“Tarımda yalnızca ürünün fiyatına bakarak değerlendirme yapılamaz. Çiftçi o ürünü hangi maliyetle üretiyor, mazota ne kadar ödüyor, gübreye ne kadar ödüyor, ilaca, yeme, elektriğe ve sulamaya ne kadar para harcıyor, bunlara bakmak gerekiyor. Açıklanan fiyatlar maliyetler dikkate alınarak değerlendirildiğinde üreticiyi memnun edecek ve üretimde tutacak bir seviyede değildir. Bölgeye göre değişen verim de gelir durumunu etkiliyor.

1 Eylül 2025 tarihinde motorinin litre fiyatı 54 liraydı. Bir yıl sonra, 1 Eylül 2026 tarihinde motorin 83 liraya çıktı. Motorinin litresinde bir yılda 29 liralık artış yaşandı. Bu, yüzde 53,7 oranında bir artış demektir. Çiftçi traktörünü motorinle çalıştırıyor, tarlasını motorinle sürüyor, hasadını biçerdöver ya da toplama makinası ile motorinle yapıyor. Ürününü motorinle taşıyor. Sulama sistemlerinde enerji ve yakıt maliyetleri var. Ürünün tarladan pazara ulaşmasına kadar geçen sürecin her aşamasında motorin ve enerji maliyetleri bulunuyor. Motorine yüzde 53,7 zam gelirken çiftçinin ürününe bunun çok altında fiyat artışı verilirse üreticinin gelir kaybı kaçınılmaz olur. Bir de nakliye gideri ile ürün fiyatı da katlıyor.

"ÇİFTÇİ BUGÜN TOHUMUNU, GÜBRESİNİ, MAZOTUNU DAHA PAHALI ALIYOR"

Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi, on iki aylık ortalamalara göre yüzde 34,02 arttı. Bu, ortalama bir artış. Çiftçinin kullandığı her girdide aynı oranda artış yaşanmıyor. Bazı girdilerde çok daha yüksek artışlar söz konusu. Motorindeki yüzde 53,7'lik artış bunun en açık örneğidir. Çiftçi bugün tohumunu, gübresini, ilacını, mazotunu, yemini, suyunu, elektriğini daha pahalı alıyor. Sulama maliyeti artıyor, işçilik maliyeti artıyor, nakliye maliyeti artıyor. Ancak ürününü sattığında aldığı fiyat aynı hızla artmıyor. Sorunun özü burada. Çiftçinin gideri hızla yükselirken geliri aynı oranda yükselmiyor. Çiftçi üretim yaparken zarar ederse, o çiftçi bir süre sonra üretimden çekilir. Üreticiyi üretimde tutmanın yolu, maliyetini karşılayan ve emeğinin karşılığını veren bir fiyat politikası uygulamaktır.

Arpada bir yılda fiyat artışı yüzde 15,9. Aynı dönemde Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi yüzde 34,02 artıyor. Motorin yüzde 53,7 artıyor. Arpa üreticisine verilen fiyat artışı ise yüzde 15,9'da kalıyor. Bu tabloda çiftçi ne yapsın? 2025 yılında 11 bin lira olan arpa fiyatı, motorindeki yüzde 53,7'lik artış kadar artsaydı bugün yaklaşık 16 bin 900 lira olması gerekirdi. Ancak açıklanan fiyat 12 bin 750 lira. Arada ton başına yaklaşık 4 bin 150 liralık fark var."

Çiftçinin buğdayı üretirken 2025 yılının mazotunu kullanmadığını vurgulayan Gürer, şöyle devam etti:

"2026 yılının 83 liralık motorinini kullanıyor. 2025 yılının gübresini, ilacını ve diğer girdilerini kullanmıyor. Güncel fiyatlarla üretim yapıyor. O halde çiftçinin ürününe verilecek fiyatın da güncel maliyetleri karşılaması gerekiyor. Çünkü yeni ekim süreci gideri de güncel fiyatlar ile oluşacak. 13 bin 500 liralık buğday fiyatı motorindeki yüzde 53,7'lik artış kadar yükselmiş olsaydı, ton fiyatının yaklaşık 20 bin 750 liraya ulaşması gerekirdi. Açıklanan fiyat 16 bin 500 lira. Arada yaklaşık 4 bin 250 liralık bir fark var. Niğde kıraç alanda maliyet 20 lira kilo fiyatı geçiyor.

"TARIMSAL ÜRETİMİN BÜTÜN MALİYETLERİNDEN FINDIK ÜRETİCİSİ DE ETKİLENİYOR"

Giresun kalite fındıkta artış yüzde 27,5, levant kalite fındıkta yüzde 28,2. Bu artışlar ilk bakışta yüksek görünebilir. Ancak maliyetlerle karşılaştırıldığında tablo değişiyor. Tarımsal girdiler yüzde 34,02, motorin yüzde 53,7 artmış durumda. Fındık üreticisi de bahçesine masrafsız girmiyor. Gübre kullanıyor, ilaç kullanıyor, işçi çalıştırıyor. Tarımsal üretimin bütün maliyetlerinden fındık üreticisi de etkileniyor. 2025 yılında 200 lira olan Giresun kalite fındık, motorindeki yüzde 53,7'lik artış kadar artırılmış olsaydı bugün yaklaşık 307 lira olması gerekirdi. Açıklanan fiyat 255 lira. Kilogram başına yaklaşık 52 liralık bir fark ortaya çıkıyor fındık üretici en az 370 Tl fiyat bekliyordu.

İktidar, ‘ürün fiyatını artırdık’ diyebilir. Ancak çiftçi açısından önemli olan fiyatın kaç lira arttığı değil, o fiyatla hangi girdiyi ne kadar alabildiğidir. Ürün fiyatı yüzde 20 artarken motorin yüzde 54 artıyorsa çiftçinin satın alma gücü düşüyor demektir. Bu nedenle tarımsal ürün fiyatlarını değerlendirirken nominal artışa değil, gerçek artışa bakmak gerekir. Çiftçinin cebine daha fazla para girmiş gibi görünebilir ancak o parayla daha az motorin, daha az gübre, daha az ilaç ve daha az üretim girdisi alabiliyorsa çiftçi gerçekte fakirleşiyor demektir.

"ALIM FİYATLARI MASA BAŞINDA BELİRLENMEMELİDİR"

Alım fiyatları masa başında belirlenmemelidir. Fiyat belirlenirken çiftçinin gerçek maliyeti dikkate alınmalıdır. Bir çiftçinin tarlasına gidip bir dekarda ne kadar mazot kullandığına, ne kadar gübre attığına, ne kadar tohum kullandığına, sulama için ne kadar ödeme yaptığına bakılmalıdır. Çiftçinin emeği de hesaplanmalıdır. Çiftçi ailesinin emeği de üretimin içindedir. Çiftçi yıl boyunca çalışıyor. Kuraklıkla mücadele ediyor, donla mücadele ediyor, hastalıkla mücadele ediyor. Sonra ürününü sattığında maliyetini dahi karşılayacak bir fiyat bulamıyorsa ortada bir tarım politikası öngörü ve planlama sorunu var.”

HAVA SAVUNMA VE RADAR SİSTEMLERİ HEDEF ALINDI

CENTCOM açıklamasında, operasyon kapsamında İran'a ait hava savunma tesisleri ile radar sistemlerinin hedef alındığı kaydedildi.

Saldırılarda ayrıca deniz unsurları, mayın döşeme kapasitesi ve iletişim tesislerinin de hedefler arasında bulunduğu ifade edildi.

