PARTİLİ VE AKP’Lİ VEKİLLER ARASINDA GERGİNLİK

Salon önündeki bekleyiş sırasında İYİ Parti milletvekilleri ile AKP milletvekilleri arasında zaman zaman gerginlik yaşandı.

Komisyon yetkilileri kapının saat 15.15’te açılacağını belirtirken, milletvekilleri, danışmanlar ve basın mensuplarının oluşturduğu kalabalık giderek büyüdü.

KAPILAR AÇILINCA İZDİHAM YAŞANDI

Komisyon salonunun kapılarının toplantı saatine yakın açılmasıyla birlikte büyük bir yoğunluk oluştu.

Kalabalığın aynı anda salona girmeye çalışması nedeniyle bazı kişilerin ezilme tehlikesi geçirdiği belirtildi.

SALONDA OTURMA DÜZENİ TARTIŞMASI

Kapıların açılmasının ardından bu kez salondaki oturma düzeni nedeniyle yoğunluk yaşandı.

DEM Partili milletvekilleri için ayrılan yerlere İYİ Partili milletvekillerinin oturması nedeniyle ilk etapta çok sayıda milletvekili ayakta kaldı. Daha sonra DEM Partili milletvekillerinin bir kısmı salonda yer bulabildi.

“BU SALONDA OLMAZ BAŞKANIM”

TBMM Adalet Komisyonu Başkanı ve AKP İstanbul Milletvekili Cüneyt Yüksel’in toplantının açılış konuşmasını yaptığı sırada İYİ Parti Bursa Milletvekili Selçuk Türkoğlu, Yüksel’e seslenerek, “Bu salonda olmaz başkanım, olmaz” dedi.

"ÖĞRENCİLER TERCİHLERİ DIŞINDAKİ OKULLARA YÖNLENDİRİLDİ"

LGS sonuçlarının eşitsizliği bir kez daha ortaya çıkardığını savunan Kaya, on binlerce öğrencinin istedikleri okullara yerleşemediğini belirtti.

Kaya, birçok öğrencinin evlerinden kilometrelerce uzaktaki okullara kayıt yaptırmak zorunda kaldığını ifade ederek, "Bu sınav adil değil, eşit değil. Eşitsizliği derinleştiren bu sistemden Milli Eğitim Bakanlığı vazgeçmedi" dedi.

"BOŞ KONTENJANLARIN BÜYÜK BÖLÜMÜ İMAM HATİP VE MESLEK LİSELERİNDE"

Yerleştirme sonuçlarında 8 bin 432 kontenjanın boş kaldığını belirten Kaya, boş kontenjanların ağırlıklı olarak mesleki ve teknik Anadolu liseleri ile Anadolu imam hatip liselerinde bulunduğunu söyledi.

Fen liseleri ve Anadolu liselerindeki kontenjanların azaltıldığını, buna karşılık imam hatip liselerinde kontenjan artışına gidildiğini öne süren Kaya, bu durumun öğrencilerin tercihlerini olumsuz etkilediğini savundu.

"SON BEŞ YILDA KONTENJAN DAĞILIMI DEĞİŞTİ"

Son beş yıldaki kontenjan değişimlerine de değinen Kaya, fen liselerinde bin 770, Anadolu liselerinde ise 10 bin 635 kontenjanın azaltıldığını ifade etti.

Sosyal bilimler liselerinde de kontenjan düşüşü yaşandığını belirten Kaya, Anadolu imam hatip liselerinde ise bin 404 kişilik kontenjan artışı yapıldığını söyledi.

"NİTELİKLİ OKUL SAYISI ARTIRILMALI"

Sorunun çözümünün her mahallede nitelikli devlet okullarının artırılmasından geçtiğini dile getiren Kaya, laboratuvar, spor alanı ve kütüphaneye sahip, çağdaş ve bilimsel eğitim veren okulların yaygınlaştırılması gerektiğini belirtti.

Fen liseleri, Anadolu liseleri ve sosyal bilimler liselerindeki kontenjanların artırılması çağrısında bulunan Kaya, boş kontenjanların değerlendirilmesini ve hiçbir öğrencinin açık liseye yönlendirilmemesi gerektiğini söyledi.

Kaya, CHP olarak sürecin takipçisi olacaklarını belirterek, yaşanan mağduriyetin sorumlusunun öğrenciler değil, eğitim sistemi olduğunu ifade etti.

