Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan sosyal medya hesabından 69'u yerli üretim olmak üzere 72 ilacın daha geri ödeme listesine alındığını paylaştı.

Bakan Işıkhan açıklamasında, "Kanser başta olmak üzere birçok hastalıkla mücadelede kullanılan ilaçlara ve tedavi yöntemlerine erişimi kolaylaştırıyoruz. Sosyal Güvenlik Kurumumuz aracılığıyla geri ödeme listemizin kapsamını genişlettik." dedi.

Geri ödeme listesine dahil edilen ilaç gruplarından bazıları şu şekilde:

-6 adet kanser ilacı
-6 adet kronik immün trombositopenik purpura (ITP) ilacı
-6 adet diyabet ilacı
-5 adet kolesterol ilacı
-3 adet multiple skleroz (MS) ilacı.

Bakan Memişoğlu, sosyal medya yaptığı açıklamada şunları kaydetti:

"Diyabet, hemofili, enfeksiyon hastalıkları, alerji aşıları ve kan ürünleri başta olmak üzere 27'si yerli olarak üretilen toplam 36 ilaç daha geri ödeme kapsamına alındı. Vatandaşlarımızın en güncel tedavilere erişimini güçlendirmeye, sağlıkta yerli üretimi desteklemeye kararlılıkla devam ediyoruz. Ülkemize ve milletimize hayırlı olsun."

Halk arasında "domuz gribi" olarak bilinen enfeksiyonun özellikle yılın son aylarında pik yaptığını belirten Dr. Özge Yurtseven, yüksek ve dirençli ateşe dikkat çekti.

İnfluenzanın diğer üst solunum yolu enfeksiyonlarından farklı seyrettiğini vurgulayan Yurtseven, "Bu virüste ateş düşürücülere rağmen uzun süre yüksek seyreden bir ateş görülebilir. Çocuğun ateşi düşürücüye yanıt vermiyorsa mutlaka bir doktora başvurulmalı" dedi.

Hastalığın belirtilerine değinen Özge Yurtseven, şöyle konuştu:

"İnfluenza virüsü, halk arasında domuz gribi olarak bilinir. Diğer hastalıklardan farklı dirençli ateş ile/kas vücut ağrısıdır. Dirençli ateş dediğimiz konu ise çocukların ateşi olduğunda normalde ateş düşürücüye yanıt veriliyor. Ateş düşürücü verip ateşin düşmesini bekliyorlar.

İnfluenza virüsünde ise ateş uzun süre yüksek kalıyor. Çocuğun ateş düşürücüye yanıt vermeyen bir ateşi olduğunda mutlaka bir doktora görülmesi gerekiyor. Ateş ve kas ağrısı dışında daha küçük çocuklarda huzursuzlukla kendini gösterebilir. Bunun dışında öksürük, baş ağrısı, boğaz ağrısı, burun akıntısı veya tıkanıklığı, ishal veya kusma olabilir. Ateşler 5 günden uzun sürebilir" dedi.

"MUTLAKA AŞI YAPTIRILMALI"

Aşı yaptırılmasının faydalı olacağını dile getiren Dr. Özge Yurtseven, "Domuz gribi olarak bilinen influenza virüsü ülkemizde hali hazırda hep olan bir virüstür. Kış aylarında pik yapar. Bu yüzden bizim için önemlidir. Domuz gribinden kurtulmanın en önemli yolu grip aşısıdır.

Çocuklarda özellikle grip aşısı yapılmasını öneriyorum. İdeal zamanı eylül-ekim ayında yapmaktır ama her zaman da yaptırılabilir. 6 aydan büyük çocuklarda özellikle astım, alerjik bünyesi olan, kronik kalp veya kronik hastalığı olan çocuklara aşıyı öneriyoruz. Çocuk, 6 ay-9 yaş arasında ilk defa aşılanacaksa birer ay ara ile iki doz aşı yapılması lazım" ifadelerini kullandı.

COVİD-19 TOPLUMDA VARLIĞINI SÜRDÜRÜYOR

COVID-19, uzmanlara göre toplumda dolaşımını sürdürüyor ve yeni enfeksiyonlara yol açmaya devam ediyor. Sağlıklı bireylerde çoğu zaman hafif belirtilerle atlatılan hastalık, özellikle 65 yaş üzerindeki kişiler ve kronik hastalığı bulunanlarda ağır seyredebilme riski taşıyor.

Test yaptırmayan veya belirtileri hafif geçiren birçok kişi hastalığı fark etmeden geçirebildiği için virüsün yayılımının devam ettiği belirtiliyor.

KALABALIK VE KAPALI ORTAMLAR RİSK OLUŞTURUYOR

Uzmanlar, özellikle toplu taşıma araçları ve kalabalık kapalı alanların virüsün yayılması açısından risk oluşturmaya devam ettiğine dikkat çekiyor. Hastalığı hafif geçiren bireyler günlük yaşamlarına devam ettiği için virüsün farkında olmadan aile bireylerine taşınabildiği ifade ediliyor.

Bu durumun özellikle ev ortamında yaşlı ve kronik hastalığı bulunan kişiler için ciddi risk oluşturduğu vurgulanıyor.

HASTANEYE YATIŞLARDA RİSK GRUBU ÖNE ÇIKIYOR

Sağlık uzmanlarının paylaştığı bilgilere göre hastanelerde tedavi altına alınan Covid-19 hastalarının önemli bir kısmını 65 yaş üzerindeki bireyler ile kronik hastalığı bulunan kişiler oluşturuyor. Bu gruptaki hastalarda enfeksiyonun daha ağır seyredebildiği belirtiliyor.

UZMANLARDAN BAYRAM ZİYARETLERİ İÇİN UYARI

NTV'de yer alan habere göre; Göğüs Hastalıkları Uzmanı Ergün Tozkoparan, virüsün artık toplumda kalıcı hale geldiğine dikkat çekerek risk grubundaki kişilerin daha dikkatli olması gerektiğini söyledi.

Tozkoparan, özellikle 65 yaş üzerindeki bireyler, kemoterapi tedavisi gören hastalar, bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler ve hamilelerin enfekte kişilerle temastan kaçınması gerektiğini belirtti.

Covid-19’un bazı hastalarda ciddi solunum sorunlarına yol açabildiğini ifade eden Tozkoparan, hastalığın kronik hastalığı bulunan kişilerde solunum yetmezliği gelişmesine, hastane yatışı ve hatta yoğun bakım ihtiyacına neden olabileceğini kaydetti.

DUDAK VE DİL KANSERİ RİSKİ

Nikotin nedeniyle sigaranın yol açtığı zararlara benzer, bazı durumlarda ise daha ağır sağlık sorunlarının ortaya çıkabileceğini ifade eden Altun, "Akciğerlerde kirlenmeler, damar yapısında bozulma ve solunum yollarında daralma gibi durumlar olabilir. Özellikle çene sinir duyusunu etkileyerek duyunun azalmasına yol açabilir. Dudağın altına yerleştirildiğinden bu durum çene bölgesindeki sinirleri etkileyebilir ve his kaybına yol açabilir. Uygulama bölgesinde enfeksiyon ve tümör oluşumları da görülebilir" dedi.