ORTA DOĞU'DA 50 BİNDEN FAZLA ABD ASKERİ BULUNUYOR

Açıklamada, ABD'nin Orta Doğu'daki askeri varlığına ilişkin de bilgi verildi. CENTCOM, bölgede 50 binden fazla ABD askeri personelinin faaliyet gösterdiğini bildirdi.

CENTCOM'un paylaşımında, gerçekleştirilen saldırıların kapsamına ve hedeflerine ilişkin ayrıntılara yer verilirken, operasyonun tamamlandığı belirtildi.

Denizcilik Genel Müdürlüğü’nün açıklamasına göre olay, Silivri’nin yaklaşık 18 deniz mili (35 kilometre) açığında, trafik ayırım düzeni içerisinde meydana geldi. İlk belirlemelere göre Kocaeli’den Aliağa’ya 2 bin 999 ton motor yağı taşıyan ALSU tankeri ile İskenderun’dan Karadeniz Ereğli’ye 4 bin 199 ton rulo sac taşıyan Tuğberk İmamoğlu çarpıştı.

ACİL DURUM SİNYALİ SONRASI ÇARPIŞMA ORTAYA ÇIKTI

Uydu Yardımlı Arama Kurtarma Sistemi (COSPAS-SARSAT) üzerinden saat 03.26’da Tuğberk İmamoğlu’na ait EPİRB cihazından acil durum sinyali alındı. Yapılan incelemenin ardından geminin kimliği belirlenerek Türk Radyo tarafından çağrı yapıldı.

Saat 03.41’de ise ALSU tankerinin kaptanı, Gemi Trafik Hizmetleri Merkezi’ne saat 03.15 sıralarında kimliğini bilmediği bir gemiyle çarpıştığını bildirdi.

Sinyalin ve deniz trafiğine ilişkin bilgilerin incelenmesiyle iki geminin çarpıştığı kesinleşirken, bölgeye ilk arama kurtarma unsuru saat 04.10’da sevk edildi.

10 PERSONELE ULAŞILAMADI

Denizcilik Genel Müdürlüğü, Tuğberk İmamoğlu’nun yapılan çağrılara yanıt vermemesi ve gemideki personelin cep telefonlarına yapılan aramalardan da sonuç alınamaması üzerine geminin batmış olduğunun değerlendirildiğini açıkladı.

Gemide 10 personelin görev yaptığı belirtilirken, gemiye ait can kurtarma araçları deniz yüzeyinde bulundu. Serbest düşmeli can filikasının da aralarında bulunduğu araçların içerisinde ise herhangi bir gemi personeline rastlanmadı.

800-900 METRE DERİNLİKTE ARANIYOR

İstanbul Valiliği de bölgede sürdürülen çalışmalara ilişkin açıklama yaptı. Buna göre arama kurtarma faaliyetlerinde Sahil Güvenlik Marmara ve Boğazlar Bölge Komutanlığı’na ait 2 helikopter ve 9 deniz unsuru ile Kıyı Emniyeti’ne ait 3 deniz aracı görev yapıyor.

Kazadan etkilenen ALSU tankerinin boş olduğu bildirildi. Gemilerin çarpıştığı bölgede deniz derinliğinin ise yaklaşık 800 ila 900 metre olduğu tespit edildi.

14 DENİZ UNSURU VE HELİKOPTER BÖLGEDE

Denizcilik Genel Müdürlüğü, Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü ve Sahil Güvenlik Komutanlığı ekiplerinin arama kurtarma çalışmalarını sürdürdüğünü belirtti.

Bölgede 14 deniz arama kurtarma unsuru, bir helikopter ve kazadan sağ kurtulan ALSU tankeri de çalışmalara fiilen katılıyor.

Yetkililer, deniz kazasına ilişkin gelişmelerin takip edildiğini ve yeni bilgilerin kamuoyuyla paylaşılacağını bildirdi.

Brent petrol fiyatı, ABD ile İran arasında saldırıların yeniden başlamasıyla uluslararası vadeli piyasalarda 95 doların üzerine çıktı. Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün ekim vadeli varil fiyatı da 90,77 doları gördü.

Küresel piyasalarda motorin ve benzinin metrik ton fiyatı da yükseldi. Motorinin ton fiyatı, Orta Doğu’daki saldırılar sonrasında bin 450 dolara kadar çıktı.

Petrol fiyatlarındaki yükselişte, ABD ile İran arasında çatışmaların yeniden tırmanmasıyla piyasalarda arz endişelerinin artması etkili oldu.

Sektör kaynakları, ANKA Haber Ajansı'na yaptıkları açıklamada, gerek petrol gerekse de ürün fiyatlarındaki yukarı doğru harekete işaret ederek, bu gelişmenin motorine ve benzine zammı tetiklediğini söyledi. Kaynaklar, akaryakıta çifte zam göründüğünü kaydederek, "Cuma günü motorine, ertesi gün de benzine zam gündeme gelebilir. Zam tutarları, küresel piyasalardaki hareketin yönüne ve hızına göre değişir" dedi.

Kaynaklar, il bazında değişmekle birlikte motorinin litre fiyatının 3 TL 60 kuruşluk (3 TL ÖTV ve yüzde 20 KDV) son zamla birlikte 82-83 TL aralığına çıktığını anımsatarak, "Cuma günü için gündeme gelecek olası zamla birlikte motorin fiyatları tırmanışını sürdürecek" diye konuştu.

Bu gece yarısından (perşembe) geçerli otogaza 1,09 TL zam bekleniyor.

Kremlin tarafından aktarılan açıklamalara göre Putin, Rusya’nın İran halkıyla dayanışma içinde olduğunu belirterek Tahran’a gerekli yardımın ve temel ihtiyaç malzemelerinin sağlandığını söyledi.

Putin, İran halkının ülkesinin bağımsızlığını ve ulusal çıkarlarını savunurken gösterdiği direnişi takdir ettiklerini ifade etti.

Pezeşkiyan, ABD’nin İran’a uyguladığı yaptırımları, Rusya’nın Ukrayna savaşı nedeniyle karşı karşıya kaldığı ekonomik kısıtlamalara benzetti.

Washington yönetimini tek taraflı davranmak ve uluslararası hukuku ihlal etmekle suçlayan İran Cumhurbaşkanı, Moskova ile Tahran’ın yaptırımların etkisini azaltmak için birlikte çalışabileceğini savundu.

Pezeşkiyan, Şanghay İşbirliği Örgütü gibi çok taraflı yapılar üzerinden ekonomik işbirliğinin geliştirilebileceğini ve ABD’nin tek taraflı önlemlerine alternatif yollar bulunabileceğini belirtti.

Haberde, Rusya’nın İran’a temel malzemelerin yanı sıra askeri alanda da destek verdiği öne sürüldü. Moskova’nın İran’a uydu görüntüleri ve hedefleme bilgileri sağladığına ilişkin iddiaların daha önce ABD ve Ukrayna kaynaklı değerlendirmelerde yer aldığı belirtildi.

Söz konusu verilerin İran’ın Orta Doğu’daki ABD hedeflerine yönelik saldırılarında kullanıldığı ileri sürülürken Rusya’nın sağladığı desteğin kapsamına ilişkin resmi ayrıntı paylaşılmadı.

İran da Ukrayna savaşında kullanılan Şahid tipi insansız hava araçları nedeniyle Rusya’ya askeri destek vermekle suçlanmıştı.

Putin’in açıklamaları, ABD Hazine Bakanı Scott Bessent’in İran’a karşı yeni bir ekonomik baskı kampanyası duyurmasının ardından geldi.