TARIM DIŞI İSTİHDAM BEKLENTİYİ KARŞILAMADI

Açıklanan verilere göre ABD'de tarım dışı istihdam temmuz ayında 23 bin kişi azaldı. Piyasalarda ise istihdamın 80 bin kişi artması bekleniyordu. Bir önceki ay açıklanan veri ise 20 bin kişilik artışa işaret etmişti.

İŞSİZLİK ORANI YÜZDE 4,1'E GERİLEDİ

Temmuz ayında işsizlik oranı yüzde 4,1 olarak gerçekleşti. Böylece işsizlik, piyasa beklentisi olan yüzde 4,2'nin altında kaldı. Haziran ayında ise işsizlik oranı yüzde 4,2 seviyesinde açıklanmıştı.

İstihdam verilerindeki zayıflama ile işsizlik oranındaki gerileme, ABD Merkez Bankası'nın (Fed) para politikasına ilişkin beklentilerin yeniden değerlendirilmesine yol açtı.

ALTIN VE GÜMÜŞ FİYATLARI YÜKSELİŞE GEÇTİ

Verilerin açıklanmasının ardından değerli metallerde alımlar hız kazandı. Ons altın TSİ 15.49 itibarıyla 4 bin 371 dolara yükselirken, gram altın da 6 bin 703 liraya kadar çıktı.

Gümüş fiyatlarında da benzer bir hareket yaşandı. Ons gümüş aynı saatlerde 65,15 dolar seviyesine ulaşarak dikkat çekici bir yükseliş kaydetti.

FED BEKLENTİLERİ DEĞİŞTİ

Zayıf istihdam verileri sonrasında piyasalarda Fed'in eylül ayında faiz artırımı yapacağı yönündeki beklentilerin güç kaybettiği değerlendirildi. Buna karşın Fed yetkililerinden gelen açıklamalar, sıkı para politikasına ilişkin mesajların sürdüğünü gösterdi.

St. Louis Fed Başkanı Alberto Musalem, enflasyonla mücadele kapsamında faizlerin gecikmeden ve kademeli şekilde artırılmasının, ileride daha sert adımlar atılmasına kıyasla daha düşük maliyetli olacağını ifade etti.

UBS ALTIN TAHMİNİNİ DEĞİŞTİRMEDİ

Küresel yatırım bankası UBS ise altına yönelik uzun vadeli beklentisini korudu. Banka, ons altının 2027 yılının ilk yarısında 5 bin dolar seviyesine ulaşacağı yönündeki tahminini yinelerken, değerli metalin uzun vadede güçlü görünümünü sürdürebileceği değerlendirmesinde bulundu.

"İKTİDAR OLMADAN DA ÇÖZÜM ÜRETTİK"

Erbay, Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu'nun KYK kredilerindeki faizlerin kaldırılması, asgari ücretten vergi alınmaması, emeklilere bayram ikramiyesi verilmesi, elektrik faturalarındaki TRT payının kaldırılması ve EYT düzenlemesi gibi birçok konuda çalışma yürüttüğünü belirtti.

Bu adımların CHP iktidarda değilken atıldığını ifade eden Erbay, "Biz illa bir şeyler yapmak için iktidar olmak zorunda değiliz. Çünkü Cumhuriyet Halk Partisi gerçekten devlete yön veren, istikamet çizen bir partidir" dedi.

"TAŞERON İŞÇİLERİN KADRO MÜCADELESİNİ YÜRÜTTÜK"

Taşeron işçilere kadro verilmesi sürecine de değinen Erbay, Kemal Kılıçdaroğlu'nun bu konuda yoğun çaba harcadığını söyledi.

Kılıçdaroğlu'nun taşeron işçileri örgütleyerek dernekleşmelerini sağladığını ifade eden Erbay, düzenlenen toplantılar ve yürütülen çalışmalar sonucunda hükümet üzerinde baskı oluşturulduğunu belirtti.

Erbay, "Biz işte böyle bir partiyiz. Bir şeyler yapmak için mutlaka iktidar olmak gerekmiyor. Çünkü biz Cumhuriyet Halk Partisi'yiz, farklı bir partiyiz" ifadelerini kullandı

Aydın'ın Çine ilçesine bağlı Kavşıt Mahallesi'ndeki orman yangınında, alevlerin yaklaştığı alandan kaçan bir tavşan ilk kez Orman Bölge Müdürlüğü ekipleriyle birlikte görüntülendi. Aynı bölgede, yangından uzaklaşmaya çalışan bir kaplumbağa ile alevlerden kurtulan bir buzağı da kameralara yansıdı.