Prof. Dr. Altun, "Bağımlılık potansiyeli oldukça yüksektir. Sigara gibi etkileri vardır. İnsanda ciddi sağlık sorunlarına neden olmaktadır. Sigaradan ayıran en büyük özelliği ise dudak kanseri, dil kanseri gibi sorunlara neden olmaktadır" diye konuştu.

"8 PAKET SİGARA İÇMİŞ KADAR ETKİ GÖRÜLEBİLİR"

"Maraş otu" ya da "deli tütünü" olarak bilinen ürünün genellikle kavak ağacının külü ile hazırlandığını aktaran Altun, bu nedenle nikotin oranının oldukça yüksek olduğunu söyleyerek, "Yüksek nikotin içeriği nedeniyle kullanan kişide günde 8 paket sigara içmiş kadar etki görülür" dedi.

Prof. Dr. Altun, otun iskelet sistemi üzerindeki etkilerine de değinerek, özellikle bel ve omurga bölgesinde, omurlar arasındaki disk yapılarında hasara yol açabileceğini, bunun da ciddi bel ağrıları, eklem problemleri ile diz ve dirsek rahatsızlıklarına neden olabileceğini kaydetti.

Halk Sağlığı Genel Müdürü Doç. Dr. Muhammed Emin Demirkol, obezitenin Türkiye'de en önemli halk sağlığı sorunlarından biri olduğunu belirtti. Demirkol, Türkiye'de fazla kilolu ve obez oranının toplamda yüzde 66 olarak tespit edildiğini anlatarak, "Her 3 vatandaşımızdan 2'si olması gerektiği kilonun üzerinde." bilgisini verdi.

Obeziteyi etkileyen en önemli nedenlerin başında, hareketsiz yaşamın geldiğine dikkati çeken Demirkol, hazır paketli ve dondurulmuş gıdaların tüketilmesinin, geç saatte yenilen yemeklerin de obezite ve fazla kiloya neden olduğunu aktardı.

"HER 4 KİŞİDEN 1'İ OBEZ"

Demirkol, obezitenin kalp damar hastalıkları başta olmak üzere kanser dahil birçok hastalığın ortaya çıkmasına neden olduğunu bildirerek, "Ülkemizde de kronik hastalıklar diyabet, tansiyon ve kanserlerin görülmesinde obezite çok önemli sebepler arasında yerini almış durumunda. Her 4 vatandaşımızdan 1'i de obez." dedi.

"İdeal Kilonu Öğren, Sağlıklı Yaşa" kampanyasıyla vatandaşların yoğun olduğu alanlarda boy ve kilo ölçümleri yapılarak bu konuda büyük bir farkındalık oluşturulduğunu dile getiren Demirkol, vatandaşların en yakın sağlıklı hayat merkezlerine yönlendirildiğini ve ücretsiz diyetisyen ve fizyoterapi hizmetlerinden yararlandırıldığını söyledi.

Sağlıklı hayat merkezlerine daha önce aile hekimlerince yönlendirme yapıldığını hatırlatan Demirkol, "Artık vatandaşlarımız da kendileri randevu alıp direkt başvurabiliyorlar. Hastanelerimizle obezite konusunda entegrasyon yaptık. Oradaki hekimlerimiz de sağlıklı hayat merkezlerine gönderebiliyorlar. Türkiye'de şu anda 350'ye yaklaşan sağlıklı hayat merkezimiz var. Hepsinde diyetisyen ve fizyoterapistimiz bulunuyor." diye konuştu.

10 MİLYON VATANDAŞA SMS GÖNDERİLDİ

Aile hekimlerinin geçen yıl içerisinde kayıtlı nüfusları üzerinde çok geniş bir tarama yaptığını anlatan Demirkol, taramalarda yaklaşık 6,5 milyon kişiye obezite ve fazla kilo tanısı konulduğunu bildirdi.

Demirkol, aile hekimliklerinde tahlillerini yaptıranların sağlıklı hayat merkezlerine yönlendirildiğini ancak yeterli başvurunun yapılmadığını tespit ettiklerini belirterek, "Bu sebeple de sistemimizde geçmiş yıldan da kayıtlı 10 milyon fazla kilolu vatandaşımıza SMS attık. Böylelikle onları, sağlıklı hayat merkezlerine diyetisyen ve fizyoterapi hizmetlerini ücretsiz almak üzere davet ettik." bilgisini paylaştı.

Sağlıklı hayat merkezinde önemli bir yoğunluğun yaşanmaya başlandığını dile getiren Demirkol, "Ramazan ayındayız, kilo konusundaki hassasiyetler biraz daha üst seviyeye çıkar. Bunu da fırsat bilerek tüm sağlıklı hayat merkezlerimizde bu SMS'lerle beraber bir yoğunluk başlamış oldu." dedi.

KAYITLI VATANDAŞLARA DOĞRUDAN DAVET

Demirkol, obeziteyle mücadelede "uçtan uca takip" sistemini oluşturduklarını belirterek, şunları kaydetti:

"Aile hekimlerimiz tarafından takip edilen yaklaşık 10 milyonun üzerinde fazla kilolu vatandaşımız var. Kayıtlı olan vatandaşlarımızı ilçe sağlık müdürlüklerimizin de liste halinde önüne düşürüyoruz. Böylelikle ilçe sağlık müdürlüğündeki obezite ile mücadele ekiplerimiz ve hekimlerimiz obezitede kayıt almış ve bununla ilgili tanı almış fazla kilolu vatandaşlarımızdan sağlıklı hayat merkezine gitmeyenleri arayarak bu farkındalıkları artırmaya çalışıyoruz. Onları aile hekimliğimize ve sağlıklı hayat merkezine davet ediyorlar. Bunun bir halk sağlığı problemi olduğunu, başta kalp damar sağlığı hastalıkları, diyabet, hipertansiyon ve kanser gibi hastalıklara sebep olacağını ifade ederek en yakın sağlıklı hayat merkezine davet ettikleri bir sistem geliştiriyoruz. Biz sadece vatandaşlarımızdan kilo vermelerini değil sağlıklı kilo vermelerini istiyoruz. Bu farkındalığı oluşturmaya çalışıyoruz."

TikTok ve Instagram'da açılan "Covid-20 yapıyoruz", "virüs üretiyoruz" gibi isimler taşıyan hesaplarda, videoların seri halinde paylaşıldığı görüldü. "Gün 1, gün 2" veya "part 10, part 18" gibi başlıklarla yayımlanan içeriklerde öğrenciler, şişelerin içine farklı maddeler atarak karışımı hijyen açısından daha riskli hale getirmek için birbiriyle yarıştı.