“Operation Economic Outcast” adı verilen kampanya kapsamında İran Devrim Muhafızları ile bağlantılı olduğu öne sürülen yurt dışındaki banka hesapları ve mülklerin hedef alınması planlanıyor.

Pezeşkiyan ise gerilime rağmen ABD ile müzakerelere tamamen kapalı olmadıklarını belirtti. İran Cumhurbaşkanı, Washington’ın haziran ayında imzalanan geçici mutabakattaki yükümlülüklerine dönmesi halinde Tahran’ın da karşılık vereceğini söyledi.

TÜM YAYIN VE SAHNELERDE ŞARKILARINI YASAKLADI

Eser sahipliğinden doğan haklarını kullanan Sinan Akçıl, gönderdiği ihtarname ile imzasını taşıyan tüm şarkıların Ferhat Göçer tarafından sahne performanslarında, konserlerde ve dijital yayınlarda seslendirilmesini resmi olarak engelledi. Akçıl, söz konusu yasağın ihlal edilmesi durumunda tazminat davaları açılacağını ve yasal yaptırımların işletileceğini bildirdi.

Aralarında "Biri Bana Gelsin", "Vefası Eksik Yarim", "Kalp Kalbe Karşı Derler" ve "Kızım" gibi popüler eserlerin yer aldığı repertuvarın yasaklanması, magazin gündemindeki telif tartışmalarını yeniden alevlendirdi.

NE OLMUŞTU?

Tartışma, Ferhat Göçer'in konuk olduğu bir radyo programında Akçıl’a yönelik sarf ettiği sözlerle başladı. Akçıl’ın müzikal üretimine ve magazinel yaşamına dair eleştirilerde bulunan Göçer, "Artık bir süre sonra medya maymunluğu yapmaya başladıktan sonra bıraktım tabii. Benim gözümde bir magazin figüründen öte bir şey değil. Müzikten başka her şeyi yapıyor" ifadelerini kullanmıştı.

Göçer'in bu açıklamalarına sosyal medya hesabı üzerinden yanıt veren Sinan Akçıl ise, "Yaşlılara saygım sonsuzdur. Yapacağım tek şey şarkılarımı söylemesini hukuk yoluyla engellemek olacak. Davayı kaybedersem ve o şarkılarımı söylemeye devam ederse de bir 'maymunun' şarkılarını söylemiş olur" diyerek avukatlarına talimat verdiğini duyurmuştu.

Çanak, ifadesinin ardından adli kontrol tedbiriyle serbest bırakıldı.

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen 'Cem Küçük soruşturması' kapsamında, İsmail Çanak, Serdar Özyurt ve Ahsen Melek Kocatürk hakkında yakalama kararı çıkarılmıştı.

"BİLDİKLERİNİ ANLATMAK İSTEDİ"

Hakkında yakalama kararı çıkarılan firari şüpheli İsmail Çanak teslim oldu. Çanak’ın dosya kapsamında "bildiklerini anlatmak istediğini" beyan ettiği öğrenildi.

İsmail Çanak, savcılıktaki ifadesinin ardından adli kontrol tedbiriyle serbest bırakıldı.

YENİ Parti Kayseri Milletvekili ve Parti Meclisi Üyesi Aşkın Genç, köprü ve otoyol geçiş ücretlerinde son bir yılda ve beş yılda yaşanan artışları karşılaştırarak, ulaşım maliyetlerinin vatandaşın bütçesi üzerindeki yükünün giderek ağırlaştığını söyledi. Genç, özellikle son bir yıllık tabloya işaret ederek, şunları söyledi:

"Vatandaşın gelirindeki artış ile ulaşım maliyetlerindeki artışı yan yana koyduğumuz zaman tablo çok açık. Net asgari ücret bir yılda yüzde 27 arttı. Buna karşılık 2025 yılında otomobiller için 590 lira olan Ankara–Niğde Otoyolu bugün 925 lira. Bir yıllık artış yüzde 56,8. Yani Ankara–Niğde Otoyolu’nun ücreti, asgari ücretteki artışın iki katından fazla arttı."

"OSMANGAZİ KÖPRÜSÜ'NDE OTOMOBİL GEÇİŞİ BİN 170 LİRA"

Genç, Osmangazi ve 1915 Çanakkale köprülerinde de benzer bir tablo bulunduğunu kaydederek, “Osmangazi Köprüsü’nde otomobil geçişi 2025’te 795 liraydı, bugün 1170 lira. 1915 Çanakkale Köprüsü’nde de 795 liradan 1170 liraya çıkıldı. Her iki köprüde bir yıllık artış yüzde 47,2. Yavuz Sultan Selim Köprüsü ise 80 liradan 110 liraya yükseldi, buradaki artış da yüzde 37,5. Vatandaşın maaşına yüzde 27, yola yüzde 47, yüzde 57 zam yapılıyor” dedi.

En düşük emekli aylığındaki artışın da otoyol ve köprü zamlarının gerisinde kaldığını belirten Genç, “Temmuz 2025’te en düşük emekli aylığı 16 bin 881 liraydı. Temmuz 2026 itibarıyla 23 bin 552 liraya yükseldi. Bir yıldaki artış yaklaşık yüzde 39,5. Ankara–Niğde Otoyolu ise aynı dönemde yüzde 56,8, Osmangazi ve Çanakkale köprüleri yüzde 47,2 arttı. Yani sadece asgari ücretliyi değil, en düşük aylığı alan emeklinin gelir artışını da aşan bir otoyol ve köprü zamları tablosuyla karşı karşıyayız” ifadelerini kullandı.

“BEŞ YILDA İSTANBUL–ANKARA YAKLAŞIK DOKUZ KATINA ÇIKTI”

Aşkın Genç, asıl çarpıcı tablonun son beş yılın rakamlarında görüldüğünü aktararak, şöyle konuştu:

“Beş yıl geriye gittiğimizde bu fiyatların hangi noktaya geldiğini çok daha net görüyoruz. 2021 yılında İstanbul–Ankara Anadolu Otoyolu’nda otomobil geçiş ücreti 37 lira 50 kuruştu. Bugün 338 lira. Artış yüzde 801. Yaklaşık dokuz katına çıktı. Osmangazi Köprüsü 2021’de 147 lira 50 kuruştu. Bugün bin 170 lira. Beş yıllık artış yüzde 693. Ankara–Niğde Otoyolu 144 lira 50 kuruştan 925 liraya çıktı, artış yüzde 540. İstanbul–İzmir Otoyolu’nda Osmangazi Köprüsü dahil tam güzergah 2021’de 367 lirayken bugün 2 bin 525 lira. Buradaki artış da yaklaşık yüzde 588.
Bunlar yüzde 10, yüzde 20’lik artışlar değil. Beş yılda bazı yolların geçiş bedeli altı, yedi, sekiz, dokuz katına çıkmış durumda. Vatandaşın kullandığı yol aynı yol, ama ödediği bedel artık bambaşka bir seviyede."

“2026’DA ALTI AY İÇERİSİNDE İKİNCİ KEZ ZAM YAPILDI”

Genç, özellikle 2026 yılı içinde bazı yap-işlet-devret projelerinde iki ayrı fiyat artışı yapılmasına dikkat çekerek “Daha yılın başında bu ücretler artırıldı. Ankara–Niğde Otoyolu 590 liradan 740 liraya çıkarıldı, altı ay sonra 925 lira oldu. Osmangazi 795 liradan 995 liraya çıkarıldı, ardından 1170 liraya yükseltildi. 1915 Çanakkale’de de aynı şekilde 795 liradan 995 liraya, sonra 1170 liraya gelindi. Vatandaşın maaşına yıl içerisinde ikinci bir artış yapılmazken geçiş ücretlerine altı ay içerisinde ikinci kez zam yapılmasının izahı nedir" dedi.

