Vakaların tamamının gözetim altında olduğu aktarılan açıklamada, temaslı kişilerin takip edildiği, toplum içinde yerel yayılım tespit edilmediği kaydedildi. Açıklamada ayrıca, Uganda'da görülen vakaların, komşu KDC'de devam eden Ebola varyantı "Bundibugyo virüsü" salgınıyla bağlantılı olduğu bildirildi.

TOPLU ULAŞIM FAALİYETLERİ DURDU

Ülkede tespit edilen vaka sayısı 5'e yükseldi.

Uganda basınına yansıyan haberlere göre, Sağlık Bakanlığı, Uganda'nın batısındaki ve KDC'nin doğusundaki sınır hattında artan Ebola riski nedeniyle temaslı takibi ve aktif gözetim çalışmalarını genişletti.

Bakanlıktan yapılan açıklamada, sınır bölgelerinde sağlık ekiplerinin konuşlandırıldığı ve erken uyarı sistemlerinin güçlendirildiği belirtildi.

Açıklamada, Ebola vakalarının özellikle KDC'nin Uganda'ya komşu Ituri bölgesinde artması nedeniyle tüm sınır ötesi yolcu trafiğinin askıya alındığı ifade edildi.

Sağlık yetkilileri, KDC'de bugüne kadar yaklaşık 160 şüpheli vakanın tespit edildiğini, bu vakaların büyük bölümünün yüksek bulaşma potansiyeli taşıdığını aktardı.

Ugandalı yetkililer, ülkede tüm toplu ulaşım faaliyetlerinin, feribotlar ve sınır ötesi otobüsler dahil olmak üzere, 4 hafta süreyle durdurulduğunu, kargo ve gıda taşımacılığına belirli koşullarda izin verildiğini duyurdu.

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), KDC ve Uganda'daki Ebola vakalarına ilişkin uluslararası risk seviyesinin yükseldiğini ancak ülkelerden geniş çaplı sınır kapatma yerine sağlık temelli kontrol ve gözetim önlemlerini sürdürmelerini istediğini bildirdi.

Öte yandan Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde Ebola salgınından öldüğü düşünülenlerin sayısı 139'a çıktı. 600 de şüpheli vaka bulunuyor.

Söz konusu Cumhurbaşkanı Kararı ile 32 ilde 71 taşınmazın 2028 yılının sonuna kadar özelleştirilmesinin öngörüldüğünü, bu alanların büyük bölümünün sağlık alanı olduğunu belirten Yaman, benzer bir kararın 17 Mart’ta alındığını, o kararda da 25 ilde 55 taşınmazın özelleştirilmek istendiğini söyledi.

Konuyu Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde yaptıkları açıklamalarla ve komisyonda verdikleri soru önergeleriyle gündeme getirdiklerini söyleyen Yaman, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in yanıtlaması istemiyle soru önergesi verdiklerini, ancak kendilerine "kopyala-yapıştır" yanıtlar verildiğini ifade etti.

"ŞEHİR HASTANELERİNİN FİNANSMANI İÇİN SATILIYOR"

İktidar tarafından, özelleştirmeden elde edilecek gelirin sağlık yatırımları için kullanılacağı yönünde açıklamalar yapıldığını hatıırlatan Yaman, sözlerine şöyle devam etti:

"Oysa sağlık yatırımları için Sağlık Bakanlığı bütçesinde ayrılmış bir pay var. Sağlık Bakanlığı bütçesini Plan Bütçe Komisyonu'nda tartışırken onaylanmış bir payımız mevcut. Bunun için kamu mallarının satışına mı kaldı sağlık yatırımları diye sormamız gerekiyor bu noktada. Şehir hastanelerine Sağlık Bakanlığı bütçesinin yaklaşık yüzde 10'u ayrılıyor. Oldukça büyük bir bütçe. Zaten böyle bir bütçe kabul edilemezken, ona ayrılan bu pay neden sağlık yatırımlarına ayrılmıyor? Bu önemli bir soru.

2025 yılında şehir hastanelerine 111 milyar liranın üzerinde bir kira ve hizmet bedeli ödendi. 2026 yılının ilk 4 ayında 57,5 milyar ödendi şu ana kadar. Muhtemelen 180 milyara kadar uzayacak bir para ödendi. Bu şehir hastanelerinin finansmanını üstlenmek için kamu yatırımlarının, kamu alanlarının satışı asla kabul edilemez."

"BİR AY ÖNCE MR CİHAZI YERLEŞTİRİLDİ BUGÜN SATILMAK İSTENİYOR"

Özelleştirilmesi planlanan sağlık alanlarına ilişkin örnekler de veren Yaman, şunları kaydetti:

"Örneğin, Cebeci’de bir ağız diş sağlığı merkezi var. Aktif çalışan bir ağız diş sağlığı merkezi. Ve ağız diş sağlığı merkezlerinin ne kadar ihtiyaç olduğunu hepimiz biliyoruz. Onun kapatılıp farklı bir yere taşınacağı söyleniyor. Onun dışında Beştepe Devlet Hastanesi var. Aktif çalışan, son derece yüksek poliklinik sayısında, yaklaşık 200 çalışanı olan bir devlet hastanesi mevcut. Beştepe Devlet Hastanesi'ne yaklaşık bir ay önce bir MR cihazı yerleştirilmiş. Ve burası da satışı planlanan yerlerden bir tanesi. Bu alanların birçoğu yeşil alan, tarihi ve kültürel varlıklar da söz konusu imar alanı olarak. Bunların üstünde aile sağlığı merkezleri var, hastane var, ağız diş sağlığı merkezi var, ilçe sağlık müdürlükleri var, hastaneler var ve Sağlık Bakanlığı'na bağlı idari yerleşkeler var. Bunların hepsinin satışı asla kabul edilemez.

Muhtemelen ilgili illerde de bu konuda davalar açılacaktır. Genel Kurul'da bize söylenen, 'birçok yer aslında satışı planlanmıyor, orada yazıyor ama aslında satışı planlanmıyor' gibi sözel bildirimlere güvenmiyoruz. Çünkü bir kararnamede Cumhurbaşkanı'nın imzasıyla yer alan bir düzenleme bu. Mutlaka bunların aydınlatılması ve bu karardan geri dönülmesi gerekiyor."

DSÖ Genel Direktörü Dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus, kararı örgütte resmi bir acil durum komitesi toplamadan önce açıkladı. Uzmanlar, bu hızın muhtemelen durumun ciddiyetini yansıttığını söyledi.

Afrika Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (Africa CDC), salgını cuma günü kamuoyuna duyurdu ancak ne zaman başladığının henüz net olmadığını bildirdi.

Africa CDC Genel Direktörü Dr. Jean Kaseya, Sky News’e yaptığı açıklamada, “Şu anda panik modundayım çünkü insanlar ölüyor. Elimde ilaç yok. Ülkelere destek olmak için aşım yok” dedi. Kaseya, salgının kıtada aşı ve ilaç üretim kapasitesine duyulan ihtiyacı gösterdiğini belirterek bunu bir “eşitlik meselesi” olarak nitelendirdi.

Bundibugyo virüsü, Ebola virüsü hastalığına yol açabilen üç türden biri ve bunlar arasında en az görüleni. Bu tür için onaylanmış bir aşı ya da tedavi bulunmuyor; özel testler de mevcut değil.