Görüntülerde süt, yağ, çürümüş yemek artıkları, boya, sigara izmariti, balgam, örümcek ağı ve hayvan dışkısı ve hatta idrarlaı gibi maddelerin şişelere eklenmedi dikkat çekti. Ayrıca öğrencilerin bu işlemleri gülerek yaptığı, herhangi bir tiksinme ya da çekinme göstermeden tehlikeli akımı eğlenceye dönüştürdüğü görüldü.

Milyonlarca izlenen videolarda öğrencilerin, sosyal medyadaki takipçilerinden gelen önerilere göre şişelere yeni maddeler eklemesi ise dikkat çekti. Yorumlarda "Covid-19 geri döndü", "Birine içirince ne olur?", "Okul çıkışı her yere yay" gibi ifadeler yer aldı.

Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Doç. Dr. Hüsrev Diktaş, "Temas eden kişilerde kusma, ishal, ateş ve ciddi bağırsak enfeksiyonları görülebilir. Bu tür karışımların içirilmesi veya temas ettirilmesi zehirlenmeye kadar gidebilecek sonuçlar doğurabilir" dedi.

Avukat Türkan Kara, akımların hukuken ciddi sonuçlar doğurabileceğini belirterek, "Bir çocuğun arkadaşının içeceğine zararlı madde katması kasten yaralamaya girer ve kalıcı hasar oluşursa 12 yıla kadar ceza öngörülebilir. 12–18 yaş grubunda indirim uygulanabilse de adli sicil kaydı geleceklerini etkileyebilir" dedi.

Yüksek tansiyon, kilo kaybı, halsizlik veya yorgunluk, kemik kırılganlığı gibi belirtilerle kimi zaman kendini gösteren hastalık Iğdır'da yaşayan 30 yaşındaki Mahir Alagöz'de de tespit edildi.

Uzun süre geçmeyen öksürüğü nedeniyle doktorlara gittiğini söyleyen, zaman zaman tansiyon problemi yaşayan Alagöz'e detaylı tetkikler yapıldı. Tetkiklerde kalsiyum değeri yüksek bulunurken taramalarında paratiroidde nodül, böbreküstü bezinde kalınlaşma, sağ akciğerinde yaygın büyük hava kistleri dışında sağ akciğer alt lobunu uzun süredir kapalı tutan bir tümör tespit edilerek MEN2 hastalığı bulunduğu belirlendi.

MULTİDİSİPLİNER YAKLAŞIM

Alagöz'ün tedavisi İstanbul Göztepe Prof. Dr. Süleyman Yalçın Şehir Hastanesi'nde multidisipliner bir yaklaşımla planlandı.

Gerçekleştirilen konseylerin ardından hastanın önce genel cerrahi ekibi tarafından paratiroit ve eş zamanlı olarak kalınlaşma bulunan böbrek üstü bezi çıkarıldı. Ardından göğüs cerrahisi ekibi sağ akciğerdeki hem hava kistlerini temizledi hem de tespit edilen tümörü çıkardı.

Bir süre sonra ise hasta, böbrek taşı nedeniyle ameliyat edildi. Hastanın tedavileri başarıyla gerçekleştirilirken kontrolleri süren Alagöz, yaşadığı zorlu süreci anlattı. Göğüs Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Cansel Atinkaya Baytemir ve Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. İbrahim Ali Özemir ise hastalarının durumu ve hastalığa ilişkin açıklamalarda bulundu.

"AŞIRI DERECEDE ÖKSÜRÜYORDUM"

Hastalığına ilişkin konuşan 30 yaşındaki Mahir Alagöz, "Yaklaşık 2-3 senedir öksürük rahatsızlığım vardı, hiç durmuyordu, akşamları tekrarlıyordu. Hem tiroit hem böbrek bezinden, akciğerimden toplam 4 ameliyat geçirdim. Şu an çok şükür iyiyim, herhangi bir problemim yok. Öksürükten ve nefes darlığından şikayetçi olduğum için geldim. İlk akciğer ameliyatından çok korktum. Çok öksürük oluyordu, hava soğuk olduğunda aşırı derecede öksürüyordum. Neredeyse nefes alamıyordum, konuşamıyordum. Su içiyordum, geçmiyordu, havanın soğuması benim için kabus gibi bir şeydi, soğumasını istemezdim. Normalde dışarıda çalışan insanlarız. Öksürük şikayetinden dolayı bilerek Bodrum, Muğla tarafına, neresi sıcaksa oraya gitmeye çalışırdım. İmkanım olsa tüm dünyaya bu sağlık çalışanlarımızın emeğini duyurabilmek isterim, hepsine ayrı ayrı teşekkür ediyorum" dedi.

"İLK ŞİKAYET; TEKRARLAYAN ÖKSÜRÜK ATAKLARI"

Hastasına ilişkin konuşan Prof. Dr. Cansel Atinkaya Baytemir, "İlk şikayet; geçmeyen, tekrarlayan üst solunum yolu enfeksiyonuyla birlikte tekrarlayan öksürük atakları, birkaç kere doktora gidiyor. Öksürük atakları da hava yolu içerisindeki tümöre bağlı. Sonrasında sendroma bağlı hipertansiyon gelişiyor. Geçmeyen şikayetler önemlidir, daha ayrıntılı tetkik gerektirir. Öksürük, sendrom nedeniyle endobronşiyal dediğimiz hava yolu içerisinde gelişen tümörün yaptığı iritasyona bağlı bir durum. Bir şikayet 2 haftadan uzun sürüyorsa ve tedaviye yanıt vermiyorsa mutlaka ileri bir tahlil yapılması gerekir. Bunun için tekrar kontrole gelmeleri gerekir" ifadelerini kullandı.

"DÜNYADA 35 BİNDE BİR GÖRÜLEN BİR HASTALIK MEN2 SENDROMU"

Tedavi sürecine yönelik bilgi veren Prof. Dr. Atinkaya Baytemir, "Endokrin ve diğer bölümlerle yaklaşık 3,5 aylık multidisipliner bir sürecimiz oldu. Çok titiz, özenli, aşama aşama hastada tedavi ve tetkik sürecini geçirdik. Hastadaki asıl problem; MEN dediğimiz genetik geçişli, ailesel bir sendrom olması. Hastamızın akciğerinde sadece alt parçadaki tümör değil bir de üst parçada çok büyük dev hava kisti dediğimiz kistleri mevcuttu. 30 yaşında bir erkek hasta, sağ akciğerin nerdeyse 4-5'te bir alana sahipti. Sağ akciğerdeki bu lezyonun olduğu hava yolunda sadece tümörlü alanı çıkardık, çıkardıktan sonra akciğerin cevabı da çok güzel oldu, açıldı. Hasta önemli bir akciğer kaybına uğramadı. Sigara kullanıyor, bırakmasını tavsiye ettik. Dünyada 35 binde bir görülen bir hastalık MEN2 Sendromu diye geçiyor, çok nadir bir hastalık. Multidisipliner yaklaşılması çok önemli. Son derece ender bir sendrom. Ömür boyu takip edilecek, kötü huylu bir tümör çıkmadı. Çıkan bütün lezyonlar iyi huylu. Hastamızın sağlıklı bir yaşam sürdürmesini bekliyoruz. 15 ila 30 yaş arasında genellikle semptomlar görülmeye başlıyor. Hasta önemsemezse tansiyon şikayeti, kan tükürme, sigara içmeye devam eder ama bununla ilgili bir kontrole gelmezse atlanabilir" dedi.