“BİR AİLENİN İSTANBUL–İZMİR GİDİŞ DÖNÜŞÜ 5 BİN LİRAYI AŞIYOR”

Genç, geçiş ücretlerinin vatandaşın seyahat özgürlüğünü de doğrudan etkilediğini ifade ederek, “Bugün bir otomobil İstanbul–İzmir Otoyolu’nun tamamını kullandığında Osmangazi Köprüsü dahil tek yönde 2 bin 525 lira ödüyor. Gidiş dönüş sadece otoyol ve köprü ücreti 5 bin 50 lira. Daha deposuna bir litre yakıt koymadık. Yemeği, diğer masrafları yok. Dört kişilik bir ailenin kendi otomobiliyle memleketine, akrabasına veya tatile gitmesi bile ciddi bir bütçe meselesi haline gelmiş durumda” değerlendirmesini yaptı.

“KAYSERİ’DEKİ ÜRETİCİNİN ÖDEDİĞİ GEÇİŞ ÜCRETİ SONUNDA VATANDAŞIN SOFRASINA YANSIYOR”

Kayseri’nin üretim, sanayi ve ihracat yapısı açısından otoyol ücretlerinin yalnızca bireysel araç sahiplerini ilgilendirmediğini vurgulayan Genç, taşımacılık maliyetlerine de işaret ederek, şöyle konuştu:

“Kayseri üreten, ihracat yapan ve ürettiğini Türkiye’nin dört bir yanına gönderen bir şehir. Kamyonun, tırın otoyola ve köprüye ödediği her ilave lira nakliye maliyetidir. Nakliye maliyeti yükselince bunun bedelini yalnızca nakliyeci ödemiyor. Sanayicinin maliyetine, esnafın maliyetine, marketteki ürünün etiketine ekleniyor. En sonunda yine vatandaş ödüyor. Dolayısıyla otoyol ve köprü zamları aynı zamanda enflasyon meselesidir.”

“YOL YAPMAK YETMEZ, VATANDAŞIN O YOLU KULLANABİLMESİ GEREKİR”

Genç, ulaşım altyapısının vatandaş açısından erişilebilir olması gerektiğini belirterek, şunları kaydetti:

"Kimse yol yapılmasın, köprü yapılmasın demiyor. Türkiye’nin modern ve güvenli bir ulaşım altyapısına ihtiyacı var. Ancak bir yatırımın başarısı yalnızca kaç kilometre yol yaptığınızla veya seyahat süresini kaç dakika kısalttığınızla ölçülemez. Vatandaşın o yolu kullanıp kullanamadığına da bakmak zorundasınız. Bir asgari ücretlinin maaşını yüzde 27 artırıp Ankara–Niğde Otoyolu’na yüzde 56,8 zam yaparsanız, ‘vatandaşın bütçesini gözetiyoruz’ diyemezsiniz. Emeklinin gelirindeki artışı bile aşan köprü zamları yapıyorsanız burada kamu yararı sorgulanır. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı geçiş ücretlerinin hangi maliyet hesabıyla belirlendiğini, yap-işlet-devret projelerinde zamların hangi formüle göre yapıldığını ve neden bazı projelerde altı ay içinde ikinci kez fiyat artışına gidildiğini kamuoyuna açık biçimde anlatmalıdır. Yol vatandaşın hayatını kolaylaştırmak için yapılır. Vatandaşın bakıp da ‘çok pahalı, buradan geçmeyeyim’ diyeceği bir kamu altyapısı anlayışı kabul edilemez."

Böylece internet üzerinden satın alınan cep telefonu, bilgisayar, tablet, akıllı saat ve motosiklet gibi ürünlerde tüketicilerin cayma hakkını kullanmasının önü yeniden açıldı.

CEP TELEFONU VE BİLGİSAYARDA İADE ENGELİ KALKTI

Ticaret Bakanlığı tarafından daha önce yürürlüğe konulan düzenlemeler, bazı ürünlerde internet alışverişi sonrasında cayma hakkının kullanımını zorlaştırmıştı.

Danıştay’ın verdiği iptal kararıyla birlikte bu kısıtlamalar kaldırılırken, tüketicilerin mevzuat kapsamında sahip olduğu cayma hakkının yeniden uygulanması sağlandı.

İADE KARGOSU DA TÜKETİCİYE YÜKLENEMEYECEK

Düzenlemeyle ilgili en çok tartışılan konulardan biri de ürünlerin iadesinde kargo ücretinin tüketici tarafından karşılanmasıydı.

Yargı sürecinin ardından bu uygulama da sona erdi. Cayma hakkını mevzuata uygun şekilde kullanan tüketicilerden iade gönderimi için kargo ücreti talep edilemeyecek.

E-TİCARET SİTELERİNDE YENİ DÖNEM

Kararla birlikte tüketicinin kanunla güvence altına alınan haklarının yönetmelik düzeyindeki düzenlemelerle daraltılamayacağı yönündeki yaklaşım da güçlendi.

Cayma hakkını sınırlandıran maddelerin iptal edilmesiyle, söz konusu ürünlerde tüketicilerin iade süreçlerinin yeniden yasal çerçeveye oturtulması hedefleniyor.

Taslağın yürürlüğe girmesiyle kozmetik ürünlerin ambalajlarında tüketicilerin ürünle ilgili bilgilere daha kolay ulaşabilmesi için karekod gibi veri taşıyıcılarının kullanılması da mümkün hale gelecek.

ÜRÜN BİLGİLERİ KAREKODLA SUNULABİLECEK

Yeni düzenlemeye göre kozmetik ürünlere ilişkin gerekli bilgiler, gelecek yıldan itibaren ambalajlarda yer alacak karekod veya benzeri veri taşıyıcıları üzerinden tüketiciye aktarılabilecek.

Karekod kullanımına uygun olmayan ambalajlarda ise bilgilerin broşür, etiket, kağıt şerit, fiş veya kart gibi materyaller aracılığıyla sunulması öngörülüyor.

BAZI SİLİKONLAR İÇİN YASAK GÜNDEMDE

Taslağın dikkat çeken başlıklarından biri de bazı sentetik bileşenlere yönelik getirilecek sınırlamalar oldu.

Sabah’ın haberine göre, saç spreyi, güneş kremi, nemlendirici ve fondöten gibi ürünlerde kullanılan Decamethylcyclopentasiloxane adlı sentetik silikon bileşenini içeren ürünlerin 31 Aralık 2026’dan itibaren yasaklanması planlanıyor.

Güneş kremlerinde kullanılan bazı alüminyum bileşenleri için de yeni kurallar getirilmesi öngörülüyor. Düzenlemenin, kozmetik sektöründe ürün formüllerinin yeniden değerlendirilmesine yol açması bekleniyor.

ÇOCUK ÜRÜNLERİNE DAHA SIKI KURALLAR

Taslakta çocuklara yönelik kozmetik ürünlerle ilgili özel düzenlemeler de bulunuyor.

Buna göre Heksil 2-hidroksibenzoat adlı koku verici bileşenin 3 yaşından küçük çocuklara yönelik ürünlerde kullanılmasının yasaklanması planlanıyor.

Triklokarban içeren diş macunlarında ise 6 yaşından küçük çocuklara yönelik “kullanılmamalıdır” uyarısının yer alması öngörülüyor.