Ebola; kan ve kusmuk gibi vücut sıvıları yoluyla bulaşan, son derece bulaşıcı bir hastalık. Özellikle yüksek gelirli ülkelerdeki yoğun bakım ünitelerinde genellikle sunulabilen destekleyici bakımı sağlayamayan, kaynakları sınırlı bölgelerde ölüm oranı yüksek seyrediyor.

Müftüoğlu, "Ünlü tıp insanı Eric Topol, yıllar önce "Surprise Cardiology" (Sürpriz Kardiyoloji) kavramını ortaya attı. Bugün tıbbın o yeni ve sarsıcı vizyonu olan "Sürpriz İstemeyen Tıp" (No Surprise Medicine) kavramını ve kalbimizin o sessiz çığlıklarını nasıl duyacağımızı konuşacağız." diye yazarak, şöyle devam etti:

"Standart check-up'larda genellikle es geçilen Lp(a), ApoB ve hs-CRP (hassas CRP) gibi değerler son derece kritiktir. Özellikle Lp(a), genetik bir "damar sabotajcısı" gibi davranır. Kişi her gün spor yapar, sigara içmez, beslenmesi mükemmeldir ama damar içinde sessiz bir biyolojik risk dolaşıyordur. Yani bazı insanlar, evde yangın alarmı kurulmadan huzurla uyumaya devam etmektedir.

Eski kardiyoloji, "Damar yüzde kaç tıkalı?" diye sorardı. Yeni kardiyoloji ise "Hangi plak tehlikeli, hangisi patlamaya hazır?" diye soruyor. İşte burada yapay zekâ destekli görüntüleme sistemleri (Cleerly gibi), damarların detaylı bir haritasını çıkararak oyuna giriyor. Artık sadece darlığa değil; plağın hacmine, yumuşaklığına ve etrafındaki o inflamatuvar yangına bakılıyor.

Eskiden kalp krizinin tek suçlusu kolesterol sanılırdı. Oysa bugün çok daha sinsi suç ortakları var. Bozulan gece uykusu ve telefon ekranlarından yayılan o mavi ışığın sirkadiyen ritmimizi altüst etmesi bu listenin başındadır. Ardından kronik stres, bitmek bilmeyen bilgi kirliliği ve çağımızın en büyük vebası uzun süreli yalnızlık gelir.

Lütfen şunu aklınızdan çıkarmayın: Kalbi korumanın en ucuz ve en etkili ilacı eczanede değil, kendi kaslarınızdadır! Kas sadece estetik bir güç veya hareket sistemi değildir. Şekeri emen, yangını söndüren, beyni koruyan devasa bir "Longevity" (iyi yaşlanma) organıdır. Birçok insan banka hesabını büyütmeye çalışırken kas hesabını iflas ettiriyor. Oysa yaşlılıkta size asıl faiz getirecek yatırım o koruduğunuz kaslarınızdır."

16-19 Mayıs 2026 tarihlerinde Büyükşehir Belediyesi Çok Amaçlı Salon'da düzenlenen kongrede, 17 Mayıs Dünya Hipertansiyon Günü dolayısıyla yüksek tansiyonla mücadele ve farkındalık konuları öne çıktı.

Samsun Üniversitesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Erdinç Yavuz, burada yaptığı konuşmada, hipertansiyon için farkındalık oluşturmak amacıyla oturumlar düzenlediklerini söyledi.

Yavuz, "Hipertansiyon, yani yüksek tansiyonu sessiz katil olarak nitelendiriyoruz. Hipertansiyon kalp krizine, inmeye, felce, kalp yetmezliğine ve kronik böbrek yetmezliğine neden oluyor. Birçok diyaliz hastasının diyalize girmesinin sebebi yüksek tansiyon. Hipertansiyon bazen semptom vermeyebiliyor. Vatandaşlarımız tansiyon hastası olduğunun farkında olmayabiliyor." dedi.

Yapılan araştırmalar sonucunda tansiyon hastalarının sadece yarısının hastalıklarının farkında olduğunun görüldüğüne dikkati çeken Yavuz, "Farkında olup ilaç kullananların da sadece yarısı, yarısına yakınının tansiyonlarının kontrol altında olduğunu gösteriyor. Oysa tansiyonlarımız kontrol altında olmadığında biz kalp krizi, felç, böbrek yetmezliği gibi hastalıklara eğilimli hale geliyoruz. O yüzden bugün çok önemli, bu farkındalığı yaratmak önemli. Bizim önerimiz, vatandaşlarımızın aile sağlığı merkezlerinde kayıtlı olduğu aile hekimlerine düzenli olarak giderek tansiyonlarını ölçtürmelerini, varsa ellerinde bir tansiyon aletiyle yine tansiyonlarını ölçmelerini eğer bir yükseklik saptarlarsa, tanının ve tedavinin gerçekleştirmesi için kayıtlı olduğu aile hekimlerine başvurmaları çok önemli." diye konuştu.

Tansiyon tanısı almış hastaların izlenmesinin son derece önemli olduğunu dile getiren Yavuz, şöyle devam etti:

"Yaşam biçimi değişikliği önemli, hala ülkemizde tuz sıkıntımız oldukça fazla, ekmekte bile çok yüksek oranda tuz var maalesef. Salatalarımıza tuz ekliyoruz, peynirimiz tuzlu, zeytinimiz tuzlu. Kahvaltıda böyle başlıyoruz güne. O yüzden de tansiyonları kontrol altına almak zor oluyor. Tansiyon hastalarımız için önerimiz tansiyon ölçmeye devam etmeleri. Bir yükseklik saptarlarsa mutlaka aile sağlığı merkezlerine, hekimlerine başvurmaları, gerekirse ilaç değişimi, doz değişimi ve yine bu yaşam biçimi değişimi, tuzu azaltmak, yürüyüş yapmak, egzersiz yapmak ve doğru beslenmek önemli hale geliyor."

İstatistiksel olarak Türkiye'deki erişkinlerin üçte birinin hipertansiyon hastası olduğunu belirten Yavuz, "Farkındalığımız çok düşük. Bizim amacımız, hastalarımız içinde tansiyon hastası olanları tespit etmek ve onlara uygun tedavi vererek izlemek. İzlem de en az tanı koymak, tedavi etmek kadar önemli." ifadesini kullandı.

Hipertansiyonun yaşlı hastalığı olarak bilindiğini ancak artık çok genç yaşlarda da görülmeye başlandığını söyleyen Yavuz, "Özellikle obezitenin yoğunlaşması, insülin direncinin artması, bel çevresinin genişlemesiyle biz 30'lu yaşlarda hipertansiyonu görmeye başladık. Hatta kılavuzlar artık kırklı yaşlardan itibaren tedavi ya da izleme önerirken artık bu çok daha erken yaşlara düştü. Bakanlığımızın önerisi de 18 yaşın üzerindeki her yetişkinin yılda bir kere tansiyonunu ölçtürmesi. Yani artık tansiyonu bir yaş sahası olarak görmüyoruz. Tüm yaş gruplarında mutlaka en azından ölçüyoruz, tarıyoruz. Eğer saptarsak da uygun tedavi verip izlemeye başlıyoruz." dedi.

Araştırmacılar, altı yıl önce Andes hantavirüsü enfeksiyonu geçirmiş 55 yaşındaki bir erkek hastayı mercek altına aldı.

VİRÜS KANDA YOK AMA SPERMDE TESPİT EDİLDİ

Bilim insanları, hastanın kanında, idrarında, solunum yollarında virüse rastlamadı.

