Trump’ın Çin ziyaretine ilişkin, “Sayın Trump bugünkü sükunetimizden faydalanarak asla Pekin’e zafer edasıyla gireceğini sanma. Önce Batı Asya'nın yeni jeopolitik düzeninin alfabesini öğren.” ifadelerini kullanan Velayeti, Trump’ın, “Pentagon’un asker kayıpları ile ilgili ortaya koyduğu yalanlara inanarak” üstü kapalı şekilde İran’ı nükleer silah kullanmakla tehdit ettiğini dile getirdi.

"Savaşta ABD’yi mağlup ettiklerini" savunan Velayeti, ABD’nin, diplomatik süreçte galip gelmeyi düşünmemesini istedi.​​​​​​​

Hürmüz Boğazı’ndan gemi geçişlerinin neredeyse durma noktasına gelmesi, Basra Körfezi’nden petrol ihracatını sekteye uğrattı. Bu durum, diğer bölgelerdeki rafinerileri jet yakıtı ve onun temel bileşeni olan kerosen üretimini azaltmaya zorladı.

Sorunu ağırlaştıran bir diğer unsur ise dünyadaki jet yakıtı ve kerosen üretiminin normal koşullarda yüzde 10’dan fazlasını gerçekleştiren Orta Doğu’daki rafinerilerin, bölge dışındaki alıcılara sevkiyat yapmakta zorlanması oldu.

Çatışmanın başlamasından bu yana jet yakıtı fiyatları ham petrol fiyatlarından daha hızlı yükseldi. Avrupa’da jet yakıtı fiyatları varil başına 200 doların üzerine çıkarak rekor seviyelere ulaştı. Daha yüksek yakıt maliyetleri ve azalan arzla karşı karşıya kalan havayolu şirketleri binlerce uçuşu iptal etti, daha eski ve yakıt verimliliği düşük uçakları yere indirdi ve bilet fiyatlarını artırdı. Yeni iptallerin de gündeme gelebileceği belirtiliyor.

EN BÜYÜK AKSAMA HANGİ PAZARLARDA YAŞANIYOR?

Asya, Hürmüz Boğazı’ndan taşınan ham petrolün büyük bölümünü normalde bu bölge aldığı için krizden özellikle sert etkilendi. Energy Aspects’in OilX hizmetinden alınan verilere göre Asya rafinerilerinin jet yakıtı ve kerosen üretimi, şubat ayına kıyasla yarım milyon varilden fazla düşerek nisan ayında günlük 2,9 milyon varile geriledi.

Avrupa da baskı altında. Bölgede rafineriler, Asya’daki daha büyük ve verimli tesislerle rekabet edemediği için yıllardır kapanıyor. Avrupa Birliği’nin kullandığı jet yakıtının yaklaşık yüzde 40’ı ithal ediliyor ve bunun yarısı normal koşullarda Hürmüz üzerinden geliyor.

Shell Plc, Avrupa’daki rafinerilerin jet yakıtı üretimini azami seviyeye çıkardığını bildirdi. Vortexa verilerine göre bölge, Kuzey Amerika ve Afrika’dan daha fazla jet yakıtı alımı da yapıyor. Ancak özellikle yaz aylarında talebin normalde arttığı dikkate alındığında, bu tedarikin ne kadar sürdürülebilir olduğu belirsiz.

STOKLAR HAZİRANDA KRİTİK SEVİYELERE DÜŞEBİLİR

Uluslararası Enerji Ajansı’na göre Avrupa, Orta Doğu’dan kaybettiği arzın yarısından fazlasını telafi edemezse, jet yakıtı stokları haziran ayında kritik seviyelere düşebilir. Böyle bir durumda “belirli havalimanlarında fiziksel kıtlıklar ortaya çıkabilir, bu da uçuş iptallerine ve talep kaybına yol açabilir.”

ABD Başkanı Donald Trump, ülkesinde “bol miktarda” jet yakıtı bulunduğunu söyledi. Trump, iç arzı korumak için ihracat kısıtlaması uygulanması fikrini reddetti ve diğer ülkelere ABD’den alım yapma çağrısında bulundu. Ancak ABD rafinerileri halihazırda rekor seviyede üretim yapıyor. Bu da üretimi daha fazla artırmak için alanın sınırlı olduğu anlamına geliyor. Ayrıca ABD rafinerileri jet yakıtının büyük bölümünü iç piyasaya satıyor.

Kuzey Amerika’da yaygın olarak “Jet A” yakıtı kullanılıyor. Bu yakıtın donma noktası, Avrupa ve dünyanın diğer bölgelerinde geleneksel olarak kullanılan “Jet A1” yakıtına göre daha yüksek. Avrupa Komisyonu, mayıs ayında Avrupa’ya ithal edilen Jet A yakıtının kullanımının önünde “herhangi bir düzenleyici engel bulunmadığını” açıkladı.

ABD, jet yakıtında net ihracatçı konumunda olduğu için küresel arz sıkışıklığına karşı daha korunaklı olsa da Batı Yakası hâlâ jet yakıtının yaklaşık yüzde 15 ila yüzde 20’sini ithal ediyor. Amerikan Petrol Enstitüsü’ne göre bu ithalatın büyük kısmı Güney Kore’den geliyor. Diğer eyaletlerde ise ithalat oranı yüzde 5 veya daha düşük seviyede bulunuyor.

HANGİ HAVAYOLLARI DAHA FAZLA ETKİLENİYOR?

Jet yakıtı, havayolu şirketleri için işçilikten sonra en büyük ikinci gider kalemi. Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği’ne göre jet yakıtı, operasyonel maliyetlerin yüzde 30’una kadar çıkabiliyor.

Birçok havayolu şirketi yakıt fiyatlarını hedge ediyor; yani ileride teslim edilecek jet yakıtı için bugünden fiyat sabitliyor. Bu yöntem şirketleri fiyat artışlarına karşı koruyabiliyor. Ancak jet yakıtı ucuzlarsa strateji ters tepebiliyor. Avrupa’daki havayolları, önümüzdeki aylar için yakıt ihtiyaçlarının önemli bir bölümünü hedge etmiş durumda.

Buna karşılık kapasite bakımından dünyanın en büyükleri arasında yer alan ABD’li havayolu şirketlerinin çoğu, 2008 finans krizi dönemindeki petrol fiyat dalgalanmalarında zarar yaşadıktan sonra hedge işlemlerini bıraktı. Bu durum, onları savaş kaynaklı jet yakıtı fiyat artışına karşı daha açık hale getirdi.