SAÇ BOYALARINDA 16 YAŞ SINIRI UYARISI

Saç boyalarının ambalajlarındaki uyarıların da genişletilmesi gündemde. Taslağa göre ambalajlarda, ürünlerin şiddetli alerjik reaksiyonlara neden olabileceğine ilişkin uyarıların yanı sıra 16 yaşından küçüklerin kullanımına uygun olmadığına dair ifadeler bulunacak.

Geçici “kara kına” dövmeleri için de alerjik reaksiyon riskine dikkat çeken uyarıların ambalajlarda zorunlu hale getirilmesi planlanıyor.

Ticaret Bakanlığı’nın taslağının yürürlüğe girmesi halinde, kozmetik ürünlerin içeriklerinden tüketiciye sunulan bilgilere kadar birçok alanda yeni uygulamalar hayata geçirilecek.

AKP’nin en son seçildiği 2023 yılında 200 liraya 750 gram kıyma alındığını aktaran Akdoğan, "Son kez iktidara geldiklerinde 2023 senesinde bugün eğer birisi 200 lirayı verirse 750 gram kıyma alabiliyordu. Bugüne geldiğimiz noktaya bakın o 750 gram kıymanın ne kadarını çalmışlar. Önce bir bu kıymayı çekelim, sonra hesabımızı yapalım. Burada 750 gram kıyma var. Son kez AK Parti iktidara geldiğinde en büyük kâğıt parayı veriyorduk. 200 lirayı veriyorduk. Bu kadar kıyma alıyorduk. Ne zaman? 2023 yılında” ifadelerini kullandı.

Çektiği kıymayı terazide tartan Akdoğan, 200 liraya 200 gram kıyma alınabildiğini belirterek, "Aradan 3 sene geçti. Bizim bu 200 TL karşılığında aldığımız 750 gram kıyma ne oldu? Şimdi bir de ona bakalım. Eğer 3 sene önce 200 lirayı cebime koyup Gül ablaya gelseydim bana bu ikisini birlikte verecekti. Şimdi ne oldu biliyor musunuz? 3 yıl geçti, 3 yıl zulmettiniz. Şimdi bu elimdeki koca kıyma gitti. Elimden 555 gram kıyma gitmiş. Ve kala kala ne kaldı? 3 yılın sonunda 200 liraya karşılık şu kadar. Bir top kıyma kaldı. İşte 200 lirayla şimdi alabildiğim kıyma bu" diye konuştu.

"YENİ PARTİ'YE YENİLECEKSİNİZ"

Yurttaşın geçim derdinde olduğunu belirterek, iktidara tepki gösteren Akdoğan, "Ey iktidar sahipleri, eğer siz göreve gelmeseydiniz, eğer sandıkta yenilseydiniz bu kıymanın tamamı vatandaşın olacaktı. Şimdi önümüzdeki seçimde YENİ Parti’ye sandıkta halkın desteğiyle yenileceksiniz. Bizim kıymamız yine böyle bu kadar büyüyecek" ifadelerini kaydetti.

YENİ PARTİ'NİN ÇÖZÜM ÖNERİLERİNİ ANLATTI

YENİ Parti’nin çözüm önerileriyle geldiğini kaydeden Akdoğan, şöyle konuştu:

"Enerjiyi, gübreyi, mazotu, yemi iktidar olduğumuzda destekleyeceğiz. Dolayısıyla üreticiye destek vereceğiz. Üretici küçükbaşı da büyükbaşı da ucuza üretecek. Ne olacak? Kasaba gelecek. Bu sefer kasap 200 lira karşılığında şu kadar kıyma verip müşterisine mahcup olmayacak. Üretici kazanacak. Kasabımız kazanacak. En sonunda tüketici yani halk alırken mutlu olacak. Çoluğuna çocuğuna, yaşlısına et yedirebilecek. Eti ithal bağımlılığından kurtaracağız. İthal bağımlılığından kurtardığımız, merayı desteklediğimiz; mazotundan gübresine, yeminden enerji maliyetine kadar düşürdüğümüz, devlet olarak desteklediğimiz et, sofralara ucuza gelecek. Sonra anneler ne yapacak? Bu kıymayı alacak. Yavrularına güzel köfte yapacak. Fakirin çocuğu da zenginin çocuğu da bu eti yiyebilecek. Biz YENİ Parti olarak dersimize çalıştık. Etin sofralara nasıl ucuz gelebileceğini biliyoruz. Çalıştığımız dersi vatandaşa anlatacağız, sandıkta oyu alacağız ve en sonunda yurttaşımıza ucuz et yedireceğiz.

Mera alanlarını nasıl daha verimli hâle getirebiliriz? Bunu çalışıyoruz. Şimdiki iktidar gibi mera alanlarını konut alanı yapmayacağız. Mera ne demek? Hayvanın beslenmesi demektir. Bol beslenen, ucuza beslenen hayvan üreticiyi zora sokmayacak. Hem daha verimli olacak hem de üretici yem maliyetinden büyük oranda kurtulacak. Üreticinin mazotunu, üreticinin enerjisini, üreticinin gübresini de devlet olarak destekleyeceğiz. Ve nihayetinde merayı koruduk, girdileri destekledik, ithalattan da bu ülkeyi kurtarırsak çocuklarımıza ucuz, kaliteli, güzel et yedireceğiz."

İHBAR ÜZERİNE TIR TAKİBE ALINDI

İl Emniyet Müdürlüğü Narkotik Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü ekipleri, Bulgaristan’dan Hamzabeyli Sınır Kapısı üzerinden Türkiye’ye giriş yapacak bir TIR’da uyuşturucu bulunduğu yönünde ihbar aldı.

H.A. yönetimindeki TIR, sınır kapısından giriş yaptıktan sonra gümrük sahasında X-ray cihazına alındı.

YASAL YÜKÜN ARASINDAN SKUNK ÇIKTI

Gümrük görevlileri ve polis ekiplerinin birlikte gerçekleştirdiği detaylı aramada, TIR’ın dorse bölümünde yasal yük içerisine gizlenmiş uyuşturucu bulundu.

Aramada toplam 121 kilo 900 gram skunk ele geçirildi.

SÜRÜCÜ GÖZALTINDA

Operasyon kapsamında TIR sürücüsü H.A. gözaltına alındı.

Emniyetteki işlemleri devam eden şüphelinin, işlemlerinin tamamlanmasının ardından adliyeye sevk edileceği belirtildi.

Edirne Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturmanın, müteahhitlik yapan Nazmi Özçelik’in 23 Ağustos’ta kolluk ekiplerine yaptığı başvuruyla başladığı belirtildi.

RUHSAT ONAYI İÇİN 200 BİN EURO İDDİASI

Başsavcılığın açıklamasına göre Özçelik, daha önce Edirne Belediyesi’nden aldığı imar ruhsatını yenilemediğini ve 17 Ağustos’ta Engin Yağcılar’ın kendisini telefonla aradığını beyan etti.

Özçelik’in ifadesinde Yağcılar’ın kendisini imar komisyonu başkanı olarak tanıttığı, gerekli ruhsat onayını çıkarabileceğini söylediği ve görüşmek istediği aktarıldı.

Aynı gün Edirne Adliyesi önündeki bir kafede buluştuklarını belirten Özçelik, Yağcılar’ın kendisinden 200 bin euro istediğini ve parayı Bulgaristan’da almak istediğini söylediğini ileri sürdü.

BULUŞMA TAKİBE ALINDI

İhbarın ardından soruşturma kapsamında mahkeme kararıyla iletişimin tespiti, dinlenmesi ve kayda alınması ile teknik araçlarla izleme tedbirleri uygulandı.