Ancak yapılan analizlerde virüsün sperm örneğinde hâlâ bulunduğu ortaya çıktı.

Araştırmanın sonuçlarına göre Andes hantavirüsü, enfeksiyondan sonra erkek vücudunda yaklaşık 71 aya kadar kalabilir ve teorik olarak cinsel yolla bulaşma riski taşıyabilir.

Çalışma, bilimsel Viruses dergisinde yayımlandı.

TESTİSLER “GÜVENLİ SIĞINAK” OLABİLİR

Araştırmada testisler, Ebola ve Zika dahil en az 27 farklı hastalık için “güvenli sığınak” olarak tanımlandı.

Uzmanlara göre bağışıklık sistemi, sperm üretiminin devam edebilmesi için bu bölgeye sınırlı müdahalede bulunuyor. Bu durum da bazı virüslerin burada uzun süre gizlenmesine olanak sağlayabiliyor.

Araştırmacılar yayımladıkları değerlendirmede, “Sonuçlarımız birlikte değerlendirildiğinde Andes virüsünün cinsel yolla bulaşma potansiyeline sahip olduğunu gösteriyor” ifadelerini kullandı.

Bununla birlikte bilim insanları, bugüne kadar doğrulanmış bir “cinsel yolla bulaşan Andes hantavirüsü vakası” kaydedilmediğinin altını çizdi.

EBOLA ÖRNEĞİ HATIRLATILDI

Araştırmada, 2021 yılında Gine’de yeniden ortaya çıkan Ebola salgınına da dikkat çekildi.

12 kişinin ölümüne neden olan salgının, 2014-2016 dönemindeki Ebola salgınından sağ kurtulan bir erkek tarafından korunmasız cinsel ilişki yoluyla yeniden yayılmış olabileceğinin daha sonra ortaya çıktığı belirtildi.

Bu nedenle uzmanlar, Andes hantavirüsü geçiren erkeklerin de cinsel davranışlarını dikkatli şekilde düzenlemesi gerektiğini savunuyor.

EBOLA REHBERİ ÖRNEK GÖSTERİLDİ

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), Ebola’dan kurtulan erkeklerin her üç ayda bir sperm testi yaptırmasını öneriyor.

DSÖ’ye göre hastalar, art arda iki negatif sonuç alana kadar korunmasız cinsel ilişkiye girmemeli.

Ayrıca bu süreçte:

tüm cinsel temaslardan kaçınılması,
ya da kondom kullanımının eksiksiz uygulanması
öneriliyor.

Hastaların spermle temas sonrası hijyen kurallarına dikkat etmesi gerektiği de vurgulanıyor.

Hastalık tahmin şirketi Airfinity uzmanları, Andes hantavirüsü geçiren kişilerin de benzer önlemleri uygulaması gerektiğini belirtiyor.

BELİRTİLER HAFTALAR SONRA ORTAYA ÇIKABİLİYOR

Dünya Sağlık Örgütü’ne göre hantavirüs belirtileri genellikle enfeksiyondan iki ila dört hafta sonra ortaya çıkıyor.

Ancak bazı vakalarda belirtiler bir hafta içinde başlayabiliyor ya da sekiz haftaya kadar gecikebiliyor.

Salgın, ‘ülkede 1976'dan bu yana kaydedilen 17’nci Ebola salgını’ olarak kayıtlara geçti.

"Sağlık Bakanlığı hastanelerinden randevu almak büyük bir sorun. Sağlık Bakanı bu sorunu kökten çözeceğine her geçen gün birtakım yeni uygulamalarla meslektaşlarımızın canını sıkmaya devam ediyor. Şimdi aile hekimleri aracılığıyla randevu almak diye bir sistem gündeme geldi ve merkezi randevu sisteminden randevu alamayan kişiler için 'aile hekiminize başvurun, o da sizin için randevu alsın' yaklaşımıyla bu sorunun çözüldüğü iddia edildi. Oysa günümüzdeki verilere ve aile hekimliği yapan meslektaşlarımızdan bize gelen bilgilere baktığımızda ortada çözülen bir randevu sorunu yok. Aksine aile hekimlerinin iş yükünü artıran ve sırf randevu alabilmek için aile hekimlerine günde belki de 10'dan fazla başvurunun yapıldığı bir yeni sorun yumağıyla karşı karşıyayız.

Aile hekimleri zaten her gün ortalama 70'ten fazla hasta bakmak zorunda bırakılırken, bir de ek olarak yalnızca bir hastaneden randevu almak için aile hekimliğine başvuru yapılmasının zorlanması gerçekten kabul edilemez. Üstelik birinci basamak yalnızca set yaptırmak için gelinecek bir yer de değildir. Ama maalesef Sağlık Bakanı'nın bunu bir türlü anlayamadığına tanıklık ediyoruz.

Buradan çağrımızı bir kez daha yineliyoruz: Randevu sisteminin kök nedenlerine odaklanın. Ülkede doğru düzgün bir set sistemi olmadan, ülkede gerçekten iyi çalışan, desteklenmiş bir birinci basamak sistemi olmadan bu sorun çözülemez. Sorunları halının altına süpürüp meslektaşlarımızı daha zorda bırakacağınıza kök nedenleriyle çözün. İnsanları randevu almak için uğraşmak zorunda bırakmayın. Sağlığa erişimlerinin önündeki engelleri kaldırın."

Uluslararası bir seyahat gemisinde 147 yolcunun bulunduğunu anımsatan Memişoğlu, yolcuların temaslı olarak değerlendirildiğini, 8 yolcuda pulmoner hastalık görüldüğünü ve bunlardan 6'sının hantavirüs pozitif çıktığının bildirildiğini söyledi.

Memişoğlu, Türkiye'nin tüm ekipleriyle ve İspanya'daki büyükelçilikle koordinasyon içinde hareket ettiğini belirterek, temaslı yolcuların ülkelerine gönderilip karantinaya alınmaları için organizasyon yapıldığını, gemiden daha önce ayrılan 2 Türk vatandaşının da tedbir amacıyla karantinaya alındığını ifade etti.

Gemideki 3 Türk vatandaşın da Türkiye'ye ait uçakla izole şekilde getirildiğini anımsatan Memişoğlu, "Gemiden indikleri andan itibaren kendi uçağımızla onları izole şekilde aldık ve şu anda da onları karantinaya almış durumdayız ve takip ediyoruz, testleri de negatif çıktı. 5 kişinin yaklaşık 42 günlük karantina ve izolasyon süreçleri devam ediyor. Her gün onları klinik anlamında arıyoruz, bir bulgusu olup olmadıklarını takip ediyor halk sağlığımız" bilgisini verdi.

Memişoğlu, "Hantavirüse ilişkin toplum müsterih olsun, şu anda böyle bir salgın riski veya bununla ilgili bilimsel dünyanın bize risklerin çok arttığı veya bu konuda risk olduğu konusunda bir bildirimi ve önerisi yok. Bizim bilimsel kurulumuz ve komisyonumuz da bu konuda bizleri bilgilendiriyorlar ve onların tavsiyeleri doğrultusunda hareket ediyoruz. Şu anda böyle bir salgın riski yok" dedi.

Taslak kapsamında "Takviye Edici Gıda Değerlendirme ve Belirleme Komisyonu” adıyla yeni bir yapı kurulacak. Bu komisyon, ürünlerde yer alan etken maddeleri inceleyerek hangi ürünün Sağlık Bakanlığının, hangisinin ise Tarım ve Orman Bakanlığının yetki alanında değerlendirileceğine karar verecek.