American Airlines Group Inc., bu yıl 4 milyar dolardan fazla ek maliyetle karşı karşıya olduğunu açıkladı. British Airways’in sahibi IAG SA ise 2026’da yakıt için yaklaşık 2,4 milyar dolar daha fazla ödeme yapmayı beklediğini bildirdi.

Düşük maliyetli havayolları da baskı altında. Bu şirketlerin iş modelleri, ucuz bilet ve sık uçuş sunabilmek için maliyetleri düşük tutmaya dayanıyor. ABD merkezli Spirit Aviation Holdings Inc., artan yakıt fiyatlarının iflastan çıkış planlarını zorlaştırması ve federal kurtarma desteği alamaması üzerine mayıs başında faaliyetlerini durdurdu. Mali yardım arayan tek şirket de Spirit olmadı. Konuya yakın kişilere göre bir grup havayolu şirketi, Trump yönetiminden 2,5 milyar dolar destek talep etti.

BİLET FİYATLARI ARTTI MI?

Havayolu şirketleri, jet yakıtındaki milyarlarca dolarlık ek maliyeti yolculara yansıtmaya başladı. Şirketler bilet fiyatlarına yakıt ek ücretleri ekliyor; bagaj verme ve koltuk seçme gibi hizmetlerin ücretlerini artırıyor. Bazı havayolu yöneticileri, Orta Doğu’daki savaşın uzaması halinde daha büyük fiyat artışlarından kaçınmak için yolculara biletlerini erken almaları çağrısında bulundu.

Fiyat artışı Asya’da belirgin şekilde hissediliyor. Hong Kong merkezli Cathay Pacific Airways Ltd., yakıt ek ücretlerini güncelliyor. Mayıs ortasından itibaren uzun mesafeli gidiş-dönüş uçuşlarda bu ücret yaklaşık 350 dolar olacak.

ABD’de ise seyahat karşılaştırma sitesi Kayak’a göre 27 Nisan itibarıyla uluslararası gidiş-dönüş uçuşların ortalama maliyeti geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 16 artarak 1101 dolara çıktı. İç hatlarda ortalama gidiş-dönüş bilet fiyatı ise yüzde 24 yükselerek 365 dolara ulaştı.

Hürmüz Boğazı yeniden açılsa bile Körfez’den petrol ve jet yakıtı akışının normale dönmesi zaman alacak. Buna rağmen havayollarının ek maliyetlerini telafi etmeye çalışması nedeniyle bilet fiyatlarının bir süre daha yüksek kalması bekleniyor. United Airlines Holdings Inc., yıl sonuna kadar daha yüksek yakıt maliyetlerinin yüzde 100’e kadar olan kısmını müşterilere fiyat artışlarıyla yansıtabileceğini öngörüyor.

UÇUŞLAR İPTAL EDİLDİ Mİ?

Analitik şirketi Cirium Ltd.’ye göre havayolları yaz kapasitesini neredeyse yüzde 4 azalttı ve programlarından 9,3 milyon koltuğu çıkardı. Şirketler kesintileri daha az kârlı rotalara ve yoğun olmayan saatlerdeki uçuşlara odakladı.

Avrupa’nın en büyük havayolu grubu Alman Lufthansa AG, bu yaz bölgede ekonomik olmayan 20 bin kısa mesafeli uçuşu iptal ettiğini açıkladı. Şirket ayrıca doğrudan uçuşlar için olası yakıt ikmali duraklarına hazırlanıyor.

Uçuş programlarındaki daralma, jet yakıtı arzı üzerindeki baskıyı hafifletebilir. Ancak bu durum, seyahat planları bozulan yolcular için sınırlı bir teselli anlamına geliyor.

Uçuş iptallerinde tüketicilere sağlanan korumalar ülkeden ülkeye değişiyor. Çoğu havayolu, iptal edilen uçuşlar için para iadesi yapıyor, başka bir rezervasyon için kredi sunuyor veya alternatif uçuş öneriyor.

Yolcuların yaşanan mağduriyet nedeniyle tazminata hak kazanıp kazanmayacağı ise jet yakıtı kıtlığı ya da yüksek yakıt maliyetlerinin yerel hukuk kapsamında havayolunun kontrolünde sayılıp sayılmamasına bağlı. Havayolları, savaş ve aşırı hava olayları gibi olağanüstü koşullarda tazminat ödemekten muaf tutuluyor.

Avrupa Komisyonu, yerel yakıt kıtlıklarının bu olağanüstü koşul kapsamına girdiğini, ancak yüksek jet yakıtı maliyetlerinin bu kapsamda olmadığını belirtti. Buna göre AB içinde veya AB’den yapılan bir uçuşun, planlanan kalkış tarihinden 14 günden kısa süre önce yakıt maliyetleri nedeniyle iptal edilmesi durumunda yolcular 600 Euro'ya kadar tazminat alma hakkına sahip olabilir. Aynı kural, AB’ye seyahat eden yolcular için de geçerli; ancak bu durumda uçuşun bir AB havayolu şirketinden alınmış olması gerekiyor.

CHP Dış Politika ve Dış İlişkilerden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı ve İstanbul Milletvekili Namık Tan, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Xi Jinping’in arasında Pekin’de yapılacak görüşmeye ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Tan, yaptığı paylaşımda şu ifadeleri kullandı:

"Dünyanın gözü, Donald Trump ile Xi Jinping arasında Pekin’de yapılacak görüşmeye çevrilmiş durumda. Bu zirve, iki büyük gücün birbirine üstünlük sağlamaktan ziyade birbirinin krizlerini yönetmeye çalıştığı bir görüşme olacak. Aynı zamanda, yeni küresel dengenin nasıl şekilleneceğine dair önemli bazı işaretler verebileceğini düşünüyorum. Trump bir süredir dış politikada Asya-Pasifik’e odaklanmak istiyor. Ancak, Ortadoğu krizlerinden, enerji güvenliği kaygılarından ve küresel tedarik zincirlerinin kırılganlığından, hedefine ulaşamıyor. Trump’ın ilk dönemindeki Çin’le ticaret savaşları, bu yönelimin en çarpıcı işaretlerinden biriydi. O günlerde mesele ticaret açığı, gümrük tarifeleri, Amerikan şirketlerinin rekabet gücü ve Çin’in küresel üretim zincirlerindeki yükselişi üzerinden tartışılıyordu. Bugün ise dosyanın içeriği çok daha karmaşık. Tayvan meselesi, yapay zeka, yarı iletkenler, kritik mineraller, nadir toprak elementleri, nükleer denge, enerji güvenliği ve İran savaşı aynı jeopolitik denklemde birleşmiş durumda.