Başsavcılığın koordinesinde 1 Eylül’de, Özçelik ile Yağcılar’ın Edirne’deki Üç Şerefeli Camiinde buluşacağı bilgisine ulaşıldı. Kolluk ekipleri tarafından bölgede gerekli önlemler alınırken görüşme, görüntü ve ses kaydı alınarak fiziki olarak takip edildi.

Görüşmenin ardından Yağcılar, Türk Ceza Kanunu’nun 252. maddesi kapsamında “rüşvet” suçundan gözaltına alındı.

EV VE OFİSİNDE ARAMA YAPILDI

Yağcılar’ın ikametinde ve avukatlık ofisinde Sulh Ceza Hakimliği kararıyla arama gerçekleştirildi.

Aramalarda 4 bilgisayar, 2 defter ve beş yapraktan oluşan evraka el konuldu. Başsavcılık, Yağcılar hakkında ayrıca Türk Ceza Kanunu’nun 282. maddesi kapsamında “suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama” suçundan ayrı bir soruşturma başlatıldığını açıkladı.

Soruşturma sürüyor.

Böylece ons altın 7 Ağustos'tan bu yana en düşük seviyesini görürken, kayıplarını üst üste dördüncü işlem gününe taşıdı.

Fiyatın yakından takip edilen 200 günlük hareketli ortalamanın altına gerilemesi de teknik açıdan öne çıktı.

ABD'nin Aralık vadeli altın kontratı ise yüzde 1 değer kaybederek 4.350,80 dolara düştü.

Görev süresi boyunca gece gündüz demeden, omuz omuza mücadele ettiği teşkilat üyelerine teşekkür eden Köroğlu; Zonguldak Milletvekilleri Ahmet Çolakoğlu, Muammer Avcı ve Saffet Bozkurt başta olmak üzere tüm yönetim kurulu üyelerine, belediye ve il genel meclisi başkanlarına, mahalle ve köy teşkilatlarına, kadın ve gençlik kollarına şükranlarını sundu. Bu zorlu süreçte gösterdikleri sabır, anlayış ve fedakarlık için eşine, çocuklarına ve ailesine de minnettarlığını dile getirdi.

"BİZ MAKAMLAR İÇİN DEĞİL, MİLLET İÇİN YOLA ÇIKTIK"

İstifasının yalnızca bir makam vedası olduğunun altını çizen Köroğlu, açıklamasında şu ifadelere yer verdi:

"Şunu özellikle bilmenizi isterim; ben görevden ayrılıyorum, davamdan değil. Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan liderliğinde yürüdüğümüz bu kutlu davaya olan inancım ve bağlılığım dün neyse bugün de aynı, yarın da aynı olacaktır. Çünkü biz makamlar için değil, millet için yola çıktık. Bugün bir görev sona eriyor olabilir ama gönül bağımız sona ermiyor. Önceden olduğu gibi yine bu teşkilatın bir neferiyim."

Konuşmasını, "Görev biter dava bitmez, makamlar değişir dostluklar değişmez. Yollar ayrılır belki ama gönüller ayrılmaz" sözleriyle tamamlayarak teşkilat mensuplarından helallik isteyen Köroğlu, salondaki partililer tarafından alkışlarla uğurlandı.

Yetkililer, olayın pazartesi günü yerel saatle 16.24 sıralarında West 42nd Street ile Seventh Avenue'nun kesiştiği bölgeye yakın bir noktada meydana geldiğini açıkladı.

Polisin müdahalesiyle sona eren olayın ardından bölgede geniş çaplı güvenlik önlemleri alınırken, soruşturma başlatıldı.

BİR KİŞİ DAHA BIÇAKLANDI

Saldırının hedeflerinden biri olan Erin Piacenti'nin yanı sıra 68 yaşındaki bir erkek de bıçaklandı. Yaralı kişinin hastaneye kaldırıldığı ve sağlık durumunun stabil olduğu belirtildi.

Piacenti ise saldırıda aldığı yaralar nedeniyle hayatını kaybetti.

ŞÜPHELİ POLİSLERE BIÇAKLARLA İLERLEDİ

New York polisinin açıklamasına göre ekipler olay yerine geldiğinde 49 yaşındaki Pamela Cisneros'u elinde iki büyük bıçakla gördü.

Cisneros'un polislerin uyarılarına rağmen bıçaklarla ekiplere doğru ilerlemesi üzerine ateş açıldı. Vurulan şüpheli olay yerinde hayatını kaybetti.

New York Polis Komiseri Jessica Tisch, Cisneros'un daha önce belgelenmiş bir ruh sağlığı geçmişinin bulunduğunu açıkladı.

BANK OF AMERICA'DAN PİACENTİ AÇIKLAMASI

Bank of America tarafından yapılan açıklamada, saldırıda hayatını kaybeden Erin Piacenti'nin bankanın Business Selection and Conflicts biriminde görev yaptığı belirtildi.

Yaklaşık 18 ay önce bankada çalışmaya başlayan Piacenti'nin ölümüyle ilgili üzüntü duyulduğu ifade edilirken, bankanın güvenlik ekiplerinin soruşturma kapsamında polisle işbirliği yaptığı kaydedildi.

POLİS: HEDEF ALINDIĞINA DAİR BULGU YOK

Soruşturmanın ilk aşamasında elde edilen bulgulara göre Piacenti'nin özellikle hedef alındığına ilişkin herhangi bir işaret bulunmadığı bildirildi.

Yetkililer, saldırının mevcut bulgular ışığında rastgele gerçekleşmiş ve herhangi bir provokasyon olmaksızın gerçekleştirilmiş gibi göründüğünü belirtti.

Olayın nedeni ve saldırının tüm ayrıntılarının ortaya çıkarılması için soruşturma devam ediyor.

ABD'li raket ilk seti 6-3, ikinci seti ise 6-4 ile hanesine yazdırarak ikinci tura yükseldi.

Kariyerinde ikinci kez Amerika Açık ana tablosunda mücadele etme başarısı gösteren milli tenisçimiz turnuvaya teklerde veda etti.

24 yaşındaki Zeynep Sönmez, geçen yıl Amerika Açık'ta kariyerinde ilk kez ana tabloda mücadele etmiş ve ikinci tura yükselmişti.

Öte yandan Zeynep, turnuvada yoluna çiftler kategorisinde devam edecek.

Dünya 53 numarası Zeynep, Alman tenisçi Tatjana Maria ile birlikte korta çıkacak ve ilk turda Ekaterina Alexandrova / Talia Gibson ikilisiyle karşılaşacak.

Sarı kırmızılı kulüpten Bitshiabu'nun transferi hakkında yapılan açıklamada "Profesyonel Futbolcu El-Chadaille Bitshiabu'nun geçici transferi konusunda futbolcu ve kulübü RasenBallsport Leipzig GmbH ile resmi görüşmelere başlanmıştır" ifadelerine yer verildi.

BITSHIABU İSTANBUL'A GELDİ

Sarı kırmızılı kulübün, transfer görüşmelerine başladığı Fransız savunma oyuncusu İstanbul'a geldi. Bitshiabu'nun, sağlık kontrollerinin tamamlanmasının ardından Galatasaray ile resmi sözleşme imzalaması bekleniyor.

“AVRUPA'DAKİ EN İYİLERDEN BİR TANESİ”

El-Chadaille Bitshiabu, havalimanında GS TV'ye yaptığı açıklamada şunları söyledi:

"Çok uzun ve engebeli bir yolculuktan geldik ama Allah'a şükürler olsun İstanbul'a vardık. Çok mutluyum şu anda burada, taraftarlarla buluşacağım, yeni ailemle buluşacağım. Onlarla tanışacağım için çok sabırsızlanıyorum. Buradaki ambiyansın Avrupa'daki en iyilerden bir tanesi olduğunu daha önceden de biliyordum."