"AYNI SEANSTA 2 AMELİYATI GERÇEKLEŞTİRMİŞ OLDUK"

"Akciğerinde bir kitle saptanmasıyla göğüs cerrahisi kliniğimize başvuruyor" diyerek sözlerine başlayan Prof. Dr. İbrahim Ali Özemir ise, "Ameliyata hazırlanırken hipertansiyon ve kalsiyum yüksekliği saptanması üzerine öncelikle bunların araştırılması gerekiyor. Araştırılırken de kalsiyum bezlerinin bir tanesinde büyüme, sağ tarafta böbrek üstü bezinde de bir kitle saptanıyor. Önce tansiyon, daha sonra kalsiyum değerini normale çekmeye çalıştık. Çok kompleks, nadir görülen, bir arada bulunan hastalıklar. Endokrin sistemin neredeyse bütün organlarını tutabilen tümörler oluşabiliyor. Paratiroit bezindeki kitleyi minimal invaziv yaklaşımla küçük bir kesiden odaklanmış cerrahi dediğimiz bir yöntemiyle gerçekleştirdik. Aynı seansta bu 2 ameliyatı gerçekleştirmiş olduk" ,ifadelerini kullandı.

"ÇOKLU ENDOKRİN ORGAN TUTULUMLARIYLA SEYREDEN, TÜMÖRLERDEN OLUŞAN BİR SENDROM"

Hastanın sendromuna ilişkin bilgi veren Prof. Dr. Özemir, "Aynı anda bütün kalsiyum bezleri veya her iki böbrek üstü bezi de tutulum yapabilir. Bundan sonraki takiplerini de sıkı bir şekilde yapmamız gerekiyor. Bu sendrom multiple endokrin neoplazi dediğimiz çoklu endokrin organ tutulumlarıyla seyreden, tümörlerden oluşan bir sendrom. Sendromlar genellikle genç yaş hastaları tutuyor, bu da o şekilde. Hastalık ilerledikçe bütün metabolizmayı bozuyor. Yüksek tansiyon, kalpte ritim bozuklukları, ani kalp durmasına kadar problemlere yol açabiliyor, yine kemiklerde aşırı erime ve spontane kemik kırıklarına aynı zamanda böbreklerde taş oluşumuna sebep olabiliyor. Hastamızda da bu ameliyatlar arasında böbrek taşı problemleri nedeniyle ekstra işlemler de yapmak zorunda kaldık. Genç yaş hastalarda oluşan hipertansiyon, dirençli hipertansiyonlarda mutlaka bunların araştırılması, böbrek üstü bezlerinin değerlendirilmesi gerekiyor. Şikayetlerimize kulak vermemizde fayda var" dedi.

SAHURUN ÖNEMİ

Sahura kalkmanın vücuda gün boyu ihtiyaç duyduğu enerjiyi sağladığını ifade eden Turhan, düzenli sahurun vücudun kan şekerini daha dengeli yönettiğini, kas dokusunu korumaya ve metabolizmanın aktif kalmasına yardımci olduğunu belirterek, bu sayede gün içinde yaşanabilecek halsizlik veya konsantrasyon kaybı gibi durumların önüne geçilebileceğini bildirdi.

İftar sofralarında mideyi yavaşça uyandırmanın önemine değinen Turhan, “fasılalı yeme” yöntemini önerdi. Turhan, uzun süreli açlığın ardından mideyi yormamak gerektiğini belirterek, iftara 1-2 bardak su ve ılık bir çorba ile başlanıp kısa bir mola verildikten sonra ana yemeğe geçilmesinin sindirim sistemini rahatlatacağını ifade etti. Bu yöntemin, yemek sonrası oluşabilecek şişkinlik ve ağırlaşma hissini azaltabileceğini aktardı.

Ramazanda sıvı dengesini korumanın önemine dikkat çeken Turhan, su tüketiminin iftar ile sahur arasındaki saatlere bölünmesini tavsiye etti. Çay ve kahve tüketiminin yanı sıra su içmenin ihmal edilmemesi gerektiğini belirten Turhan, bunun organ sağlığı açısından önemli olduğunu vurguladı.

3 TEMEL ÖNERİ

Turhan, şu önerilerde bulundu:

"Protein ve lif desteği: Sahurda yumurta, peynir, ceviz ve tam tahıllı ürünler gibi uzun süre tokluk hissi veren besinlerin tercih edilmeli.

Hafif yürüyüşler: İftar sonrasında yapılacak kısa ve hafif tempolu yürüyüşlerin sindirimi kolaylaştırabileceği ve genel zindeliğe katkı sağlar.

Sağlık kontrolü: Kronik rahatsızlığı olan veya düzenli ilaç kullanan vatandaşların oruç planlamasını hekimlerine danışarak yapmaları daha sağlıklı bir süreç sağlayacaktır."

AFLATOKSİN TEHLİKESİ

Gıda Mühendisleri Odası Antalya Şube Başkanı Ali Manavoğlu, özellikle açıkta ve uygun ortamda muhafaza edilmeyen hurmalarda aflatoksin adı verilen zehirli toksinlerin oluşabileceğini belirtti.

“Aflatoksin gözle ya da tadıyla anlaşılamaz, sadece laboratuvar testleriyle tespit edilebilir. Kansere sebep olabilir. Çocuklar, hamileler ve bağışıklığı düşük kişilerde fazla miktarda alındığında ölümcül olabilir. Yüksek ateş, kusma ve ishal gibi zehirlenme belirtileri görülebilir.”

HURMADA EGZOZ VE TOZ RİSKİ

Manavoğlu, açıkta satılan hurmalarda hijyen risklerinin de bulunduğunu vurguladı:

“Hurmayı ambalajlı almaya dikkat edin. Yol kenarlarında veya tezgahlarda toplu şekilde satılan hurmalar egzoz, toz ve farklı bulaşanlara maruz kalabilir. Özellikle ağır metal bulaşması ciddi hastalıklara yol açabilir.”

GLİKOZ ŞURUBU İLE HİLE

Hurmaların daha iri ve parlak görünmesi için uygulanan yöntemlere de dikkat çeken Manavoğlu, şunları söyledi:

“Mat hurmaların parlak ve ufak hurmaların iri görünmesi için glikoz şurubuna batırma gibi hileler yapılabiliyor. Bu, hurmanın dışının yapışkan olmasına sebep olur. Ancak hurmanın doğal şekeri yeterlidir; dışarıdan yapılan müdahale fazla şeker tüketimiyle diyabet riskini artırır.”