Trump açısından amaç, İran savaşında Çin’i baskı mekanizmasına dahil edebilmek, enerji ve ticaret başlıklarında somut kazanım elde etmek, nadir toprak elementleri ve tedarik zincirleri konusunda nefes almak. Fakat, Pekin de artık 2017’deki Pekin değil. Çin yalnızca büyük bir pazar veya ucuz üretim merkezi olarak masada oturmuyor. Kritik minerallerde, sanayi kapasitesinde, teknolojik atılımda ve bölgesel nüfuzda pazarlığın asli tarafı olarak hareket ediyor. Bu da Xi Jinping’e Trump karşısında bir manevra alanı sağlıyor. Dolayısıyla bu zirvede, ne konuşulduğu kadar verilecek işaretlere de bakmak gerekir. Tayvan pazarlık konusu yapılacak mı? Kritik minerallerde geçici bir ateşkes sağlanacak mı? İran dosyasında Çin, ABD’nin beklentilerine ne ölçüde yaklaşacak? Ve en önemlisi, ABD-Çin rekabeti kontrollü bir dengeye mi oturacak, yoksa yeni bir sertleşme dönemine mi girecek? Bu sorulara verilecek yanıtlar, 'yeni dünya düzeninin' hangi fay hatları üzerinden şekilleneceğine ilişkin önemli ipuçları barındıracak."

"AVRUPA KENDİ KADERİNİ BELİRLEMELİ"

İspanya Başbakanı Pedro Sánchez ve Dışişleri Bakanı Jose Manuel Albares son dönemde yaptıkları açıklamalarda, Avrupa’nın kendi askeri kapasitesini oluşturmasının artık bir tercih değil zorunluluk haline geldiğini dile getirdi.

Sanchez daha önce İspanya Parlamentosu’nda yaptığı konuşmada, Avrupa Birliği’ne üye 27 ülkenin askerlerinin tek bir bayrak altında hareket edeceği bir “Avrupa ordusu” kurulması gerektiğini söylemişti. İspanyol lider, “Avrupa kendi güvenliğini kendisi sağlayabilmeli. Moskova ya da Washington’daki siyasi değişimlere bağlı yaşayamayız” ifadelerini kullanmıştı.

"ABD DESTEĞİNE İHTİYAÇ YOK"

İspanya Dışişleri Bakanı Albares ise Avrupa’nın savunma sanayisini bütünleştirmesi gerektiğini belirterek, kıtanın askeri ve ekonomik baskılara karşı ortak hareket edecek “gönüllüler koalisyonu” oluşturmasını önerdi. Albares, Avrupa’nın gerektiğinde ABD desteği olmadan da kendini savunabilecek kapasiteye ulaşması gerektiğini savundu.

Madrid’in çıkışı, özellikle ABD Başkanı Donald Trump döneminde Washington ile Avrupa arasındaki güven krizinin yeniden gündeme gelmesinin ardından dikkat çekti. Avrupa’da birçok siyasi çevre, ABD’nin güvenlik politikalarında yaşanan değişimlerin kıtayı savunma konusunda daha kırılgan hale getirdiğini düşünüyor.

PORTEKİZ KARŞI ÇIKTI

Öte yandan Avrupa’da ortak ordu fikrine destek kadar itiraz da bulunuyor. Portekiz başta olmak üzere bazı NATO üyeleri, Avrupa’nın güvenliğinin halen NATO çatısı altında korunması gerektiğini savundu. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte de daha önce yaptığı açıklamada ayrı bir Avrupa ordusunun yüksek maliyetler ve komuta sorunları doğurabileceğini söylemişti.

Uzmanlara göre Avrupa ordusu fikri kısa vadede hayata geçirilmesi zor bir proje olsa da, Rusya-Ukrayna savaşı, Ortadoğu’daki krizler ve ABD ile Avrupa arasındaki görüş ayrılıkları nedeniyle konu ilk kez bu kadar güçlü şekilde tartışılıyor. Avrupa Birliği içinde özellikle savunma sanayisinin ortaklaştırılması, ortak silah üretimi ve hızlı müdahale gücü kurulması gibi adımların önümüzdeki dönemde daha fazla gündeme gelmesi bekleniyor.

Ukrayna Devlet Başkanlığı Ofisinden yapılan yazılı açıklamaya göre, Zelenskiy görüntülü mesaj paylaşarak, Putin'in, kendisi ile uzun vadeli nihai anlaşmayı imzalamak üzere görüşebileceğine yönelik açıklamasını değerlendirdi.

Rusya-Ukrayna savaşının bitirilmesi ve güvenliğin sağlanması gerektiğini belirten Zelenskiy, "Artık Putin kendisi nihayet gerçek görüşmelere hazır olduğunu söylüyor, onu biraz biz zorladık ve biz zaten uzun zamandır görüşmelere hazırlanıyorduk. Şimdi uygun bir format bulmak lazım." ifadelerini kullandı.

Rusya Devlet Başkanı Putin, 9 Mayıs Zafer Günü etkinlikleri sonrasında Kremlin Sarayı'nda gazetecilere açıklamalarda bulunmuştu.

Putin buradaki konuşmasında, Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy ile üçüncü bir ülkede, müzakere amacıyla değil, uzun vadeli nihai anlaşmayı imzalamak için görüşebileceğini ifade etmişti.

İspanyol Sivil Savunması, İspanya’ya bağlı Kanarya Adaları’nda bulunan Tenerife’deki Granadilla Limanı’na demirleyen gemiye ilişkin yeni görüntüler paylaştı. Görüntülerde limandaki yetkililer ve yolcuların tahliye sürecine ilişkin detaylar yer aldı.

Yetkililer, yolcuların konvoy eşliğinde Tenerife’deki Sur-Reina Sofia Havalimanı’na götürüldüğünü açıkladı. Bir kısmı Madrid’e ulaşan yolcular, burada alınan yoğun önlemlerle birlikte bir askeri hastaneye sevk edildi.

FRANSA: "ÜLKEYE DÖNEN YOLCULARDAN BİRİNDE SEMPTOMLAR GÖZLEMLENDİ"

Yerel kaynaklar, aynı zamanda Fransız yolcuların tahliyesinin gerçekleştirildiğini bildirdi. Yolcuları taşıyan uçağın Paris’e iniş yaptığı ve havalimanında acil durum hizmetleri tarafından karşılandığı kaydedildi.

Fransa Başbakanı Sebastien Lecornu, ülkeye getirilen 5 yolcudan birinde hantavirüs semptomlarının gözlemlendiğini açıkladı. Lecornu, yolcuların sıkı denetim altında izolasyon sürecine alındığını bildirdi. Fransız yolcuların 72 saat boyunca hastanede gözetim altında tutulması ve ardından 45 gün boyunca evlerinde karantinada kalmaları bekleniyordu.