Özellikle ilaç benzeri formlarda satışa sunulan takviye ürünlerinin daha sıkı denetime alınması hedefleniyor. Düzenlemeyle birlikte tüketici sağlığını etkileyebilecek ürünlerde kontrol mekanizmasının güçlendirilmesi amaçlanıyor.

Taslakta dikkat çeken başlıklardan biri de mevcut ürünlere getirilecek yeni başvuru şartı oldu. Buna göre piyasada hâlihazırda satış izni bulunan tüm takviye edici gıdalar için, düzenleme yürürlüğe girdikten sonra 6 ay içinde komisyona yeniden başvuru yapılması gerekecek.

Belirlenen süre içinde başvuru yapmayan ürünlerin mevcut izinleri iptal edilecek. Komisyonun Sağlık Bakanlığının yetki alanına aldığı ürünler için ayrıca bakanlık onayı aranacak. Onay alamayan ürünlerin ise piyasadan toplatılması ve imha edilmesi söz konusu olacak. Yeni düzenlemeyle birlikte Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK) ile mahallî mülki amirlerin denetim ve yaptırım yetkilerinin de genişletilmesi planlanıyor. Mevzuata aykırı ürünler için idari para cezaları ve çeşitli yaptırımlar uygulanabilecek.

Taslak düzenleme, özellikle vitamin, mineral, bitkisel destek ürünleri ve özel tıbbi amaçlı gıda pazarında yeni bir denetim dönemi başlatacak adım olarak değerlendiriliyor.

Fransız sağlık yetkilileri, gemide olası bir norovirüs salgını ihtimali üzerinde durulduğunu açıkladı.

AFP’nin Fransız sağlık makamlarına dayandırdığı habere göre, Bretanya’daki Brest kentinden Bordeaux’ya gelen kruvaziyer gemisinde yaklaşık 90 yaşındaki bir erkek yolcu yaşamını yitirdi.

Yetkililer, ölüm nedeninin kesinleşmesi için incelemelerin sürdüğünü bildirdi.

Gemide bulunan bin 233 yolcudan yaklaşık 50’sinde gastroenterit belirtileri tespit edildiği açıklandı. Yolcuların büyük bölümünün İngiliz ve İrlandalı olduğu belirtildi.

Sağlık ekipleri, hastalığın kaynağını belirlemek amacıyla analiz çalışmalarına başladı. Yetkililer, özellikle norovirüs ihtimali üzerinde durulduğunu ifade etti.

Gemide ayrıca 514 kişilik mürettebatın bulunduğu kaydedildi.

Ambassador Cruise Line şirketine ait kruvaziyerin 6 Mayıs’ta Shetland Adaları’ndan hareket ettiği belirtildi.

Gemi, Bordeaux’ya ulaşmadan önce Belfast, Liverpool ve Brest limanlarına uğradı.

Kruvaziyerin normal şartlarda Bordeaux’dan ayrılarak İspanya’ya doğru yolculuğuna devam etmesinin planlandığı ifade edildi.

Ancak sağlık incelemeleri ve karantina süreci nedeniyle seferin planlandığı şekilde devam edip etmeyeceğinin henüz netleşmediği bildirildi.

NOROVİRÜS NEDİR?

Caliciviridae ailesine mensup bir RNA virüsü olan Norovirüs, mide ve bağırsak sistemini hedef alan akut gastroenteritin (mide-bağırsak iltihabı) en yaygın sebebidir. İlk kez 1968 yılında tespit edilen bu virüs, mutasyona uğrama yeteneği sayesinde kişileri defalarca hasta edebilme özelliğine sahiptir. Mevsim fark etmeksizin ortaya çıkabilen virüs, dezenfektanlara ve sıcaklık değişimlerine karşı oldukça dirençlidir.

Bulaşma Yolları

Norovirüs son derece bulaşıcıdır. Virüsün yayılma yolları arasında en dikkat çekenler şunlardır:

Gıda ve Su: İyi yıkanmamış yeşillikler, dondurulmuş gıdalar ve kontamine sular.

Yüzey Teması: Virüslü kapı kolları, toplu taşıma araçları ve ortak kullanım alanları.

Yakın Temas: Hasta bir bireyin dışkı veya kusmuğu ile doğrudan ya da dolaylı temas.

Sosyal medyada yayılan bazı paylaşımlarda “Bilim insanları hantavirüsün penis boyunu 3 inç küçülttüğünü doğruladı”, “Dünya Sağlık Örgütü erkekleri dikkatli olmaları konusunda uyardı”, “Yeni araştırmalar hantavirüsün penis küçülmesine yol açtığını gösteriyor” gibi ifadeler kullanıldı.

Kısa sürede binlerce kullanıcıya ulaşan bu paylaşımlar özellikle erkek kullanıcılar arasında paniğe neden oldu. Aynı iddiaların farklı hesaplar tarafından tekrar tekrar paylaşılması söylentinin daha da büyümesine yol açtı.

BİLİMSEL KANIT YOK!

Ancak uzman kaynaklarda ve resmi sağlık kuruluşlarının açıklamalarında hantavirüsün böyle bir etkisine dair herhangi bir bilgi yer almıyor.

İddiaları destekleyen bilimsel araştırma, akademik yayın veya tıbbi veri bulunmadığı belirtiliyor. ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri’nin (CDC) hantavirüs bilgi sayfalarında da penis küçülmesine ilişkin herhangi bir belirti ya da komplikasyon yer almıyor. Uzmanlara göre sosyal medyada dolaşıma giren içerikler mevcut bilgiler ışığında doğrulanmamış ve asılsız iddialardan oluşuyor.

HANTAVİRÜS NASIL BULAŞIYOR?

CDC’ye göre hantavirüsler ciddi hastalıklara yol açabilen bir virüs ailesi olarak tanımlanıyor.

Virüsler çoğunlukla fare gibi kemirgenlerin idrarı, dışkısı veya salyasıyla temas sonucu bulaşıyor. Hantavirüs bazı kişilerde yüksek ateş, kas ağrısı, böbrek sorunları,
akciğer tutulumu ve ciddi solunum yetmezliği gibi ağır tablolara neden olabiliyor.

Virüsün özellikle “Hantavirüs Pulmoner Sendromu” ve “Renal Sendromlu Kanamalı Ateş” gibi ciddi hastalıklarla ilişkilendirildiği belirtiliyor.

KIRIM-KONGO İLE AYNI AİLEDEN

Prof. Dr. Mehmet Ceyhan hantavirüs ile ilgili şunları söyledi:

"Bu virüs bizim daha çok bildiğimiz Kırım-Kongo kanamalı ateşiyle aynı aileden. Dolayısıyla Türkiye'nin de dahil olduğu Avrupa'da, Asya'da buna benzer bir hastalık yapıyor. Yani ateş, kanamalar, deri altına, dışkıdan kanamalar ve arkasından böbrek yetmezliğiyle kaybediliyor. Hastalığın en büyük özelliği o. Yüzde 5 ile 15 arasında değişen bir ölüm oranı var. Türkiye'de ve Asya'da görülen hastalıklarda. Türkiye'de 2009'dan beri 250 civarında hasta görünmüş. ve %5 olmuş ölüm oranı. Ancak Amerika kıtasında farklı tipler hastalığa neden oluyor. Bunun 20'den fazla tipi var. Oradaki virüs tipiyle bu taraftaki Avrupa -Asya tarafındaki virüs tipi birbirinden tamamen farklı. O yüzden orada farklı bir hastalık. Solunum sistemini tutuyor. Dolaşım ve kalp yetmezliğiyle öldürüyor orada. Ölüm oranı çok daha yüksek. Yüzde 40'lar civarında. Şimdi bunların içerisinde bütün hantavirüsler hep kemirgenlerin atıkları daha çok. Isırmasıyla da bulaşan vakalar var ama çok nadir. Atıkları yoluyla bulaşmış. Şimdiye kadar sadece bir tipinin bu işte Ant dağlarından Güney Afrika'daki Ant dağlarından adını alıyor. Antip'inin insandan insana bulaşabildiği 30 yıl önce, 1996'da gösterilmiş. O zamandan beri bu takip ediliyor. Diğer tipler insandan insana bulaşma göstermiyor. Bu tip gösteriyor.

