Türk Telekom, yeni nesil fiber genişbant altyapılarında oyun değiştirici teknolojiler geliştirmeye devam ediyor. Türk Telekom ve grup şirketi Argela tarafından milli imkanlarla geliştirilen Netsia BB Suite, 1 milyon homepass (erişilebilir hane sayısı) seviyesini aşarak önemli bir başarıya imza attı.

“MİLLİ TEKNOLOJİ HAMLEMİZİ KÜRESEL ARENADA BAŞARIYLA TEMSİL ETMEYE DEVAM EDECEĞİZ”

Türk Telekom CEO’su Ebubekir Şahin, konuya ilişkin şunları kaydetti:

“Türkiye'nin dijital dönüşümünün öncüsü olarak, yerli ürün geliştirme vizyonumuzla, teknoloji üreten ve ihraç eden bir Türkiye için çalışıyoruz. Milli mühendislik gücümüzle geliştirdiğimiz SEBA teknolojisinde 1 milyon hane erişimini aşarak dünyada bir ilki gerçekleştirmenin sevincini yaşıyoruz. Türk mühendislerinin emeğiyle hayata geçirdiğimiz bu yenilikçi çözüm, küresel ekosistemde standartlara yön veren bir seviyeye ulaştı. Türkiye’den çıkan bir teknolojiyi dünya standartları seviyesine taşımaktan ve küresel telekomünikasyon sektörüne yön vermekten büyük gurur duyuyoruz. Türk Telekom olarak, milli ürün geliştirme vizyonuyla yatırımlarımıza ve çalışmalarımıza devam ederken 2024 ve 2025 yıllarını Türkiye’de Patent Başvuru kategorisinde lider olarak tamamladık. Grup şirketlerimiz Argela ve Netsia ile birlikte uzun yıllardır yürüttüğümüz Ar-Ge çalışmaları sayesinde 5G ve yeni nesil iletişim teknolojileri alanında 70'in üzerinde uluslararası patente sahibiz. SEBA Netsia BB Suite, RIC ve uydu bağımsız 5G senkronizasyonu gibi çözümlerimizi küresel pazarlara taşıyor, Türkiye'nin teknoloji ihraç eden ülke vizyonuna katkı sağlıyoruz. Türk Telekom olarak ülkemizin yenilikçi teknolojileri yalnızca kullanan değil, geliştiren ve dünyaya sunan bir güç olması hedefi doğrultusunda çalışmalarımızı sürdüreceğiz. Kendi kendine yeten, dışa bağımlılığı azaltan, teknoloji ihraç eden bir Türkiye vizyonuyla milli teknoloji hamlemizi küresel arenada başarıyla temsil etmeye devam edeceğiz.”

AÇIK KAYNAK GENİŞBANT ERİŞİMİNDE YAYGIN VE SÜRDÜRÜLEBİLİR İNOVASYON

Açık kaynak kodlu, bulut tabanlı ve üretici bağımsız mimarisiyle yeni nesil fiber şebekelerin dönüşümünde kritik rol üstlenen Netsia BB Suite, bugün Türkiye'nin 81 ilinde yaygın olarak kullanılıyor. Türk Telekom’un FTTH (Fiber to the Home) altyapısında aktif olarak kullanılan bu çözüm, açık kaynak teknolojilerinin yalnızca Ar-Ge aşamasında değil, büyük ölçekli canlı şebekelerde de olgunluk ve sürdürülebilirlik açısından yaygın bir seviyeye ulaştığını gösteriyor. Türk Telekom, SEBA çözümünü dünyada ilk kez 2021 yılında ticari genişbant şebekesinde kullanmaya başladı. Çözüm sayesinde yeni servislerin daha hızlı devreye alınması, teknoloji dışa bağımlılığının azaltılması, kaynak kullanımının optimize edilmesi ve gelecekteki genişbant ihtiyaçlarına daha çevik yanıt verilmesi hedefleniyor. Ulaştığı ölçekle, açık kaynak tabanlı genişbant erişim teknolojilerinde kendi alanında dünyanın en büyük uygulaması konumuna ulaşan Netsia BB Suite, telekomünikasyon sektörünün en prestijli ödüllerinden NetworkX Awards 2025’te "Outstanding Multi-Gigabit Fibre Access Innovation" (Multi Gigabit Fiber Erişimde Üstün İnovasyon) kategorisinde birincilik elde ederek sektördeki yenilikçi liderliğini tescilledi.