TAHLİYELER GRUPLAR HALİNDE GERÇEKLEŞTİRİLİYOR

İspanya Sağlık Bakanı Monica Garcia, ilk olarak İspanya vatandaşlarının 5’şer kişilik gruplar halinde küçük teknelerle karaya çıkarılacağını ve otobüslere bindirilerek yerel havaalanına nakledileceğini söylemişti. Yolcuların kendilerine tahsis edilen tahliye uçağı gelene kadar gemiden ayrılmayacakları belirtilmiş ve Hollandalı yolcuların gemiden ayrılacak bir sonraki grup olacağı aktarılmıştı. Bu uçağın Almanya, Belçika ve Yunanistan’a giden yolcuları da taşıyacağı ifade edilmişti.

Bakan Garcia, daha sonra ise gemiden Türkiye, Fransa, İngiltere ve ABD’den gelen yolcuların tahliye edileceğini ifade etmişti. Garcia, en son tahliye edilecek grubun Avustralya, Yeni Zelanda ve diğer Asya ülkelerinin vatandaşları olduklarını belirterek, söz konusu 6 kişiyi taşıyacak uçağın yarın öğleden sonra Tenerife’ye varmasının beklendiğini açıklamıştı.

Öte yandan, 30 mürettebatın gemide kalacağı ve Hollanda’ya doğru seyredeceği bildirilmişti.

Letonya Başbakanı Evika Silina, olay sırasında hava savunma sistemlerinin yeterince hızlı devreye sokulmamasını gerekçe göstererek, Savunma Bakanı Andris Spruds’un istifasını talep etti.

Spruds, istifa çağrısının ardından görevinden ayrıldı. Başbakan Silina, istifa eden Spruds’un yerine Letonya Silahlı Kuvvetleri’nden Albay Raivis Melnis’i atadı.

Öte yandan Ukrayna Dışişleri Bakanı Andrii Sybiha, söz konusu İHA’ların Ukrayna’ya ait olduğunu açıkladı.

Sybiha, İHA’ların Moskova’nın yürüttüğü elektronik harp nedeniyle Rusya’daki hedeflerinden saparak Letonya’ya düştüğünü belirtti.

Sybiha, artan İHA kaynaklı güvenlik riskleri nedeniyle Ukrayna’nın Baltık ülkelerine hava savunma kapasitesinin güçlendirilmesi için uzman desteği sağlayabileceğini ifade etmişti.

PETROL DEPOLAMASI TESİSİNDE HASAR

Letonya ordusundan 7 Mayıs Perşembe günü yapılan açıklamada, sabaha karşı Rusya topraklarından Letonya'ya 2 İHA girdiği ve İHA'ların düştüğü bildirilmişti. Polis ve itfaiyenin açıklamasına göre Rusya sınırına yaklaşık 40 kilometre uzaklıktaki Rezekne şehrinde bir depolama tesisinde 4 adet boş petrol tankı hasar görmüş ve olay yerinde bir İHA'nın enkazına rastlanmıştı.

Letonya Savunma Bakanı Spruds, saldırının ardından NATO'nun çok uluslu Baltık Hava Polisi Misyonu'na ait askeri jetlerin olay yerine çağrıldığını açıklamıştı.

"İRAN'A GİRİP URANYUMU ÇIKARACAKSINIZ"

İran'ın zenginleştirilmiş uranyumunun ülkeden çıkarılması ve uranyum zenginleştirme faaliyetlerinin sona erdirilmesi gerektiğini savunan Netanyahu, bunun nasıl yapılacağı sorusunu "Oraya girip çıkaracaksınız." şeklinde yanıtladı.

Netanyahu, uranyumun Tahran ile anlaşma olsun ya da olmasın fiziksel olarak çıkarılabileceğini ve ABD'nin her iki seçeneği de desteklediğini iddia etti.

"TRUMP İRAN'A GİRMEK İSTİYOR"

ABD Başkanı Donald Trump'ın kendisine "Oraya girmek istiyorum." dediğini öne süren Netanyahu, bu konuda detaylı açıklama yapmayı "askeri planlar hakkında bilgi veremeyeceğini" belirterek reddetti.

İsrail basını, ABD Başkan Trump'ın Netanyahu'ya İran'ın elindeki yüksek düzeyli zenginleştirilmiş uranyumun ülke dışına çıkarılması konusunda taviz vermeyeceği taahhüdünde bulunduğunu iddia etmişti.

İran basını ise, Tahran yönetiminin saldırıların sonlandırılması için ABD'nin önerdiği taslağa yanıtını arabuluculara ilettiğini aktarmıştı.

Dışişleri Bakanlığı kaynaklarından edinilen bilgiye göre, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, bugün Mısır Dışişleri Bakanı Bedir Abdulati ile bir telefon görüşmesi gerçekleştirdi.

Görüşmede, İran ve ABD arasındaki müzakere sürecine ilişkin son gelişmeler değerlendirildi.

Trump, uranyumun bulunduğu yer için "Orayı çok iyi gözetim altında tutuyoruz. Herhangi biri o yere yaklaşırsa, bunu bileceğiz ve onu havaya uçuracağız" diye konuştu.

İran'ın "askeri olarak yenildiğini" savunan Trump, ABD'nin bugün bölgeden çekilmesi halinde İran'ın yeniden inşasının 20 yıl süreceğini iddia etti.

Donald Trump, Hürmüz Boğazı ile ilgili bir soru üzerine ise "Boğaza ihtiyacımız yok. Bunu İsrail, Suudi Arabistan, Katar ve diğerlerine yardım etmek için yapıyorduk. Boğazın kullanımında yüzde 1'lik bir payımız var ve bunu da bir iyilik olarak yaptık" ifadesini kullandı.

Birçok NATO ülkesinin, Hürmüz Boğazı'nı kullandığına işaret eden Trump, NATO'yu "kağıttan kaplan" şeklinde niteleyerek, İran'a karşı ABD'nin yanında yer almamalarını da eleştirdi.

İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü daha önce birkaç kez, İran'ın ABD önerilerine ilişkin görüş ve değerlendirmelerinin, çalışmalar ve nihai sonuçlar tamamlandıktan sonra gönderileceğini açıklamıştı.

Önerilen plana göre, bu aşamada müzakereler bölgedeki savaşı sona erdirmeye odaklanacak.

Açıklamada söz konusu sürecin, Pentagon'un yanı sıra Beyaz Saray, Ulusal İstihbarat Direktörlüğü (ODNI), Enerji Bakanlığı, Havacılık ve Uzay Ajansı (NASA) ve Federal Soruşturma Bürosunun (FBI) öncülüğünde yürütüldüğü belirtildi.