‘BUZDOLABINDA SAKLAMAYIN’ UYARISI

Hurma alındıktan sonra doğru şekilde saklanması gerektiğini belirten Manavoğlu şöyle konuştu:

“Hurma kuru, serin ve güneş ışığı almayan bir yerde muhafaza edilmeli. Buzdolabında saklamak kristalleşmeye, doku ve lif yapısında değişime yol açabilir. Ambalajdaki saklama koşullarına dikkat edin; genellikle buzdolabında saklamak tavsiye edilmez. Doğru koşullarda saklanan hurma hem tat hem de dokusunu korur ve aflatoksin riskini azaltır.”

Farkındalığın artması sonrası yeni yılda taklit ve tağşiş cezalarının da 4 milyon 740 bin TL'ye kadar çıktığına dikkati çeken Kırım, "Bu sadece para cezası değil; hapis, çeşitli adli yaptırımlar, ticaretten men ile desteklenip, daha caydırıcı olabilir" dedi.

Ömer Ulaş Kırım, geçen yıl 500'den fazla işletme hakkında taklit ve tağşiş nedeni ile suç duyurusunda bulunulduğunu söyledi.

"TAKLİT VE TAĞŞİŞİ GÖZ İLE ANLAMAK ÇOK MÜMKÜN DEĞİL"

Geçen yıl en çok taklit, tağşişin baharat, zeytinyağı, bal, et ve et ürünleri, süt ve süt ürünlerinde bulunduğunu belirten Kırım, etiketsiz ve açıkta satılan gıdalardan uzak durulmasının yanı sıra Tarım ve Orman Bakanlığı’nın ‘guvenilirgida.tarimorman.gov.tr' sitesini takip ederek, bu tür ürünlerin satın alınmamasını önerdi.

Vatandaşlara uzun yıllardır bildikleri güvenilir yerlerden ve hijyen şartlarını sağlayan, toplum sağlığını gözeten, sorumluluklarını yerine getiren işletmelerden alışveriş yapmaları tavsiyesinde bulunan Kırım, "Taklit ve tağşiş ürünlerin daha çok vatandaşın temel besin maddeleri oluğunu görüyoruz. Vatandaş bu ürünleri açıktan aldığı zaman çok ciddi risklerle karşı karşıya kalıyor. Bu nedenle açıkta satışın engellenmesi, etiketsiz ürünlere talebin olmaması, vatandaşın da bu konudaki bilincinin artması gerekiyor. Bu temel gıda ürünlerinde taklit ve tağşişi göz ile anlamak çok mümkün değil, bakanlık testlerini laboratuvarda yapıyor. Ayrıca taklit tağşiş ürünlerinin göz ile ayırt edilmemesi için özellikle çaba sarf ediliyor" diye konuştu.

"GÖZ ÖNÜNDE ÇEKİLMİŞ KIYMA TERCİH EDİLMELİ"

Gıda ürünlerinde rastlanabilen olumsuzluklara da değinen Kırım, "Baharatlarda gıda boyaları haricinde tekstil boyalarına rastlanabiliyor. Yoğurtta nişasta ile karşılaşılabiliyoruz. Parça etlerde değil, kıymaya dönüştürülmüş ya da lahmacun, pide ve sucuk gibi ürünlerde tek tırnaklı hayvan eti olabiliyor. At ve eşek etinin doğrudan bir üretimi ve çiftlik olmadığı için ölmek üzere olan ya da ölmüş bir hayvandan alınan etlerin bu ürünlerin içerisinde karıştırıldığını rahatlıkla söyleyebiliyoruz. Özellikle kasaplarda bir kıyma çekimi yapılacaksa önceden hazırlanan ürün yerine, vatandaşın gözü önünde çekilmiş bir kıymayı tercih etmek alınacak önlemler arasında gelmeli" dedi.

"AFLATOKSİN VE PESTİSİT TESPİTİ ÜRÜNLER GENELLİKLE İMHA EDİLİYOR"

İhracat edilen yaş sebze, meyve ya da kuru meyve gibi ürünlerde aflatoksin ve pestisit tespit edildiğinde geri gönderilebildiğini belirten Ömer Ulaş Kırım, "Vatandaş tarafından en merak edilen durumsa 'Bu ürünler yeniden bizim soframıza mı geliyor' sorusu oluyor. Tarım ve Orman Bakanlığı'nın bu konuda belli bir kriteri var. Taze meyve, sebzelerin ömrü daha kısa olduğu için geri dönmesi çok mümkün olmuyor. Kuru incir, üzüm gibi ürünlerdeyse genellikle imha işlemi uygulanıyor. Eğer kusur çok fazla değilse burada yeniden işlenip, şartlara uyan başka bir ülkeye gönderim sağlanabiliyor. Ancak ihraç edilen ürünler dışında aynı ya da benzer ürün denetim olmadan pazarda ya da markette satılabiliyor. Vatandaş bu defa bilinçsiz olarak alıp, tüketebiliyor. Bakanlık taklit, tağşiş listelerini yayınlayarak çok güzel bir farkındalık yarattı. Bunun aynısını pestisit analizlerini de yapılması yine vatandaş adına önemli olabilir" dedi.

Çoğu zaman kişinin kendisinin fark etmediği, genellikle yatak partneri tarafından dile getirilen ritmik bacak hareketleri, basit bir huzursuz bacak sendromundan çok daha fazlasını işaret edebiliyor. Doç. Dr. Osman Özgür Yalın, uykuda görülen bu hareketlerin iki ana tabloya ayrılabileceğini belirtiyor:

REM Uykusu Davranış Bozukluğu: Kişi rüyasını adeta "yaşar". Tekme atma, vurma gibi sert ve kaba hareketler görülür. Bu durum, gelecekteki bir Parkinson hastalığının veya demans türlerinin ilk sinyali olabilir.

Uyku Apnesi Bağlantısı: Uykuda nefes durmasıyla seyreden apne, bacak hareketlerini tetikleyebilir. Tedavi edilmezse süreç; inme, hipertansiyon ve kalp krizine kadar uzanabilir.

UYANIKKEN GÖRÜLEN HAREKETLER

Eğer bu "dans benzeri" kıvranma hareketleri sadece uykuda değil, kişi uyanıkken de meydana geliyorsa tehlike çanları daha yüksek sesle çalıyor demektir. Dr. Yalın, uyanıklık halindeki hareketlerin altında yatan olası nedenleri şöyle sıralıyor:

"Uyanıklık halindeki istemsiz hareketler genellikle daha ciddi nörolojik hastalıkların habercisidir. Bunlar arasında genetik geçişli ve ilerleyici bir yıkım olan Huntington hastalığı, beyin damar tıkanıklıkları, kanamalar ve nadiren de olsa beyin tümörleri yer almaktadır."