''BİRİ KİŞİ 34 KİŞİYE BULAŞTIRMIŞ''

İnsandan insana bulaşan tipi olduğu için bütün ülkeler ülkelerine sokmamak için yoğun önlemler alıyor. Yoksa hantavirüs yılda mesela Avrupa'da yılda 1885 vaka görülüyor. Yaklaşık 1950 'li yıllardan beri bildiğimiz bir virüs, yeni bir virüs de değil. Hatta bundan daha fazla insana bulaştığı olaylar da var. Arjantin'de birkaç yıl önce bir kişi 34 kişiye bulaştırmış. Bunların 11'i hayatını kaybetmiş. Dolayısıyla buradaki enteresan tarafı bir gemi ortamında olması bu işin ilk defa dünyada. Ve insandan insana bulaşan bu antipiyle olması. Şimdi bu insanların da ülkelerine dağılıyor olması.

Ama ilk defa bu virüsle temas eden insanlar başka ülkelere gittiği için henüz böyle resmi, standart ne yapılacak, nasıl önlem alınacak bilgisi yok. Oysa bu bunların benzeri durumlar başka virüslerde yaşandı. O yüzden bu kadar çok dağınıklılığa neden olmamak lazım. Mesela Amerika Birleşik Devletleri bildiğiniz gibi Dünya Sağlık Örgütü'nden ayrıldı. Şimdi Amerika kendisi bir yöntemi uyguluyor. Dünya Sağlık Örgütü farklı bir yöntem öneriyor.

''EV KARANTİNASI RİSKLİ''

Şimdi tek bilinen şey şu bu kişiler Türkiye'ye gelen Türk vatandaşları da dahil girdikleri andan itibaren karantinaya alınmalılar. Ancak ben Sağlık Bakanlığı ile aynı düşüncede değilim. Sağlık Bakanlığı ev karantinası uygulamaya karar verdi bunlara. Oysa bu çok riskli bir durum. Hastanede karantina olması ya da bir karantina merkezinde karantina olması gerekirdi. Çünkü burada bütün amaç ilk vakayı ortaya çıkarmamak.

BULAŞ RİSKİ

Bulaş riskiyle ilgili konuşan Mehmet Ceyhan şunları söyledi:

Örneğin Covid'de çok az miktarda virüs bunu yapabildiği için işte iki metreye kadar bulaşabiliyordu. Ya da gripte bir metre mesafeye kadar bulaşabilir. Burada çok miktarda virüs gerekiyor ve daha yakın temas gerekiyor.

"42 GÜN İÇİNDE POZİTİFE DÖNEBİLİR"

Örneğin bizim vakalarda işte kemirgenlerin dışkısına, idrarına uzun süre maruz kalmak, çok miktarda olana maruz kalmak. Solunum yoluyla bulaşıyor neticede. Gıdayla suyla bulaşan vakalar da var ama kabul edilen o ağızdayken gıdaya su solunum yoluna kaçtığı virüsün şeklinde. Bulaş şekli de böyle. bir defa 42 gün bir karantina uygulanacak.

Kuluçka süresinden bahseden Mehmet Ceyhan virüsün 42 gün içerisinde pozitifleşebildiğini söyledi. Mehmet Ceyhan şöyle devam etti:

1 Nisan'da gemiye biniyor 6 Nisan'da hastalık başlıyor ve hemen kaybediliyor. Onun eşi ondan epeyce bir süre sonra ölüyor. Sonra hala şimdi yeni pozitifleşen kişiler var. Yani bizdeki insanlar da henüz pozitif olmayıp daha sonra pozitifleşebilir. O yüzden bu 6 hafta boyunca aralıklı testlerle bakılacaktır.

''PANDEMİ MUTLAKA GELECEK AMA ZAMANINI BİLMİYORUZ''

Mehmet Ceyhan şöyle devam etti:

Bundan sonra pandemi mutlaka gelecektir. Aynen deprem gibi pandemi artık olmayacak diye bir şey yok. Sadece zamanını bilmiyoruz. Şimdiye kadar hep böyle 10 yılda bir, bazen 20 ile çıkmış, ortalama 10 yılda bir pandemi gelecek. Pandemi çok korkunç bir şey. Yaşadık gördük. 7 milyon insan öldü dünyada. Hantavirüs ile değil grip varyantlarıyla gelir.

''DAHA ÇOK YAZIN ORTAYA ÇIKIYOR''

Henüz çok etkili bir ilaç geliştirilemedi ancak biz hastalarımızda ribavirin adlı bir ilacı kullanıyoruz. Fakat bu ilacın etkinliği henüz hiçbir bilimsel çalışmada kanıtlanmadı. Esas önemli olan, hastalığı erken teşhis edip her evresine uygun müdahalede bulunmaktır. Örneğin bu vakalar, teşhis konulur konulmaz hemen hastaneye yatırılmalıdır. Başlangıç evresinde şiddetli ateş ve kas ağrıları görülür; bunu mevsimi farklı, ağır bir grip gibi düşünebilirsiniz. Grip normalde kışın görülürken, bu hastalık daha çok yaz aylarında ortaya çıkar.

Sonra bir işte böbrek yetmezliği dönemi, kanama dönemi gelir. Bu sefer kan, o kanamayı durduran hücrelerin sayısını takip ederiz ve arkasından böbrek yetmezliği gelir. Bu da olduktan sonra böbrek fonksiyonlarına, yani kanda üreğe bakarız, kreatin dediğimiz bir maddeye bakarız. Ve böbrek fonksiyonları bozulduğunda yoğun bakımı alırız. Bunların hepsi için müdahale şansımız var. Çünkü bu bir viral hastalık."

Hekimler, son günlerde üst solunum yolu enfeksiyonlarında belirgin bir artış gözlemlediklerini belirterek, yağışlı hava ve kapalı ortamlarda geçirilen sürenin hastalıkların yayılımını hızlandırdığına dikkat çekti.

'BETA VİRÜSÜ' DEĞİL BAKTERİYEL ENFEKSİYON

Uzmanlar, halk arasında 'beta virüsü' olarak bilinen rahatsızlığın aslında bakteriyel bir enfeksiyon olduğunu vurguladı.

"Beta aslında bir bakteriyel enfeksiyon ama halk arasında maalesef beta virüs olarak biliniyor. Bu enfeksiyon özellikle üç yaşından büyük çocukları etkileyen, bazen ciddi komplikasyonları olabilen bir enfeksiyon."