ALEVLERDEN KAÇIŞ KAMERADA

Muğla Orman Bölge Müdürlüğü Basın Bürosu ekiplerince kaydedilen görüntülerde, alevlerin arasında kalan bir tavşanın can havliyle kaçışı ile yaklaşan yangını hissederek bulunduğu bölgeden uzaklaşmaya çalışan kaplumbağanın mücadelesi yer aldı.

KÜLLERİN ARASINDA YAŞAM MÜCADELESİ

Yangının ardından kaydedilen görüntülerde ise alevlerden sağ kurtulan bir buzağının, küle dönen arazide yorgun gözlerle çevresine baktığı anlar dikkat çekti.

Yetkililer, yangınların yalnızca orman örtüsünü değil, bölgede yaşayan yaban hayatını ve diğer canlıları da ağır şekilde etkilediğine dikkat çekti.

Partinin resmi X hesabından yapılan açıklamada, kararın CHP'nin temel ilkeleri, parti tüzüğü ve örgüt disiplini doğrultusunda yapılan değerlendirmeler sonucunda alındığı belirtildi.

KESİN İHRAÇ TALEBİYLE DİSİPLİNE SEVK EDİLDİ

Açıklamada, İlkay Çiçek hakkında ortaya çıkan tutum ve davranışların parti ilkeleriyle bağdaşmadığı kanaatine varıldığı ifade edilerek, bu kapsamda tedbirli olarak kesin ihraç talebiyle disiplin sürecinin başlatıldığı bildirildi.

CHP, sürecin parti tüzüğünde öngörülen usul ve esaslar çerçevesinde, hukukun üstünlüğü ve savunma hakkı gözetilerek yürütüleceğini kaydetti.

"PARTİ İLKELERİNE AYKIRI DAVRANIŞLARA MÜSAMAHA GÖSTERİLMEYECEK"

Açıklamada ayrıca, CHP'nin kurumsal bütünlüğünü, örgüt disiplinini ve halka karşı taşıdığı sorumluluğu her türlü kişisel tutumun üzerinde gördüğü vurgulandı.

Parti ilkelerine aykırı hiçbir davranışa müsamaha gösterilmeyeceği belirtilen açıklamada, örgütün ortak iradesi ile siyasi ahlak anlayışının kararlılıkla korunacağı ifade edildi.

"ADALET VE ÖZGÜRLÜK MÜCADELEMİZİ GÜÇLENDİRMEK İÇİN İSTİFA EDİYORUM"

Yazılı bir açıklama yapan Kozay, CHP'nin birçok kademesinde görev yapmaktan gurur duyduğunu belirterek, şu ifadeleri kullandı:

"Üyeliğimin ilk gününden bu zamana kadar birçok kademesinde gururla ve onurla görev yaptığım Cumhuriyet Halk Partisi'nden, adalet ve özgürlük mücadelemizi daha güçlü bir şekilde sürdürebilmek, halkımızın ve bizlerin iktidar olma arzusunu inançla gerçeğe dönüştürmek adına bugün itibarıyla istifa ediyorum."

"YENİ PARTİ ÇATISI ALTINDA MÜCADELE EDECEĞİZ"

Kozay, açıklamasında, yollarının dün olduğu gibi bugün ve yarın da Cumhuriyet'in kurucusu Mustafa Kemal Atatürk'ün yolu olduğunu vurguladı.

YENİ Parti çatısı altında mücadeleye devam edeceklerini belirten Kozay, "Halkımızın geleceğe dair umutlarını daha diri tutmak, daha aydınlık, demokratik ve özgür bir gelecek için yol arkadaşlarımızla birlikte YENİ Parti çatısı altında bu mücadeleyi yılmadan, yorulmadan iktidarla taçlandıracağız" dedi.

Kozay, bugüne kadar kendisine destek veren tüm vatandaşlara teşekkür ederek, ekip arkadaşlarıyla birlikte daha çağdaş, özgür ve yaşanabilir bir Çukurova için çalışmayı sürdüreceklerini ifade etti.