ERKEN TANI

Nörolojik hareket bozukluklarının "önemsiz" görülmemesi gerektiğini vurgulayan Doç. Dr. Yalın, erken teşhisin hem hastalığın ilerlemesini durdurmak hem de hastanın sosyal hayatını korumak adına hayati önem taşıdığını hatırlatıyor.

Özellikle genetik geçişli hastalıklarda hekimler için tanı süreci zorlayıcı olsa da, modern tıbbın sunduğu imkanlar yaşam kalitesini artırmada kilit rol oynuyor.

Prof. Dr. Kanko, Merkezi Hekim Randevu Sistemi'nde (MHRS) yaşanan aksaklıkları ve vatandaşların sağlık hizmetine erişimde karşılaştığı güçlükleri Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne (TBMM) taşıdı. Kanko, basit cerrahi müdahaleler için bile bir yıla varan randevu süreleri verildiğine dikkat çekerek, sistemin işleyişinin araştırılmasını talep etti.

Kamu hastanelerinde randevu bulmanın giderek zorlaştığı ve tetkik ile tedavi süreçlerinin uzadığı gerekçesiyle Meclis Araştırma Önergesi veren Prof. Dr. Kanko, mevcut durumun halk sağlığını tehdit eden boyutlara ulaştığını söyledi. Özellikle göz hastalıkları, diş hekimliği, MR ve tomografi gibi yoğun talep gören alanlarda randevuların aylar sonrasına sarkması, önergenin temel gerekçeleri arasında yer aldı.

Önergede, randevu sadakatini artırmak amacıyla 2024 yılında uygulamaya konulan "Onaylı Randevu Sistemi"nin beklenen verimi sağlamadığı, aksine mevcut sorunları derinleştirdiği belirtildi. Sistemin karmaşık yapısı nedeniyle randevusunu onaylamayı unutan birçok vatandaşın, ilgili branştan 15 gün boyunca yeniden randevu alamadığına dikkat çekildi. Prof. Dr. Kanko, bu uygulamanın kamu sağlık hizmetlerine erişimde eşitsizliği artırdığını ve vatandaşları zorunlu olarak özel sağlık kuruluşlarına yönlendirdiğini ifade etti.

Türk Tabipleri Birliği ve ilgili meslek örgütlerinin raporlarına da atıfta bulunan Kanko, sorunun temelinde altyapı yetersizliği, personel eksikliği ve yönetimsel hataların yattığını vurguladı.

Meclis gündemine taşınan iddialar arasında en dikkat çekici olanı ise cerrahi operasyonlar için verilen uzun tarihler oldu. Rutin ve basit bir operasyon olarak kabul edilen kasık fıtığı ameliyatı için dahi hastalara 12 ay sonrasına gün verildiğini belirten Kanko, bu tablonun Anayasa’nın 56’ncı maddesiyle güvence altına alınan "sağlık hizmetine eşit erişim hakkı"nı fiilen ortadan kaldırdığını söyledi.

MHRS'de yaşanan tıkanıklığın yalnızca hastaları mağdur etmekle kalmadığını belirten Kanko, bu durumun hekimleri tükenmişliğe sürüklediğini ve sağlıkta şiddet vakalarına zemin hazırladığını dile getirdi.

Sorunun çözümüne yönelik TBMM çatısı altında bir Araştırma Komisyonu kurulmasını talep eden Kanko, teşhis ve tedavi süreçlerindeki gecikmelerin, ameliyat ve tetkik bekleme sürelerinin ve yeni randevu sisteminin yarattığı mağduriyetlerin şeffaf bir şekilde incelenmesi gerektiğini belirtti. Kanko, önergesinde, "Vatandaşın sağlık hizmetine zamanında ve eşit biçimde erişebilmesi sosyal devletin temel sorumluluğudur. Bu sorumluluğun yerine getirilip getirilmediği Meclis tarafından araştırılmalı ve kamuoyuna açıklanmalıdır" ifadelerine yer verdi.

TİHEK'e yapılan başvuruda, başvurucu, 2 Temmuz 2025'te cilt rahatsızlığı nedeniyle hastaneye gittiğini, muayene sırasında kendisine yalnızca 'rutin bazı testler' yapılacağının söylendiğini ancak HIV ile Hepatit B ve C testlerinin, bilgisi ve açık rızası olmadan yapıldığını, sonuçların kendisine bildirilmeden e-Nabız sistemine işlendiğini ileri sürdü.

Başvurucu, aydınlatma ve açık rıza alınmaksızın özel nitelikli sağlık verilerinin işlendiği, hasta mahremiyetinin ihlal edildiği ve bu durumun Anayasa ile Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ne aykırı olduğunu savundu.

SAĞLIK HİZMETİNE ERİŞİMİNE BAKILDI

TİHEK kararında, 6701 sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu kapsamında yalnızca ayrımcılık yasağı ihlallerinin ele alınabileceği vurgulandı.

Bu kapsamda, başvurucunun sağlık durumu nedeniyle sağlık hizmetine erişiminin engellenip engellenmediğinin değerlendirildiği, dosya kapsamındaki bilgi ve belgelere göre başvurucunun, HIV pozitif olduğunun anlaşılması üzerine sağlık hizmetinden yararlanmasının engellenmediği, hizmete erişimin reddedilmediği ya da kısıtlanmadığı belirtildi.

Rıza alınmadan test yapılması ve sonuçların işlenmesi iddialarının kişisel verilerin korunması ve hasta hakları çerçevesinde değerlendirilebilecek nitelikte olduğu aktarıldı.

Ancak bu hususların, TİHEK’in görev alanında yer almadığı, ayrımcılık yasağı kapsamında incelenemeyeceği kaydedildi. Bu gerekçelerle TİHEK, başvurunun kurumun görev alanına girmediğine hükmederek ‘incelenemez’ olduğuna karar verdi.

New England Biolabs ve Yale Üniversitesi'nden araştırmacılar, hastanelerde sıkça görülen dirençli bir bakteriyi hedef alan virüsü 28 farklı sentetik DNA parçası kullanarak inşa ettiklerini bildirdi. Uzmanların geliştirdiği bu yeni teknikle fiziksel bir virüs örneği gerekmeden, sadece sekans verisiyle virüsün tüm genomunun hücre dışında birleştirildiği ve laboratuvar ortamında aktif bir avcıya dönüştürüldüğü belirtildi. Ayrıca kişiselleştirme imkânı sunan bu yöntemle virüsün kuyruk liflerinin değiştirilerek farklı bakteri türlerini hedef almasının sağlandığı da aktarıldı.