Doktorlar, yanlış bilinenin aksine bunun viral değil bakteriyel bir hastalık olduğunun altını çizerek, doğru teşhis ve uygun tedavinin büyük önem taşıdığını belirtti.

ÜÇ KRİTİK BELİRTİYE DİKKAT!

Uzmanlara göre ailelerin özellikle üç önemli belirti konusunda tetikte olması gerekiyor. Çocuklarda görülen yüksek ateş, boğaz ağrısı ve şiddetli öksürük beta enfeksiyonunun en yaygın belirtileri arasında yer alıyor.

Bunun yanı sıra bazı çocuklarda karın ağrısı ve kusma gibi şikayetler de görülebiliyor. Özellikle yüksek ateşin uzun sürmesi halinde vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiği vurgulandı.

BOĞAZDAKİ BEYAZ TABAKA ÖNEMLİ İŞARET OLABİLİR

Hekimler, muayene sırasında boğazda beyaz perdeyi andıran iltihaplı bir görüntünün görülebileceğini belirtti.

Uzmanlar, "yapılan muayenede boğazda beyaz görünüm olur, beyaz bir perde dokusu gibi enflamasyon dokusu olur ve burada mutlaka örnek almak gerekir" ifadelerini kullanıldı.

Erken teşhis sayesinde hastalığın ilerlemesinin önüne geçilirken, bulaş riskinin de azaltılabileceği belirtildi.

KALBİ BİLE ETKİLEYEBİLİR

Uzmanlar, tedavi edilmeyen beta enfeksiyonunun bazı çocuklarda ciddi romatizmal hastalıklara yol açabileceği konusunda uyardı. Özellikle enfeksiyonun kalbi etkileyerek akut romatizmal ateşe neden olabileceği belirtildi.

Uzmanlar, "Antibiyotik başlamak gerekebiliyor; özellikle çocuklarda bazı romatizmal hastalıkları önlemek için de antibiyotiği vermek gerekebiliyor. Bazen bu virüs çünkü kalbi de etkileyip akut romatizmal ateş dediğimiz durumlara yol açıyor."

KORUNMANIN YOLU HİJYEN VE İZOLASYON

Uzmanlara göre bulaş zincirini kırmanın en etkili yolu hijyen kurallarına sıkı şekilde uyulması. Özellikle sık el yıkama, kapalı ortamların düzenli havalandırılması ve çocukların hastayken okula gönderilmemesi gerekiyor.

Kreş ve okul gibi kalabalık kapalı alanlarda temasın fazla olması nedeniyle enfeksiyonların çok hızlı yayıldığına dikkat çeken hekimler, ailelerin belirtileri hafife almaması gerektiğini söyledi.

Uzmanlar, "enfeksiyonlarda korumaktaki en önemli şey temas izolasyonu aslında; el yıkama, mesafeyi mümkün olduğunca koruma. Çünkü çocuklar gün içinde, kreşe gidenler özellikle gün içinde sürekli kapalı ortamda kalıyorlar. Çocukların hastaysa okula gönderilmemesi, ortamın havalandırılması özellikle bulaştan korunma açısından son derece önemli."

Bakanlıktan yapılan açıklamada, uluslararası bir seyahat gemisinde bulunan vatandaşların tahliye ve takip sürecine ilişkin güncel bilgiler paylaşıldı.

Sürecin titizlikle yürütüldüğü belirtilen açıklamada, gemideki son 3 vatandaşın da ambulans uçakla ülkeye ulaştırıldığı, yakın takip ve izolasyon süreçlerinin derhal başlatıldığı kaydedildi.

Daha önce Türkiye'ye giriş yapan 2 kişiyle birlikte toplam 5 kişiden numune alındığı ifade edilen açıklamada, şu bilgilere yer verildi;

Söz konusu vatandaşlarımızdan alınan numunelerin sonuçlarının negatif olduğu saptanmıştır. Vatandaşlarımız, uzmanlarca önerilen süre boyunca karantina altında tutulmaya devam edilecektir. Sağlık Bakanlığı ekipleri tarafından klinik durumları sürekli değerlendirilmekte ve sağlık durumları yakından takip edilmektedir.

Yapılan izlemlerde şu ana kadar söz konusu 5 kişide herhangi bir klinik belirti veya semptoma rastlanmadığı vurgulanan açıklamada, sürecin Bakanlık tarafından büyük bir hassasiyetle ve yakından takip edildiği bildirildi.

Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bitki Koruma Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ekrem Atakan, depolanan bitkisel ürünleri zararlılardan korumak için kullanılan bazı kimyasal ilaçlara ilişkin uyarılarda bulundu. Atakan, son derece zehirli bileşikler içeren bu ilaçların yalnızca yetki belgeli firmalar ve sertifikalı kişiler tarafından uygulanması gerektiğini vurgulayarak, söz konusu maddelerin evlerdeki haşerelere karşı kesinlikle kullanılmaması gerektiğini söyledi.

YAŞAM ALANLARINDA ÖLÜMCÜL RİSK

Almanya’dan Kasım 2025’te İstanbul’a gelen Böcek ailesinden 4 kişinin, Adli Tıp Kurumu raporuna göre kaldıkları otel odasında uygulanan böcek ilacından kaynaklı zehirlenme nedeniyle hayatını kaybetmesinin ardından benzer bir olay da Mersin’de yaşandı.

Mersin’in Bozyazı ilçesinde 4 Mayıs’ta yakınlarını ziyarete gelen Musa Tülü, eşi Ebru Tülü ile çocukları Azra ve Ömer Selim Tülü zehirlenme şüphesiyle hastaneye kaldırıldı. Tedavi altına alınan aileden Azra ve Ömer Selim Tülü yaşamını yitirirken, Musa ve Ebru Tülü çifti tedavilerinin ardından taburcu edildi.

Ekiplerin incelemesinde, ailenin kaldığı odada zehirli madde kalıntılarına rastlandı. AFAD ekiplerince yapılan incelemede, Musa Tülü’nün annesine ait evin ikinci katında, buğday deposu olarak kullanılan bölümde bulunan kimyasal maddenin insan sağlığını etkileyebilecek düzeyde fosfor içerikli zehirli gaz açığa çıkardığı belirlendi. Ev tahliye edilerek karantinaya alındı.

"KATI, SIVI VE GAZ FORMLARI VAR"

Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bitki Koruma Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ekrem Atakan, yurttaşların ev, iş yeri, bahçe ve ambar gibi alanlarda bilinçsizce kullandığı ilaçların ciddi riskler doğurduğunu belirtti.

İlaçlama uygulamalarına ilişkin bilgi veren Atakan, şunları söyledi:

“Tarımda hastalık ve zararlı etmenlere karşı kullanılan bitki koruma ürünleri var. Bunun yanında yaşam alanlarında halk sağlığını tehdit eden durumlara karşı kullanılan ilaçlar ve depolanmış bitkisel ürünlerin böcek gibi zararlılardan korunması amacıyla kapalı ortamlarda kullanılan kimyasallar bulunuyor. Bunların katı, sıvı ve gaz formları oluyor. Çoğunlukla gaz formu kullanılıyor. Buna fumigasyon, yani gazlama adı veriliyor.”

"TABLET" DİYE BİLİNİYOR, SON DERECE ZEHİRLİ

Kapalı ortamlar, depo ve ambarlarda kullanılan bazı kimyasalların son derece zehirli ve yanıcı bileşikler olduğuna dikkat çeken Atakan, halk arasında “tablet” olarak bilinen fumigant maddelerin uygulamadan kısa süre sonra havadaki nemle reaksiyona girerek gaz yaymaya başladığını söyledi.