Gizliliği kaldırılmış dosyalara herhangi bir güvenlik izni gerekmeksizin "WAR.GOV/UFO" sitesinden erişilebileceği kaydedilen açıklamada, sürece ilişkin ek dosyaların Pentagon tarafından kademeli olarak yayımlanacağı açıklandı.

Bakanlığın ilgili sitesinde yayımlanan 162 belgelik ilk seri, soruşturma kayıtları, görgü tanığı ifadeleri ve kamuya açık raporları içeriyor.

Trump, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, "Size verdiğim söze gelirsek Savunma Bakanlığı, UFO/UAP dosyalarının ilk kısmını halkın incelemesi ve araştırması için kamuoyuna açtı" ifadesini kullandı.

Bu dosyaların tespit edilip paylaşılması talimatını vermenin kendisi için onur olduğunu belirten Trump, önceki yönetimlerin bu konuda şeffaf olmamalarına karşın yeni belgeler ve görüntüler sayesinde halkın kendi kendine karar verebileceğini aktardı.

Savunma Bakanı Pete Hegseth de sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, daha önce gizli tutulan bu dosyaların uzun süredir spekülasyonları körüklediğine işaret ederek ABD halkının bunları bizzat kendi gözleriyle görmesinin zamanının geldiğini ifade etti.

Hegseth, gizliliği kaldırılmış bu belgelerin yayımlanmasının, Trump yönetiminin "benzeri görülmemiş bir şeffaflığa olan samimi bağlılığını" gösterdiğini kaydetti.

ABD Başkanı Donald Trump, Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda Rusya ile Ukrayna arasında üç günlük ateşkes sağlandığını sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımla duyurdu.

Trump paylaşımında şunları kaydetti:

"Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşta 9, 10 ve 11 Mayıs tarihlerinde üç günlük ateşkes olacağını duyurmaktan memnuniyet duyuyorum. Rusya’daki kutlamalar Zafer Günü içindir ancak Ukrayna da İkinci Dünya Savaşı’nın büyük bir parçası ve önemli bir unsuruydu.

ATEŞKESİ TRUMP TALEP ETTİ

Bu ateşkes, tüm askeri faaliyetlerin durdurulmasını ve her iki ülkeden bin esirin takasını içerecek. Bu talep doğrudan benim tarafımdan yapıldı ve Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’nin bunu kabul etmesinden büyük memnuniyet duyuyorum.

Umarım bu, çok uzun, ölümcül ve zorlu geçen savaşın sonunun başlangıcı olur. İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana en büyük çatışmanın sona erdirilmesine yönelik görüşmeler sürüyor ve her geçen gün sona daha da yaklaşıyoruz."

Yarı resmi Fars Haber Ajansı’nın aktardığı bilgilere göre, bölgede son bir saat içinde taraflar arasında karşılıklı askeri hareketlilik gözlendi. Haberde, ABD güçlerine ait unsurlar ile İran donanması arasında deniz sahasında gerilimin tırmandığı ve ABD'nin İran'a ait iki tankeri vurduğu ifade edildi.

HARK ADASI'NDA SIZINTI

Öte yandan Hark Adası açıklarında petrol sızıntısı tespit edilmesi, bölgedeki gerilimi daha da artırdı. İran’ın petrol ihracatının büyük bölümünün gerçekleştirildiği stratejik adanın çevresinde ortaya çıkan kirliliğin, ABD’ye ait füze gemilerinin dün gerçekleştirdiği saldırılar sonrası vurulan tankerlerden kaynaklanabileceği iddia edildi. Uydu görüntülerinde görülen sızıntıya ilişkin Tahran yönetiminden resmi bir açıklama yapılmazken, İran Devrim Muhafızları Deniz Kuvvetleri öğleden sonra yaptığı uyarıda, Hürmüz Boğazı’ndaki ABD savaş gemilerinin en az 10 mil yaklaşmamaları gerektiğini belirterek, aksi halde füze ve insansız hava araçlarıyla karşılık verilebileceği mesajını verdi.

ABD'DEN "KARŞILIK VERİYORUZ" AÇIKLAMASI

İddialar, ABD’nin bir gün önce İran’a ait bir petrol tankerini hedef aldığı yönündeki haberlerin ardından geldi. Bu gelişmenin ardından İran donanmasının, ABD’ye ait bazı deniz unsurlarına füze ve insansız hava araçlarıyla karşılık verdiği öne sürülmüştü.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) ise yaptığı açıklamada, İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan geçen Amerikan deniz unsurlarına “herhangi bir tahrik olmaksızın” saldırılar düzenlediğini ve bu saldırılara savunma amaçlı karşılık verildiğini savunmuştu.

İRAN PETROL TANKERİNE EL KOYDU

Öte yandan İran tarafı, bölgede “yabancı bir petrol tankerine” müdahale edildiğini ve söz konusu gemiye el konulduğunu duyurdu. Açıklamada, bu hamlenin İran’ın petrol ihracatını hedef alan girişimlere karşı gerçekleştirildiği belirtildi.

Bölgedeki gerilim, karşılıklı açıklamalar ve iddialarla birlikte tırmanmaya devam ediyor.

İran basını, Birleşik Arap Emirlikleri'nin (BAE) Keşm kentindeki iskeleye düşmanca bir eylemde bulunduğuna dair işaretler olduğunu ifade etti. Bender Abbas ve Keşm Adası üzerinde iki dronun düşürüldüğü kaydedildi.

ABD'NİN SAVAŞ GEMİLERİNE SALDIRI

Tasnim Haber Ajansı, Hürmüz Boğazı yakınındaki 3 ABD savaş gemisinin İran donanması tarafından hedef alındığını kaydetti. ABD basınından CBS de Boğaz'dan geçen üç savaş gemisinin saldırıya uğradığını aktardı. Birleşik Arap Emirlikleri'nde Dubai kentinden patlama seslerinin geldiği belirtiliyor.

İRAN: ABD ATEŞKESİ İHLAL ETTİ

İran ordusu, ABD'nin bir İran petrol tankerini ve Hürmüz Boğazı'na giren bir başka gemiyi hedef alarak ateşkesi ihlal ettiğini açıkladı. Öte yandan ABD'nin bazı bölgesel ülkelerin işbirliğiyle sivil alanlara hava saldırıları düzenlediği belirtildi. Açıklamada, “İran herhangi bir saldırıya en ufak bir tereddüt göstermeden, güçlü bir şekilde karşılık verecektir" denildi.

CENTCOM'DAN AÇIKLAMA: İRAN ASKERİ TESİSLERİ VURULDU

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Hürmüz Boğazı'ndan geçen savaş gemilerine yapılan saldırıların engellendiğini ve meşru müdafaa saldırılarıyla karşılık verildiğini açıkladı. İran kuvvetleri tarafından çok sayıda füze, İHA ve küçük botla saldırı düzenlendiği ifade edilen açıklamada, hiçbir ABD unsurunun isabet almadığı belirtildi.