Bilim insanları, bu yeni yöntemin tehlikeli patojenlerin laboratuvarda saklanma zorunluluğunu ortadan kaldırarak daha güvenli ve hızlı bir tedavi imkanı sunacağını kaydetti. Özelleştirilmiş virüslerin sipariş üzerine üretilebilmesinin, hem hastalıkların tedavisinde hem de içme suyundaki bakterileri tespit eden biyosensörlerin geliştirilmesinde kritik bir rol üstleneceği ifade edildi.

Son bir ay içinde ikinci kez bebek mamalarında geri çağırma yaşanması, ebeveynler arasında ciddi tedirginliğe yol açtı. Tüketici Birliği Federasyonu (TBF), bebek sağlığını doğrudan ilgilendiren bu süreçte yetkililerden daha şeffaf ve ayrıntılı bilgi paylaşması gerektiğini vurguladı. Mama markalarında gıda zehirlenmesine yol açabilen toksin şüphesiyle gönüllü geri çağırma başlatılması üzerine TBF de konuyla ilgili olarak Tarım ve Orman Bakanlığına başvurarak bilgi talep etti. TBF Yürütme Kurulu Üyesi Ömer Keser, geri çağrılan ürünlerin miktarı, imha edilen ürün sayısı ve etkilenen bebeklerin sağlık durumlarıyla ilgili bilgilerin kamuoyuyla paylaşılması gerektiğini söyledi.

Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda Kontrol Genel Müdürlüğü ise yaptığı açıklamada şu ifadelere yer verdi:

“Uluslararası hızlı alarm sistemleri INFOSAN ve RASFF (Gıda ve Yemler için Hızlı Alarm Sistemi) bakanlığımız tarafından yakından takip edilmektedir. Hızlı alarm bildirimleri sonrasında, bebek ve devam formüllerinin ithalatında tedbirler artırılmıştır. Bildirimlere konu üreticilerden gelen ürünler için tüm partilere ait akredite laboratuvar analiz raporlarının sunulması zorunlu hale getirilmiştir.Bu şartlar sağlanmadan ürünlerin ülkeye girişine izin verilmemektedir. İthalatçı firmalar tarafından piyasaya arz edilmiş ürünlerin bakanlığımız bilgisi dahilinde geri çağırma süreçleri başlatılmıştır. Geri çağrılan ürünlerin tüketilmemesi ve satın alınan yerlere iade edilmesi önemle rica olunur.”

Markaların sitelerinde sorun tespit edilen parti numaraları paylaşıldı.

Çanakkale Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu öğretim üyesi Doç. Dr. Ahmet Ali Berber, sosyal medya üzerinden paylaştığı bir deneyle, market raflarında sıkça karşılaşılan paketli suların hijyen durumunu gözler önüne serdi.

Deneyde; Erikli, Abant, Saka, Gümüş, Damla, Pürsu ve Özkaynak markaları incelendi.

Dr. Ahmet Ali Berber, kapalı şişelerden aldığı numuneleri besiyerlerine ekim yaparak kuluçka süreci sonunda oluşan tabloları tek tek kamera karşısında gösterdi. Görüntülerde bazı markaların tamamen temiz kaldığı, bazılarında ise gözle görülür kolonileşmeler olduğu dikkatlerden kaçmadı.

Videodaki görüntülere göre markaların petri kabı performansları şöyle sıralandı:

Erikli: Besiyerinin pürüzsüz ve temiz olduğu, herhangi bir üreme izine rastlanmadığı görüldü.
Abant: Besiyeri temiz yapısını korudu, üreme gözlemlenmedi.
Saka: Besiyeri genel olarak temiz görünmekle birlikte, kabın sağ alt kısmında sarı renkte belirgin bir koloni (üreme noktası) göze çarptı.
Gümüş: Besiyerinde herhangi bir bozulma veya üreme görülmedi, temiz sonuç verdi.
Damla: Besiyerinin yapısı bozulmadı, temiz sonuç veren markalar arasında yer aldı.
Pürsu: Deneyin en dikkat çeken sonuçlarından biri Pürsu örneğinde görüldü. Besiyerinin üzerinde yaygın, bulutsu beyaz lekeler ve kolonileşmeler kameraya yansıdı.
Özkaynak: Besiyerinin ortasında küçük beyaz bir nokta (üreme) görülmekle birlikte, alanın geri kalanı temiz yapısını korudu.

Deneyin, tek bir örneklem üzerinden yapılan şahsi bir gözlem olduğunun altını çizen Doç. Dr. Berber, videoyu "Unutmayalım, su hayattır" sözleriyle sonlandırdı.

Gece uykusundan sonra sabahları yastık kılıfları ve çarşafları ıslatacak kadar yoğun terlemenin basit bir durum olarak değerlendirilmemesi gerektiğini ifade eden İç Hastalıkları Uzmanı Uzm. Dr. Yasemin Turgut Sezgin, gece terlemesinin uyunan ortamdan bağımsız olarak ortaya çıkan aşırı terleme şeklinde tanımlandığını dile getirdi.

DİĞER BELİRTİLER

Dr. Sezgin, "Gece terlemesi; uyunan odanın fiziksel koşullarından bağımsız olarak kişinin kıyafetlerini değiştirecek, yastık ve yatak kılıflarını ıslatacak kadar fazla terleme şeklinde olmasıdır. Uyku bozuklukları ve kullanılan bazı ilaçların gece terlemesine yol açabileceği gibi; lösemi ve lenfoma gibi kanser hastalıkları, verem ve brusella gibi enfeksiyon hastalıkları, kan şekerinin aşırı düşmesi veya yükselmesi, tiroit bezinin hızlı çalışması, böbrek üstü bezi tümörleri, menopoz ve diğer hormonal değişiklikler gece terlemesinin altında yatan nedenler arasında yer almaktadır.

Gece terlemesi, uyku sırasında kişinin uykusunu bölecek kadar yoğun terleme ile kendini göstermektedir. Uzun süredir devam eden, tekrarlayan veya ateş, kilo kaybı, halsizlik gibi başka şikâyetlerle birlikte görülen gece terlemelerinin ihmal edilmemesi gerekmektedir. Tek başına bir hastalık olmayan gece terlemelerinin altta yatan nedenin doğru şekilde tespit edilmelidir. Basit ortam düzenlemeleri yeterli olmayabilir. Uzun süredir devam eden veya başka şikâyetlerle birlikte görülen gece terlemelerinde mutlaka uzman hekime başvurulmalıdır" diye konuştu.

Hürriyet'ten Buse Özel'in haberine göre Covid 19'un ardından Nipah virüsü endişesi başladı. DSÖ, virüsü "salgın riski taşıyan" patojenler arasında sınıflandırarak acil araştırma çağrısında bulundu.

Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Bülent Ertuğrul, virüs hakkında, “Yeni bir virüs değil. Fakat Hindistan’a sıçraması endişe kaynağı oldu. Dünya Sağlık Örgütü’ne göre bulaş yakın temasta ve genellikle hasta kişiye bakan kişilerde oluyor. Bulaş hızı da COVID-19 kadar yüksek değil. Virüsün bilinen net bir tedavisi yok. Grip gibi belirtilerle başlıyor, vücut salgıları ile yayılıyor. Eğer akciğerlere yerleşirse zatürre, beyne yerleşir ise beyin iltihabı olarak bilinen ensefalit yapıyor. Ensefalit bilinç değişikliği, nöbetler gibi semptomlar yapabiliyor. İnsandan insana yakın temas ile bulaş oluyor. Yanınızda hasta kişi hapşırır veya öksürürse size bulaşabilir. Ancak virüs daha kolay bulaşır hale gelirse o zaman büyük risk” dedi.

Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Doç. Dr. Hüsrev Diktaş da, “Güney ve Güneydoğu Asya ülkelerine seyahat eden vatandaşlarımızın dikkatli olması büyük önem taşımaktadır. Bu ülkelere seyahat eden kişilerin açıkta satılan yiyeceklerden, meyve sularından ve hijyeninden emin olunmayan gıdalardan kesinlikle kaçınması gerekir. Ayrıca meyve yarasalarının bulunduğu alanlarda temas riskine karşı son derece dikkatli olunmalıdır” diye uyardı.

Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Dr. Süveyda Gözüküçük Nipah virüsü hakkında, “Nipah salgını neredeyse her yıl Asya’nın belirli bir kısmında, sıklıkla Bangladeş ve Hindistan’da gözleniyor. Erken tanı, hastalığın semptomlarının spesifik olmaması sebebiyle oldukça zor olabilir. Ancak erken tanı hayatta kalma şansını artırmak, yayılımı engellemek, salgını kontrol altına almak için önemlidir. Boğaz ve burun sürüntülerinde, idrarda, kanda ve beyin-omurilik sıvısında RT-PCR ile virüs gösterilebilir” ifadelerini kullandı.

BELİRTİLERİ

Dünya Sağlık Örgütü’ne göre Nipah virüsüne yakalanan hastalarda ilk başta ateş, baş ağrısı, kas ağrısı, kusma ve boğaz ağrısı gibi belirtiler görülüyor. Bunu baş dönmesi, uyuşukluk, bilinç değişikliği ve akut ensefaliti gösteren nörolojik belirtiler takip edebiliyor. Bazı kişilerde atipik zatürre ve akut solunum yetmezliği de dahil olmak üzere ciddi solunum problemleri de görülebiliyor. Şiddetli vakalarda ensefalit ve nöbetler meydana geliyor ve 24 ile 48 saat içinde komaya yol açıyor. Virüsün kuluçka süresinin 4 ila 14 gün arasında değiştiği düşünülürken 45 güne kadar uzanan bir kuluçka süresi de bildirildi.

Son günlerde grip ve benzeri solunum yolu enfeksiyonları hızla yayılırken, hastanelerin acil servislerinde yoğunluk dikkat çekiyor. Uzmanlara göre grip artık birkaç günde atlatılan hafif bir hastalık olmaktan çıktı; öksürük, halsizlik ve yüksek ateş günlerce sürebiliyor. Özellikle belirtilerin ilk 48 saatinde doktora başvurulması, hastalığın seyrini hafifletmede büyük önem taşıyor.

Nefes'ten Pervin Sümer'in haberine göre, ENT Tıp Merkezi Kulak, Burun, Boğaz ve Baş, Boyun Cerrahisi Uzmanı Opr. Dr. Orhan Altıntaş, son 2 ayda dünyada ve ülkemizde giderek artan oranda farklı virüslerle oluşan enfeksiyon vakalarında belirgin bir artış gözlemlenmekte olduğunu söyledi. Altıntaş, “Geçirilen pandemi dönemi sonrası virüslerle doğal temasın azalması virüslere karşı bağışıklığı azaltmış ve enfeksiyon riskini artırmıştır” ifadesini kullandı.

Dr. Orhan Altıntaş, enfeksiyon vakalarının Türkiye’de endişe verici bir aşamada olmadığını, panik yaratacak bir tehlike değil kış mevsiminin doğal bir sonucu olan mevsimsel artış seviyesinde olduğunu açıkladı. Altıntaş şöyle konuştu:

“Ocak 2026 itibarıyla Türkiye ve Avrupa genelinde solunum yolu hastalıklarında en çok İnfluenza A’ nın alt tipi olan H3N2 en yaygındır. Bunun yanında Influenza B, Covid-19, RSV, Adenovirüsler, Parainfluenza virüsleri görülmektedir. Birçok vakada tek bir virüs değil, İnfluenza A, RSV, COVID-19 un aynı anda olduğu “üçlü virüs “( Tripledemic ) belirlenmektedir. Viral hastalıklarda 3 günden fazla süren ve düşmeyen yüksek ateş, nefes darlığı veya göğüs ağrısı, aşırı dalgınlık, dudaklarda veya tırnaklarda morarma varsa zaman kaybetmeden mutlaka doktora başvurulmalıdır. Hamileler ve bağışıklığı düşük olanlarda viral enfeksiyonları daha ağır seyreder, uzun süreli dinlenme gerekebilir.

Influenza A (H3N2) şu an en yaygın olduğu için grip aşısı büyük önem taşıyor. Virüs tip değiştirebileceği için her yıl aşının yenilenmesi gerekir. Bu nedenle grip aşısı o yıl dolaşımda olması beklenen 4 farklı suşa (virüs tipine) karşı hazırlanır.

Aşı, sağlıklı bireylerde %40 ile %60 arasında koruma sağlar. Ancak toplumun yarıdan çoğu aşılanırsa hastalığın bulaşma riski büyük ölçüde engellenir. Özellikle risk gurunda olanlarda, 10 yaş altı ve 60 yaş üzerinde olanlarda grip aşısı yararlıdır.

Aşının asıl önemi hastalık olsa bile hafif seyretmesini sağlamak, zatürreye çevirme, kalp atışlarını tetikleme veya hastanede yatış gerektirme riskinin %70-80 oranında azalmasıdır."

"İLK 48 SAAT KRİTİK"

"İlk 48 saat kritiktir. Özellikle grip şüphesinde, antiviral tedavinin etkili olması için ilk iki gün içinde doktora başvurulmalıdır." ifadelerini kullanan Altıntaş, şöyle devam etti:

"Ateş, ağrı, burun tıkanıklığı ve öksürük için şikayeti giderici semptomatik ilaçlar kullanılır. Gerekli durumlarda antiviral ilaçlar verilir. Virüslerle olan hastalıklarda antibiyotikler etkisizdir. Ancak hastalığın ilerlediği, bakteri türü mikroplarında beraber bulunduğu durumlarda antibiyotik kullanılabilir. Dinlenme, bol sıvı alımı, Ilık duş ve buhar faydalı olur. Bal, ıhlamur, adaçayı kullanmak boğaz şikayetlerini azalmak için faydalıdır. Daha ağır vakalarda hastane tedavisi gerekebilir."