Atakan, “Bunlar yanıcı ve çok zehirli bileşiklerdir. Uygulama sırasında kişisel koruyucu ekipmanların kullanılması gerekir. Gaz yayıldıkça sarımsak kokusuna benzer bir koku ortaya çıkar. Kapalı ambarlarda bu koku daha çabuk anlaşılabilir. Ancak evlerde kullanıldığında gaz fark edilmeden hızla çevreye yayılabilir. Bu nedenle çok zehirli olan bu bileşikler depolarda dahi büyük dikkatle kullanılmalı, yaşam alanlarında ise kesinlikle kullanılmamalıdır” dedi.

‘DEPO İLACI EVE UYGULANMAZ’

Bu tür uygulamaların yalnızca yetki belgesi bulunan kişiler tarafından, belirli bir plan ve program dahilinde yapılması gerektiğini vurgulayan Atakan, ev, okul, hastane, restoran ve otel gibi kentsel yaşam alanlarında fumigant maddelerle ilaçlama yapılmasının büyük bir hata olduğunu belirtti.

Atakan, şöyle devam etti:

“Yaşam alanlarındaki haşere, kemirgen, böcek ya da sineklere karşı ‘Depoda kullanılan tabletler var, bunu evde de uygulayalım’ demek son derece yanlış bir düşüncedir. Bu maddelerin depolarda kullanılması sırasında bile sıcaklık, nem ve sızdırmazlık gibi birçok kriter dikkate alınır. Fumigasyon işlemi, yetki belgesi olan kişilerce planlı şekilde yapılmalıdır. Kilogram başına kaç miligram uygulanacağı dahi çok önemlidir. Çünkü bu ilaçlarla zehirlenme durumunda panzehir yoktur, ölüme neden olur. Yalnızca genel destek tedavisi uygulanabilir. Bu zehirli bileşiklerin yaşam alanlarında kullanılması yönetmeliklerle de yasaklanmıştır. Aksi halde kaybedilen canı telafi etmek mümkün değildir.”

ZEHİRLENME BELİRTİSİNDE 114 ARANMALI

Prof. Dr. Ekrem Atakan, ilaçlama yapılan ortamda bulunan kişilerde kusma, baş dönmesi, bayılma, bulanık ya da çift görme, istemsiz hareketler gibi belirtiler ortaya çıkması halinde zaman kaybetmeden Ulusal Zehir Danışma Merkezi’nin 114 numaralı hattının aranması gerektiğini söyledi.

Atakan, bu tür durumlarda kişilerin serin ve havadar bir ortamda sağlık ekiplerini beklemesi gerektiğini de sözlerine ekledi.

Sağlık Bakanlığı’nın sosyal medya hesabından yapılan açıklama şöyle:

"Uluslararası bir seyahat gemisinde bulunan ve sağlık durumları yakından takip edilen 3 vatandaşımız yarın ülkemize getirilecektir.

İlgili uluslararası otoritelerle koordinasyon içinde yürütülen takip sürecinde, vatandaşlarımızda herhangi bir semptom ve hastalık bulgusu olmadığı bildirilmiştir.

Ülkemize ulaştıkları andan itibaren, karantinaya alınacak ve sağlık süreçleri Bakanlığımızca titizlikle yürütülecektir."

NE OLMUŞTU?

Hantavirüs vakalarının görüldüğü Hollanda bandıralı "MV Hondius" isimli yolcu gemisi son günlerde dünya gündemine oturdu. Arjantin’den hareket eden gemide bazı yolcularda hantavirüs tespit edildiği, 3 kişinin yaşamını yitirdiği bildirilmişti.

Tedros, Tenerife halkına hitaben yayımladığı açık mektupta, 2020’deki pandemi travmasının halen taze olduğunu bildiğini belirterek, mevcut halk sağlığı riskinin düşük seviyede olduğunu vurguladı. Tedros, “Bunu açık şekilde söylemem gerekiyor: Bu yeni bir COVID-19 değil. Hantavirüse ilişkin mevcut halk sağlığı riski düşük seviyede” ifadelerini kullandı.

DSÖ Başkanı, gemide görülen virüsün Andes tipi hantavirüs olduğunu, durumun ciddi ancak Tenerife halkı için riskin düşük değerlendirildiğini söyledi. Tedros, şu ana kadar gemide semptom gösteren yolcu bulunmadığını, DSÖ uzmanlarının gemide görev yaptığını ve gerekli tıbbi ekipmanın hazır olduğunu belirtti.

''BU YOLCULARLA KARŞILAŞMAYACAKSINIZ''

Tedros, İspanyol yetkililerin, yolcuların Granadilla’daki endüstriyel limana kontrollü şekilde indirileceği, yerleşim bölgelerinden uzak tutulacağı ve mühürlü araçlarla doğrudan ülkelerine gönderileceği bir plan hazırlandığını kaydetti. Tedros, “Siz ya da aileleriniz bu yolcularla karşılaşmayacaksınız” dedi.

Tedros ayrıca İspanya hükümetinin gemiyi kabul etmesini “dayanışma ve ahlaki sorumluluk örneği” olarak nitelendirdi. Tenerife’nin yeterli sağlık kapasitesi ve altyapısı nedeniyle seçildiğini belirten WHO Başkanı, operasyonu yerinde gözlemlemek üzere adaya gitmeyi planladığını da açıkladı.

Açıklamada, Türkiye’de henüz pozitif vaka tespit edilmediği vurgulandı. Vatandaşlara yalnızca resmî makamların açıklamalarını dikkate alma çağrısı yapıldı.

Bakanlık, kamuoyunda dolaşıma giren doğrulanmamış bilgilere karşı dikkatli olunması gerektiğini bildirdi.

Halk sağlığını tehdit edebilecek bulaşıcı hastalıklara karşı tarama, önleme, kontrol ve izleme çalışmalarının ilgili birimlerle kesintisiz sürdürüldüğü kaydedildi.

[related-posts id="46235" color="bg-danger"][/related-posts]

Sağlık Bakanlığı şunları ifade etti:

"Kamuoyuna yansıyan hantavirüs vakalarına ilişkin süreç, Bakanlığımız tarafından bilimsel esaslar doğrultusunda titizlikle takip edilmektedir.

Ülkemizde henüz pozitif vaka tespit edilmemiştir. Vatandaşlarımızın yalnızca resmî makamlar tarafından yapılan açıklamaları dikkate almaları, kamuoyunda dolaşıma giren doğrulanmamış bilgilere karşı dikkatli olmaları önem arz etmektedir.

Bakanlığımız; halk sağlığını tehdit edebilecek her türlü bulaşıcı hastalığa karşı; tarama, önleme, kontrol ve izleme çalışmalarını ilgili tüm birimleriyle kesintisiz şekilde sürdürmektedir.

Kamuoyunun bilgisine saygıyla sunulur."

NELER OLMUŞTU?

Mayıs 2026’nın ilk günlerinde Güney Amerika’dan Avrupa’ya ilerleyen MV Hondius adlı yolcu gemisinde bazı yolcularda hastalık belirtileri görülmüştü.

Ateş, mide ve bağırsak şikâyetleri ile hızla ağırlaşan solunum sorunları nedeniyle gemideki vakalar sağlık birimlerinin takibine alınmıştı.