Açıklamada, “ABD kuvvetlerine saldırmaktan sorumlu olan; füze ve İHA fırlatma sahaları, komuta kontrol merkezleri ile istihbarat, gözetleme ve keşif noktaları dahil olmak üzere İran askeri tesislerini hedef alınmıştır.” ifadeleri kullanıldı.

“GERİLMİ TIRMANDIRMAK NİYETİNDE DEĞİLİZ”

"7 Mayıs'ta, ABD Donanması'na ait güdümlü füze muhripleri Hürmüz Boğazı'ndan geçerek Umman Körfezi'ne doğru ilerlerken, ABD kuvvetleri kışkırtma olmaksızın gerçekleştirilen İran saldırılarını engellemiş ve meşru müdafaa saldırılarıyla karşılık vermiştir." denilen açıklamada şu ifadeler yer aldı:

"USS Truxtun (DDG 103), USS Rafael Peralta (DDG 115) ve USS Mason (DDG 87) uluslararası su yolundan geçiş yaptığı sırada, İran kuvvetleri çok sayıda füze, İHA ve küçük botla saldırı düzenlemiştir. Hiçbir ABD unsuru isabet almamıştır.

ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), yaklaşan tehditleri imha etmiş ve ABD kuvvetlerine saldırmaktan sorumlu olan; füze ve İHA fırlatma sahaları, komuta kontrol merkezleri ile istihbarat, gözetleme ve keşif noktaları dahil olmak üzere İran askeri tesislerini hedef almıştır.

CENTCOM gerilimi tırmandırma niyetinde olmadığını, ancak Amerikan kuvvetlerini korumak için hazırlıklı ve hazır konumda beklediğini belirtmektedir."

TRUMP: HAFİFÇE BİR TOKATTI, ATEŞKES DEVAM EDİYOR

ABD Başkanı Trump, Hürmüz çevresindeki saldırılara ilişkin ABC'ye konuştu. Misilleme saldırısının meşru müdafaa kapsamında olduğunu ve "hafifçe bir tokat" olduğunu belirtip ateşkesin devam ettiğini söyledi.

Trump "Üç adet Amerikan muhribi ateş altında Hürmüz Boğazı'ndan çok başarılı bir şekilde geçiş yaptı. ÜÇ destroyerde hiç hasar olmadı ama İranlı saldırganlar zarar gördü. Destroyerlere saldıran İran'ın küçük tekneleri hızlı ve etkili bir şekilde batırıldı. İran'ı deliler yönetiyor. Anlaşmayı hemen imzalamazsa İran'ı çok sert vuracağız." dedi.

“İRAN'LA GÖRÜŞMELER SÜRÜYOR”

Trump, saldırılara rağmen Tahran yönetimi ile görüşmelerin sürdüğünü söyledi. İran'la anlaşmanın yakın olup olmadığı sorusuna ise "Bu her an olabilir. Belki de olmaz, ama her an olabilir. Onların bu anlaşmayı benden daha çok istediğine inanıyorum." yanıtı verdi. Hürmüz Boğazı'ndan geçen 2 ABD destroyerine İran'ın saldırı düzenlediğini ancak bu saldırılarda destroyerlerinin hiç hasar almadığını dile getiren ABD Başkanı, "Onlar bize ateş ediyordu, biz de onlara karşılık verdik." ifadesini kullandı.

Trump, İran'la ilgili temel beklentisinin "İran'ın nükleer silaha sahip olmaması" olduğunu, İranlıların da aslında bunu kabul ettiklerini ancak henüz anlaşmaya imza atmadıklarını savunarak, "Onlara nükleer silaha sahip olma hakkı vermeyeceğiz, bunun şansı sıfır ve onlar da bunu biliyorlar ve bunu kabul ettiler. Bakalım imzalamaya istekli olacaklar mı? Anlaşmayı çabucak imzalasalar iyi olur. Eğer imzalanmazsa, çok acı çekecekler." diye konuştu.

"ÖZGÜRLÜK PROJESİ"

Trump, Hürmüz Boğazı'ndan ticari gemilerin geçişine yönelik "Özgürlük Projesini" neden pazartesi başlatıp 36 saat sonra durdurduğunu da anlattı. O süreçte Pakistan'ın kendilerine "müzakereler devam ederken bu tür bir operasyonun fayda getirmeyeceğini" ifade ettiğine değinen Trump, şunları söyledi: "Mareşal (Asım Munir) ve Başbakan (Şahbaz Şerif) bizden bunu yapmamamızı istediler. Gerekirse bunu yapmaya geri döneriz. Ancak onlar, müzakereler sırasında bizden bunu yapmamamızı istediler."

İRAN'IN “BATIRILAMAZ UÇAK GEMİSİ” SAYILIYOR

Keşm Adası , İran’ın askeri stratejisinde kilit bir rol oynuyor. Uzmanlara göre ada, “batırılamaz uçak gemisi” olarak görülüyor.

Adanın altına inşa edilen geniş tünel ve sığınak ağlarında füze sistemleri, hızlı saldırı botları ve kıyı savunma unsurlarının bulunduğu değerlendiriliyor. Bu yapıların temel amacı ise dünyanın en kritik enerji geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’nı kontrol altında tutmak ve gerektiğinde kapatabilmek.

14 MADDELİK MUTABAKAT ZAPTINA İRAN'I YANITI BEKLENİYOR

Amerikan basını, Washington ile Tahran arasında bir mutabakat zaptı müzakere edildiğini yazdı. Tahran'ın 14 maddelik mutabakat zaptına yanıtı bekleniyor.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, henüz teklif konusunda karar verilmediğini ve ABD'de herhangi bir yanıt sunulmadığını söyledi.

ABD BASINI: TRUMP ÖZGÜRLÜK PROJESİ'Nİ YENİDEN BAŞLATACAK

ABD basınından Wall Street Journal, Trump yönetiminin ticari gemileri Hürmüz Boğazı'ndan geçirmek için başlattığı Özgürlük Projesi'ni bu hafta içinde yeniden başlatmayı planladığını yazdı.

Habere göre Suudi Arabistan ve Kuveyt, ABD ordusunun, üslerini ve hava sahalarını kullanmasına getirdiği kısıtlamaları kaldırdı.

Trump, geçtiğimiz günlerde Hürmüz Boğazı'nda ticari gemilere geçişte askeri gemilerin eşlik etmesi şeklinde tanıttığı Özgürlük Projesi'nin durdurulduğunu açıklamıştı.