LEIPZIG'DE 48 MAÇA ÇIKTI

2023 yılında 15 milyon euro bonservis bedeliyle PSG'den transfer edilen Bitshiabu'nun Leipzig ile 30 Haziran 2029'a kadar sözleşmesi bulunuyor. 21 yaşındaki futbolcu Alman takımında 48 kez forma giydi.

Rapora göre 343 projede başlangıç bedelleri ile güncel tutarlar arasındaki toplam fark 1 trilyon 823 milyar 934 milyon liraya ulaştı.

Akay, söz konusu farkın tamamının kamu zararı olarak değerlendirilemeyeceğini belirterek enflasyon, döviz kuru, fiyat farkları ve proje kapsamındaki değişikliklerin maliyetleri artırabileceğine dikkat çekti. Ancak bu ölçekteki farkın hangi nedenlerden kaynaklandığının proje bazında ortaya konulması gerektiğini vurguladı.

ANKARA-İSTANBUL HATTINDA 216 MİLYAR LİRALIK FARK

Raporda yer verilen en dikkat çekici örneklerden biri Ankara-İstanbul Hızlı Tren Projesi oldu. Projenin ilk yatırım tutarının 78 milyon lira olduğu, güncel maliyetinin ise 216 milyar 515 milyon liraya yükseldiği belirtildi.

İki tutar arasındaki fark 216 milyar 437 milyon lira olarak hesaplandı.

Akay, başlangıç maliyetinin hangi yılın fiyatlarıyla belirlendiğinin, proje bedelinin kaç kez revize edildiğinin ve kapsamda ne gibi değişiklikler yapıldığının açıklanmasını istedi. Ayrıca projede kaç kez süre uzatımına gidildiği, ne kadar fiyat farkı ödendiği ve ek işler için yapılan harcamaların da kamuoyuna açıklanması çağrısında bulundu.

POLATLI-İZMİR HATTINDA MALİYET 101 MİLYAR LİRAYA ÇIKTI

Yıllardır tamamlanması beklenen Ankara-Polatlı-Afyonkarahisar-Uşak-Manisa-İzmir Hızlı Tren Projesi de rapordaki yüksek maliyet artışları arasında yer aldı.

İlk yatırım tutarı 3 milyar lira olan projenin güncel maliyetinin 101 milyar 487 milyon liraya ulaştığı belirtildi. Böylece başlangıç bedeli ile güncel tutar arasındaki fark 98 milyar 487 milyon lira oldu.

NUSAYBİN-CİZRE PROJESİNDE 238 KATLIK ARTIŞ

Nusaybin-Cizre-Hudut Demiryolu Projesi'ndeki değişim ise dikkat çekici bir başka örnek olarak rapora yansıdı.

Projenin ilk yatırım tutarı 385 milyon lira olarak belirlenirken güncel maliyet 91 milyar 694 milyon liraya yükseldi. Başlangıç ve güncel tutar arasındaki fark 91 milyar 309 milyon lira olarak hesaplandı.

Buna göre projenin güncel maliyeti, ilk yatırım bedelinin yaklaşık 238 katına çıktı.

HIZLI TREN PROJELERİNDE MİLYARLARCA LİRALIK FARK

Raporda diğer hızlı tren projelerindeki maliyet değişimleri de sıralandı.

Vezirhan-Köseköy Hızlı Tren Projesi'nin 6 milyar 550 milyon liralık ilk yatırım bedeli 90 milyar 44 milyon liraya ulaşırken, fark 83 milyar 494 milyon lira oldu.

Adana-Osmaniye-Gaziantep Hızlı Tren Projesi'nde ise başlangıç tutarı 4 milyar 436 milyon liradan 72 milyar 379 milyon liraya yükseldi. Projedeki maliyet farkı 67 milyar 944 milyon lira olarak hesaplandı.

Çerkezköy-Kapıkule Hızlı Tren Projesi'nin ilk yatırım tutarı 2 milyar 767 milyon lira olurken güncel maliyetinin 58 milyar 210 milyon liraya çıktığı belirtildi. Bu projedeki fark 55 milyar 443 milyon lira oldu.

HAVALİMANI PROJESİNDE DE MALİYET KATLANDI

Maliyet artışlarının yalnızca demiryolu yatırımlarıyla sınırlı olmadığına dikkat çekilen raporda, Trabzon Yeni Havalimanı da örnek gösterildi.

İlk yatırım tutarı yaklaşık 4 milyar lira olan projenin güncel maliyetinin 68 milyar 980 milyon liraya ulaştığı belirtildi. Böylece iki tutar arasındaki fark yaklaşık 64 milyar 980 milyon lira oldu.

KARAYOLLARINDA DA TABLO DEĞİŞMEDİ

Karayolu yatırımlarında da başlangıç ve güncel maliyetler arasında yüksek farklar oluştuğu ifade edildi.

Erzurum-Aziziye Ayrımı-Çat-Karlıova-Bingöl Yolu'nun ilk yatırım tutarı 17 milyon 824 bin lira iken güncel maliyeti 14 milyar 674 milyon 472 bin liraya çıktı. Fark 14 milyar 656 milyon lira olarak hesaplandı.

İzmit-Kandıra Yolu'nda yaklaşık 22,6 milyon liralık başlangıç bedelinin yaklaşık 14,1 milyar liraya yükseldiği belirtildi. Projedeki fark 14 milyar lirayı aştı.

Rize-İspir Yolu'nun ilk yatırım tutarı ise 304 milyon liradan 17 milyar 234 milyon liraya yükseldi. Aradaki fark 16 milyar 930 milyon lira olarak hesaplandı.

AKAY: MALİYET ARTIŞLARININ NEDENİ PROJE PROJE İNCELENMELİ

Cevdet Akay, 343 projede ortaya çıkan maliyet farkının tek başına kamu zararı olarak nitelendirilemeyeceğini ancak artışların nedenlerinin ayrıntılı biçimde araştırılması gerektiğini belirtti.

Akay'a göre maliyet değişimleri; enflasyon, döviz kuru, fiyat farkı ödemeleri, proje değişiklikleri, ek işler, ikmal ihaleleri, süre uzatımları ve gecikmeler gibi başlıklara ayrılmalı.

Bunun yanında yanlış planlama, gerçekçi olmayan başlangıç maliyetleri, ihale süreçlerindeki hatalar veya idari kusurlar nedeniyle ortaya çıkmış olabilecek kamu zararlarının da ayrıca belirlenmesi gerektiğini ifade etti.

“FATURAYI YURTTAŞ ÖDÜYOR”

Projelerin tamamlanma sürelerinin de maliyet artışları kadar önemli olduğunu vurgulayan Akay, uzun süren yatırımların yalnızca hizmetin yurttaşa ulaşmasını geciktirmediğini, aynı zamanda maliyetleri de artırdığını söyledi.

Gecikmelerin inşaat, işçilik ve malzeme maliyetlerinin yanı sıra fiyat farkları, finansman giderleri, proje revizyonları ve ek ödenek ihtiyacını artırabileceğini belirten Akay, 343 projenin ilk planlanan bitiş tarihleriyle güncel veya fiili tamamlanma tarihlerinin de karşılaştırılması gerektiğini kaydetti.