İlk incelemelerde bazı kişilerde hantavirüs enfeksiyonu saptandığı, vakaların Andes virüsüyle bağlantılı olabileceği değerlendirilmişti.

Hantavirüsler çoğunlukla kemirgenler aracılığıyla bulaşan hastalık etkenleri arasında yer alıyor. Ancak Andes virüsünde sınırlı da olsa insandan insana bulaş ihtimalinin tanımlanmış olması, gelişmeyi uluslararası halk sağlığı açısından önemli hâle getirmişti.

Olayın ardından kamuoyunda yeni bir salgın ihtimali, hantavirüsün bulaş yolları ve Türkiye açısından risk olup olmadığına ilişkin sorular gündeme gelmişti.

Hantavirüsün uzun yıllardır bilinen bir virüs ailesi olduğunu belirten Azap, virüsün yaklaşık 40’tan fazla türü bulunduğunu, bunların yaklaşık 20’sinin insanlarda hastalık yaptığını söyledi.

Hantavirüsün esas olarak kemirgenlerde bulunduğunu kaydeden Azap, virüsün ilk kez Kore Savaşı sırasında insanlarda fark edildiğini ifade etti. Azap, "Kore’de savaşan Türk askerlerinde de maalesef hantavirüs kaynaklı vakalar ve ölümler bildirilmişti" dedi.

Virüsün bulaşma yollarına ilişkin bilgi veren Azap, kemirgenlerin idrarı ve salgılarıyla kirlenmiş tozların solunmasının temel bulaş yolu olduğunu söyledi. Azap, kemirgen idrarıyla kirlenmiş gıdaların tüketilmesi, kemirgen ısırıkları ya da kemirgen çıkartılarının ciltteki açık yaralara temas etmesiyle de bulaş görülebildiğini anlattı.

GEMİDEKİ VAKALARIN ORTAK KAYNAKTAN BULAŞTIĞI DEĞERLENDİRİLİYOR

Azap, hantavirüslerde insandan insana bulaşmanın oldukça sınırlı olduğunu belirterek, "İnsandan insana bulaşma çok sınırlı ve bu sözünü ettiğimiz 20 farklı tipten sadece bir tanesine ilişkin şüpheli birtakım vaka bildirimleri var. Dolayısıyla bunlar genellikle kemirgenlerin kirletmiş olduğu ortak bir kaynaktan diğer insanlara bulaşıyor" diye konuştu.

Son günlerde gündeme gelen seyahat gemisi vakalarına da değinen Azap, burada tespit edilen virüs tipinin "Andes" olarak adlandırıldığını ve Güney Amerika’daki kemirgenlerde taşındığını söyledi. Gemideki vakaların büyük olasılıkla ortak bir kaynaktan bulaştığını ifade eden Azap, kişilerin birbirine bulaştırdığı yönündeki değerlendirmenin güçlü olmadığını belirtti.

VİRÜS TİPLERİ COĞRAFYAYA GÖRE DEĞİŞİYOR

Hantavirüslerin her coğrafyada görülmediğini belirten Azap, her virüs tipinin farklı kemirgenlerde taşındığını ifade etti. Amerika kıtasındaki kemirgenlerin taşıdığı hantavirüslerin ağır hastalık yaptığını belirten Azap, bu tiplerin “hantavirüs akciğer sendromuna" yol açtığını ve akciğer tutulumu nedeniyle solunum yetmezliği gelişebildiğini söyledi.

Avrupa ve Asya’da görülen hantavirüs tiplerinin ise daha çok böbrekleri etkilediğini ifade eden Azap, bu tabloda ölüm oranlarının “binde bir ile yüzde 3 arasında” olduğunu kaydetti.

PANDEMİ RİSKİ BEKLENMİYOR

Prof. Dr. Azap, hantavirüslerin kişiden kişiye bulaşma özelliğinin bulunmaması nedeniyle büyük bir salgın oluşturmasının beklenmediğini vurgulayarak, şunları söyledi:

"Dünyaya yayılacak büyük bir pandemi riski kesinlikle söz konusu değil. Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi de bununla ilgili güncellemelerinde hala dün itibarıyla pandemi riskini çok çok düşük olarak sınıflamış durumda. Aynı şekilde Amerika Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi de herhangi bir salgın riskini çok çok düşük olarak sınıflandırmış durumda. Yani telaşlanacak bir durum kesinlikle söz konusu değil."

TEDAVİDE DESTEKLEYİCİ YÖNTEMLER UYGULANIYOR

Hantavirüse karşı etkili bir ilaç ya da aşının bulunmadığını belirten Alpay Azap, tedavinin destekleyici yöntemlerle yürütüldüğünü ifade etti. Böbrek yetmezliği gelişen hastalarda diyaliz uygulanabildiğini söyleyen Azap, "O dönemi atlatırlarsa zaten kendiliğinden iyileşen bir enfeksiyon söz konusu" dedi.

Korunmanın temel yolunun kemirgenlerle teması önlemek olduğunu belirten Azap, özellikle kırsal alanlarda ve yayla evlerinde temizlik yapılırken dikkat edilmesi gerektiğini anlattı. Azap, toz kaldıracak şekilde süpürme yapılmaması gerektiğini, alanların önce ıslatılması, havalandırılması ve mümkünse maske kullanılması gerektiğini söyledi.

BELİRTİLER GRİP BENZERİ BAŞLIYOR

Hastalığın belirtilerine ilişkin de bilgi veren Azap, hem ağır akciğer formunun hem de Türkiye’de görülen böbrek tutulumu formun başlangıçta grip benzeri tablo oluşturduğunu söyledi. Azap, yüksek ateş, kas-eklem ağrısı, baş ağrısı, bulantı, kusma ve ishal görülebildiğini ifade etti.

Böbrek tutulumlu formda tansiyon düşüklüğünün ardından böbrek yetmezliği gelişebildiğini belirten Azap, "Vücutta sıvı birikmesi ve bilinç değişiklikleri gibi belirtiler ortaya çıkabiliyor" dedi.

Tanının PCR yöntemiyle kolaylıkla konulabildiğini söyleyen Azap, "Destekleyici tedaviyle olguların çok büyük bir kısmı iyileşiyor" ifadelerini kullandı.

TÜRKİYE'DE 16 YIL İÇİNDE 14 VAKA ÖLÜMLE SONUÇLANDI

TTB’nin verilerine göre, Türkiye’de 2009-2025 yılları arasında hantavirüs kaynaklı vakalar ve ölümler kayıtlara geçti. Verilere göre, en yüksek vaka sayısı 58 kişiyle 2010 yılında görüldü. Son yıllarda vaka sayıları 10 ila 17 bandında seyrederken, 2025 yılında 12 vaka tespit edildiği ve ölüm bildirilmediği aktarıldı. Verilere göre 2009-2025 yılları arasında toplam 14 hantavirüs kaynaklı ölüm kayıtlara geçti

NE OLMUŞTU?

Güney Amerika’dan Kanarya Adaları’na doğru seyir halinde olan Hollanda bandıralı "MV Hondius" isimli yolcu gemisinde görülen hantavirüs vakaları dünya kamuoyunda endişeye neden olmuştu. Gemide 23 farklı ülkeden toplam 149 yolcu ve mürettebat bulunurken, yetkililer şu ana kadar 3'ü ölümle sonuçlanan 8 vaka rapor edildiğini ve vakaların 5'inin hantavirüs olduğunu doğruladı, diğer 3'ü ise şüpheli durumda.