ABD merkezli NBC News’in daha önce yayımladığı bir habere göre, Suudi Arabistan, operasyona katılmak amacıyla başkent Riyad'ın güneydoğusundaki Prens Sultan Hava Üssü'nden ABD ordusunun uçak kaldırmasına veya Suudi Arabistan hava sahasından geçmesine izin vermeyeceğini ABD'ye bildirmişti. Habere göre Trump ile Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman arasında gerçekleştirilen görüşmeden de sonuç çıkmamış ve bu durum Trump'ın Özgürlük Projesi'ni durdurmasına neden olmuştu.

CIA ANALİZİ: İRAN AYLARCA ABLUKAYA DAYANABİLİR

ABD Merkezi Haberalma Teşkilatı (CIA) tarafından hazırlanan analizde, İran'ın ciddi ekonomik zorluklarla karşılaşmadan ABD'nin deniz ablukasına en az 3-4 ay dayanabileceği belirtildi. Analize dair ayrıntılar, ABD merkezli Washington Post gazetesinin haberinde yer aldı. Analizde Tahran'ın ABD ve İsrail bombardımanına rağmen önemli balistik füze yeteneklerini koruduğu tespitine de yer verildi. Haberde ayrıca İran'ın mobil fırlatma rampalarının yaklaşık yüzde 75'ini ve füze stoklarının yaklaşık yüzde 70'ini hala elinde bulundurduğu öne sürüldü. Ayrıca İran'ın yeraltı depolama tesislerinin neredeyse tamamını kurtardığı iddia edildi.

İRAN: GÜNEY KORE GEMİSİNİ BİZ VURMADIK

İran'ın Seul Büyükelçiliği Hürmüz'de bir Güney Kore gemisinin zarar gördüğü olayda İran Silahlı Kuvvetleri'nin rol oynamadığını açıkladı. Büyükelçilik açıklamasında, Tahran'ın bir Güney Kore gemisine verilen hasarla ilgili olaya ilişkin tüm iddiaları kesin bir dille reddettiğini belirtti.

Büyükelçilik, İran'ın "ABD ve İsrail rejiminin İran'a karşı yürüttüğü saldırgan eylemlerin" başlangıcından bu yana, Hürmüz Boğazı'nın "saldırganlara ve destekçilerine karşı koymada savunma coğrafyasının ayrılmaz bir parçası" olduğunu defalarca vurguladığını belirtti.

Açıklamada, boğazdan güvenli geçişin “uygulanabilir düzenlemelere tam uyum” ve İranlı yetkililerle koordinasyon gerektirdiği belirtildi.

Güney Kore'nin Yonhap Haber Ajansı, Hürmüz Boğazı'nda Panama bayraklı HMM Namu adlı yük gemisinde meydana gelen patlamanın ardından çıkan yangının herhangi bir yaralanma olmadan söndürüldüğünü açıkladı.

4 Mayıs'taki olayda 6 Güney Koreli'nin ve 18 yabancı uyruklu olmak üzere gemideki 24 mürettebatın tamamının güvende olduğu belirtildi.

HMM Namu adlı Güney Kore'ye ait kargo gemisinin 4 Mayıs'ta Hürmüz Boğazı'nda bir cisimle vurulduğu açıklamıştı. Saldırının Hürmüz Boğazı'nı kontrol eden İran tarafından geldiği öe sürülmüştü.

PEZEŞKİYAN, HAMANEY İLE GÖRÜŞTÜ

İran Devlet Başkanı Mesud Pezeşkiyan, savaşın başlangıcında ağır yaralanan dini lider Mücteba Hameney ile yakın zamanda görüştüğünü söyledi. Bu görüşme Pezeşkiyan'ın Hameney ile yaptığı görüşmeye dair ilk kamuoyu açıklaması oldu. Pezeşkian'ın, görüşmenin "alçakgönüllü ve son derece samimi" bir atmosferde geçtiğini söyledi.

TRUMP'TAN SAVAŞ BİTECEK MESAJI

ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı ve Tahran'ın nükleer programı konusundaki çıkmazı sona erdirecek bir anlaşma arayışında olduğunu belirterek, İran'daki savaşın hızla sona ereceğini söyledi.

Trump, "Yaşananlara baktığınızda, bunu çok önemli bir nedenden dolayı yapıyoruz: Onların nükleer silaha sahip olmasına izin veremeyiz. Bunun kısa sürede biteceğini anlıyorlar," dedi.

BAE: SAVUNMA SİSTEMLERİMİZ FÜZE VE İHA'LARA MÜDAHALE EDİYOR

Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), ülkeye yönelik füze ve insansız hava aracı (İHA) saldırılarına karşı hava savunma sistemlerinin devreye girdiğini duyurdu. BAE Savunma Bakanlığı'nın sosyal medya hesabından yapılan paylaşımda, konuya ilişkin şu bilgi verildi: "Hava savunma sistemlerimiz, füze ve İHA'lara karşı aktif bir şekilde müdahale etmektedir. Duyulan patlama sesleri hava savunma sistemlerinin müdahalesinden kaynaklanıyor."

Bazı kaynaklar, bu seslerin bir kısmının Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri tarafından bazı gemilere Hürmüz Boğazı’ndan izinsiz geçiş konusunda yapılan uyarı operasyonlarıyla ilgili olduğunu belirtirken, İran devlet televizyonu, Hürmüz Boğazı'nda bulunan Keşm adasındaki patlamanın Behmen isimli yolcu iskelesinde meydana geldiğini duyurdu.

Patlamanın boyutu ya da kaynağına ilişkin detay verilmezken, olaya ilişkin henüz resmi bir açıklama yapılmadı.

'İRAN EKONOMİSİ ABLUKAYA AYLARCA DAYANABİLİR'

CIA'nın raporunda İran'ın ciddi ekonomik zorluklarla karşılaşmadan en az üç ila dört ay ABD'nin deniz ablukasına direnebileceği savunuldu.

Washington Post'un haberinde, ABD'nin Hürmüz Boğazı'ndaki ablukası karşısında İran'ın dayanma süresine ilişkin CIA analizinden bazı bilgilere yer verildi.

Haberde, ABD hükümetine sunulan analizle ilgili olarak, "Belgeye aşina dört kişinin belirttiğine göre, bu bulgu (ABD Başkanı) Donald Trump'ın savaşı sona erdirme konusundaki iyimserliği hakkında yeni soruları gündeme getiriyor." ifadesi kullanıldı.

CIA analizinde Tahran yönetiminin, ABD ve İsrail bombardımanına rağmen "önemli balistik füze yeteneklerini koruduğu" tespitine yer verildi.