Akay, hükümetin yurttaşlardan tasarruf beklerken kamu yatırımlarındaki harcamaların da aynı hassasiyetle ele alınması gerektiğini belirterek, “Tasarruf yalnızca vatandaştan beklenemez. Tasarruf; kamu yatırımını doğru planlamakla, gerçekçi maliyet hesabı yapmakla, projeyi zamanında tamamlamakla ve kamu kaynağının her kuruşunu denetlemekle başlar” dedi.

SAYIŞTAY'A MALİYET DENETİMİ ÇAĞRISI

Akay, Sayıştay'a da söz konusu projelerde kapsamlı inceleme yapılması çağrısında bulundu.

Özellikle süre uzatımları, fiyat farkları, proje revizyonları, ek işler ve ikmal ihalelerinin mercek altına alınmasını isteyen Akay, yanlış planlama, ihale hataları, idari kusur veya mevzuata aykırı işlemler nedeniyle kamu zararı oluşup oluşmadığının belirlenmesini istedi.

Akay, “Kamu zararı varsa ortaya çıkarılsın” çağrısında bulunarak, kamu kaynaklarının kullanımına ilişkin hesabın açık ve denetlenebilir olması gerektiğini vurguladı.

Birgün'den Ebru Çelik'in haberine göre; av yasağının sona ermesiyle denize açılan balıkçılar tezgâhların palamutla dolduğunu, sezonun bereketli geçeceğini söyledi. Balıkların 100 liradan tezgâha konulduğunu aktaran emekçiler, giderlere tepki gösterdi: “Maliyet kalemlerimizde yüzde 100 artış var. Mazot 80 lira, destek şart."

Yaklaşık 4,5 ay süren av yasağının sona ermesiyle birlikte balıkçılar, uzun bir aranın ardından teknelerinin başına geçti. “Vira bismillah” diyerek denize açılan balıkçılar, yeni sezonda bereketli bir av dönemi geçirmek için ağlarını denizle buluşturdu. Küçük ve büyük balıkçılar sezonu açmalarının ardından bu sezonun balık çeşitliliği ve bolluğu açısından bereketli geçeceğini düşündüklerini söylerken sezonun ilk günü tezgâhlar palamut, istavrit ve mezgit doldu. Palamudun tezgâh fiyatının 100 liradan açılması, uygun fiyata balık yemek için sezonu bekleyen tüketicinin yüzünü güldürürken balıkçılar artan maliyetlere tepki gösterdi.

TUTANLAR ZARARDA

Sinop’ta küçük balıkçılık yapan ve tuttuğu balıkları tezgâhında satan Cumhur Ünlü, denizde bu sezon palamut, lüfer, barbun bulunduğunu belirterek sezonun bereketli açıldığını söyledi. Hamsinin de bol olacağını ifade eden Ünlü, “Hamsi çok olacak bu sene, hayırlısıyla. Denizimiz bereketli, maşallah” dedi.

Ancak balığın bol olmasına rağmen maliyetlerin esnafı ve balıkçıları zorladığını belirten Ünlü, “Fiyatlar uygun. Palamut mesela 100 lira, gayet güzel. Balıktan yiyen memnun ama şu an tutanlar zarar ediyor” diye konuştu.

MAZOT EL YAKTI

En büyük gider kalemlerinden birinin akaryakıt olduğunu söyleyen Ünlü, “Mazot çok. Bizi de vurdu tabii. Yevmiyeler yüksek, sigortası, yemeği, hepsi baş başa” ifadelerini kullandı.

Balıkhanedeki işçi maliyetlerinin de yüksek olduğuna dikkat çeken Ünlü, “500-600 işçi var balıkhanede. Yevmiye 3 bin 500 lira. Yemeği var, her işçinin 400 lira yemek parası var, sigortası var. 12 bin liradan aşağı sigorta yok. Yani günlük 30 bin lira giderimiz var bizim sadece balıkhanede” dedi.

‘TEKNESİNİ SATANLAR VAR’

Mazot giderlerinin de kendileri açısından önemli bir yük olduğunu belirten Ünlü, “Geçtiğimiz yıl 50 lira olan mazot bu yıl 80 lira. Balıkların fiyatları artmıyor ancak bizim maliyetlerim 1 yılda neredeyse 100’de 100 artıyor” diyerek çağrı yaptı: “Devletin bir şey yapması, bize bir ödeme yapması lazım. Balık var, bereket var ama maliyetlerden dolayı kazanamıyoruz.”

Diğer balıkçıların da benzer sorunlar yaşadığını aktaran Ünlü, “Herkes aynı durumda. Geçen sene zarar ettiler, bazıları kayıkları sattı, sektörden çıktı. Bu sene de balık para etmezse başa baş kalırız, bankalarla uğraşırız. Çok kötü” ifadelerini kullandı.

PALAMUTTA DURUM İYİ

Sinop Merkez Su Ürünleri Kooperatifi Başkanı Namık Ünlü, sezonda ilk izlenimin olumlu olduğunu belirtti. “Dün akşam ‘Vira Bismillah’ dedik, denize çıktık. Buradan baka baka sırtlar yaptık palamutlara, palamutlar var mı diye baktık. Sezon daha yeni başladı. Önümüzdeki günlerde ne olur bilmiyoruz, bizim işimiz ‘rastgele” dedi.

300 BİN TL GİDER VAR

Balıkçıların günlük maliyetlerinin yüksek olduğuna dikkat çekerek tepki gösteren Ünlü, “Maliyetimiz, masrafımız çok. Günlük 300-400 bin lira giderimiz var” ifadelerini kullandı. Gırgır balıkçılığı yaptıklarını belirten Ünlü, “Büyük tekne var, 40 metre. 35-40 kişi çalışanımız var. Diğer arkadaşlarımız da aynı şekilde. Küçük teknelerin de herkesin kendine göre bir maliyeti var” diye konuştu.

KALEMLERDE %100 ARTIŞ

Geçen yıla kıyasla maliyetlerde ciddi artış yaşandığını söyleyen Ünlü, “Yüzde 100, yüzde 150, yüzde 200’e yakın artış olduğunu tahmin ediyoruz. Mazot geçen sene 50 liraydı, şu anda 80 lira. İşçi ücretleri, sigorta ücretleri, kumanyası, bütün girdilerimizin hepsinde yüzde 100 artış var” dedi.

Geçen sezon kâr edemediklerini belirten Ünlü, bunun nedeninin balıkların yeterli fiyata satılamaması olduğunu ifade etti. “Geçen sene kâr etmedik, balıklar para etmedi. 200-300 liraya kasası satılırsa ne olur? Toptan öyle verdik. Bu sene de bilmiyoruz. Yılbaşından sonra, şubat ayından sonra hesap ortaya çıkıyor” diye konuştu.

HALK BOL BOL TÜKETSİN

Balıkçıların en büyük beklentisinin ise sezonun bereketli geçmesi olduğunu belirten Ünlü, “Her şeyden önce sağlık, sıhhat. Kaza bela gelmeden herkesin işi rast gitsin. Halkımız bol bol, ucuz ucuz balık yesin” diyerek devlet yetkililerine şu şekilde çağrı yaptı: “Biz halkın ucuza, bolca balık yemeleri için elimizden geleni yapıyoruz ancak maliyetler belimizi büktü. Balıkçılara destek şart.”

TEKNE KENDİNİ ÇEVİRSİN

Geçtiğimiz yıllar İstanbul Boğazında oğullarıyla açılarak balık avcılığı yapan Gülhanım Kalafat ise artık yalnızca teknelerinin kendi masrafını çıkarmak için açıldıklarını söyledi. “Ben temizlik işine gidiyorum, oğullarımın biri gemisi, diğeri başka bir işte çalışıyor artık. Balığa çıkmak eskisi kadar kolay değil” dedi.