'FÜZE STOĞUNUN YÜZDE 70'İNİ ELİNDE BULUNDURUYOR'

Haberde ayrıca ABD'li bir yetkiliye dayandırılarak, İran'ın mobil fırlatma rampalarının yaklaşık yüzde 75'ini ve füze stoklarının yaklaşık yüzde 70'ini hala elinde bulundurduğu belirtildi.

Yetkiliye göre, İran yeraltı depolama tesislerinin "neredeyse tamamını" kurtardı ve hasar görmüş bazı füzeleri onarabildi.

RAPOR TRUMP'IN AÇIKLAMALARINI YALANLIYOR

Oysa ki Başkan Trump, dün Beyaz Saray'da düzenlediği basın toplantısında, İran için "Füzelerinin çoğu imha edildi, muhtemelen yüzde 18, 19'u kaldı ancak eskisine kıyasla çok az." demişti.

Hürmüz Boğazı'ndaki abluka için "adeta çelik bir duvar gibi" sözlerine yer veren Trump, bir gün önce de İran ekonomisinin "çöküş" eğilimi gösterdiğini, para biriminin "değersiz" olduğunu ve askerlerinin maaşlarını "ödeyemediğini" öne sürmüştü.

Katar Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamaya göre, Al Sani ile Şerif, bir telefon görüşmesi gerçekleştirdi.

Görüşmede iki ülke arasındaki iş birliği ilişkileri ve bu ilişkilerin geliştirilmesi imkanları değerlendirildi.

ABD-İRAN ARASINDAKİ GERİLİMİN DÜŞÜRÜLMESİ İÇİN YÜRÜTÜLEN DİPLOMATİK GİRİŞİMLER ELE ALINDI

Görüşmede ayrıca bölgedeki son gelişmeler ile Pakistan’ın ABD-İran arasındaki gerilimin düşürülmesine yönelik yürüttüğü diplomatik girişimler masaya yatırıldı.

Al Sani, görüşmede, ABD ile İran arasında sağlanan ateşkese katkı sunan Pakistan başta olmak üzere arabuluculuk ve iyi niyet girişimlerinde bulunan tüm tarafların çabalarını takdir ettiklerini ifade etti ve Katar’ın krizlerin barışçıl yollarla çözümünü hedefleyen arabuluculuk girişimlerine tam destek verdiğini vurguladı.

Katar Başbakanı Al Sani, kapsamlı bir anlaşmaya ulaşılmasının bölgede kalıcı barış ve istikrarın tesisine katkı sağlayacağını belirterek tüm tarafların müzakerelerde ilerleme sağlanmasına katkı sunacak şekilde bu çabalara olumlu yaklaşmasının önemine dikkati çekti.

Yeni düzenlemeyle birlikte üniversite yemekhanelerinde normalde 3,30 euroya satılan üç çeşit yemek menüsü, öğrenciler için 1 eurodan sunulacak. Kararın, öğrenciler arasında giderek derinleşen ekonomik sıkıntılar nedeniyle alındığı belirtildi.

ÖĞRENCİLERİN BÜTÇESİNE DESTEK OLACAK

Paris’te eğitim gören 18 yaşındaki öğrenci Alexandre Ioannides, uygulamanın aylık giderlerinde ciddi rahatlama sağlayacağını ifade etti. Daha önce yemekhane için aylık yaklaşık 60 euro harcadığını söyleyen Ioannides, yeni sistemle bu tutarın 20 euro seviyesine düşeceğini belirtti.

Öğrenci, tasarruf edeceği bütçeyi sosyal yaşamı için kullanabileceğini dile getirdi.

ARAŞTIRMA SONUÇLARI DİKKAT ÇEKTİ

Ocak ayında yapılan bir öğrenci sendikası araştırması, Fransa’daki öğrencilerin yaşadığı ekonomik sorunları gözler önüne serdi. Araştırmaya göre öğrencilerin yüzde 48’i maddi imkânsızlıklar nedeniyle öğün atladığını belirtirken, yüzde 23’ü bu durumu ayda birkaç kez yaşadığını ifade etti.

DEVLET DESTEĞİ ARTIRILACAK

Üniversite yemekhanelerini işleten Crous verilerine göre, 2024 yılında yaklaşık 667 bin öğrenci 1 euroluk yemek uygulamasından yararlandı. Bu rakamın bir önceki yıla göre yüzde 5,3 arttığı bildirildi. Aynı dönemde üniversite yemekhanelerinde toplam 46,7 milyon öğün servis edildiği açıklandı.

Philippe Baptiste ise artan talebi karşılayabilmek amacıyla hükümetin 2027 yılı için programa 120 milyon euro kaynak ayıracağını duyurdu.

Baptiste, uygulamayı “küçük bir iç devrim” olarak nitelendirirken, yemek kalitesinin korunması ve yemekhane çalışanlarının aşırı iş yüküyle karşılaşmaması için sürecin yakından takip edileceğini söyledi.

Birleşik Arap Emirlikleri merkezli Al Arabiya’ya konuşan Pakistanlı kaynaklar, yürütülen yoğun görüşmelerin odağında deniz trafiğinin kontrollü biçimde yeniden başlatılmasının yer aldığını aktardı. Planlamaya göre, boğazın tamamen değil, aşamalı şekilde açılması ve buna paralel olarak bölgedeki bazı kısıtlamaların gevşetilmesi gündemde.

"VERİMLİ TEMASLAR YÜRÜTÜLÜYOR"

Aynı kaynaklar, taraflar arasında prensip düzeyinde bir anlayışa varıldığını, bu çerçevede gemi geçişlerinin yakın zamanda yeniden başlayabileceğini ifade etti.

Öte yandan ABD Başkanı Donald Trump’ın son açıklamaları da sürece ilişkin beklentileri artırdı. Trump, Beyaz Saray’ın İran ile “oldukça verimli” temaslar yürüttüğünü belirterek, bir anlaşmaya varılmasının güçlü bir ihtimal olduğunu dile getirdi.

İRAN'IN ANLAŞMAYA CEVABI BEKLENİYOR

Diplomasi kulislerine yansıyan bilgilere göre İran tarafı, ABD’nin sunduğu 14 maddelik kapsamlı teklif üzerinde son değerlendirmelerini yapıyor. Tahran yönetiminin kısa süre içinde nihai kararını açıklaması bekleniyor.

Anlaşma ihtimalinin gerçekleşmesi durumunda, tarafların görüşmeleri İslamabad ya da Cenevre gibi uluslararası diplomasi merkezlerinde sürdürmeye hazırlandığı ifade edildi.

Gelişmeler, küresel enerji piyasaları ve deniz taşımacılığı açısından kritik bir eşik olarak değerlendirildi.