KAPSAMA ALANI GENİŞLEYECEK

Türk Telekom'un grup şirketi Argela ve Netsia’nın katkılarıyla, açık ağ standartları temel alınarak geliştirilen Netsia BB Suite ile geleneksel genişbant mimarilerinde donanım üzerinde üreticiye bağımlı şekilde çalışan birçok fonksiyon, yazılım tabanlı yapılar sayesinde bağımsız hale geliyor. Bulut bilişim teknolojileriyle sanal sunucular üzerinde çalışan çözüm; donanım yatırım maliyetlerini azaltırken, farklı üreticilere ait sistemlerin aynı platformda birlikte çalışabilmesine olanak tanıyor. SEBA platformu; yazılım ve bulut tabanlı ayrıştırılmış (disaggregated) şebeke yaklaşımıyla operatörlere geleceğe hazır bir altyapı sunuyor. Türk Telekom’un 2030 vizyonu doğrultusunda kritik kilometre taşlarından biri olarak değerlendirilen Netsia BB Suite, hem yeni FTTH altyapılarında hem de mevcut altyapıların yeni nesil fiber dönüşüm projelerinde aktif olarak kullanılmaya devam ediyor. Türk Telekom, Netsia BB Suite çözümünün kapsama alanını gelecek dönemde stratejik yatırımlarla daha da genişletmeyi hedefliyor.

EBEVEYN KONTROL PANELİ

NTV'nin haberine göre, sosyal medya platformlarına 15 yaşın altındaki çocuklar için getirilen yasaklama kararının ardından ilk somut adım Roblox cephesinden geldi. Yeni düzenlemeye uyum sağlamak isteyen şirket, sistemine özel bir ebeveyn kontrol paneli entegre etti.

Böylece Roblox, söz konusu yasal yükümlülüğü yerine getiren ilk oyun sitesi olarak kayıtlara geçti. Yaş sınırı gibi kriterleri denetlemek amacıyla kullanılacak bu panel sayesinde 15 yaşından küçük kullanıcıların platforma girişine kesinlikle izin verilmeyecek.

TÜRKİYE'YE TEMSİLCİLİK AÇMA ŞARTI

Gerekli yasal yükümlülükleri yerine getirmediği gerekçesiyle platforma Türkiye'den erişim 7 Ağustos 2024 tarihinde tamamen sınırlandırılmıştı. Yaklaşık iki yıldır kapalı olan sitenin yeniden açılabilmesi için son bir adım daha atması gerekiyor. Kulislerden sızan bilgilere göre platform yetkilileri, yakın zamanda Türkiye'de temsilcilik açma şartını da yerine getirecek. Beklenen hamlenin gelmesi durumunda uygulanan erişim engeli kararının tamamen kaldırılacağı ifade ediliyor.

Dijital platformlara uygulanan yaş sınırı düzenlemesine uyum sağlanması için şirketlere kasım ayına kadar süre tanınmıştı. Verilen süre dolmadan tüm platformların yasa gereği kullanıcıların 15 yaşının üstünde olduğunu teyit edebilecek denetim panellerini sistemlerine eklemesi zorunlu tutuluyor.

DISCORD İÇİN GÖRÜŞMELER SÜRÜYOR

Öte yandan Türkiye'de erişimine sınırlandırma getirilen bir diğer platform olan Discord'un yeniden açılması için de yetkililerle görüşmelerin devam ettiği aktarılıyor.

BAŞVURU GİZLİ OLARAK YAPILDI

OpenAI tarafından yapılan açıklamada, halka arz süreçlerinde kullanılan ve "S-1 Formu" olarak bilinen taslak kayıt beyanının gizli şekilde SEC'e sunulduğu belirtildi. Şirket, başvurunun kamuoyuna yansıma ihtimaline karşı süreci önceden duyurma kararı aldığını ifade etti.

HALKA ARZ TAKVİMİ NETLEŞMEDİ

Açıklamada, halka arzın ne zaman gerçekleştirileceğine ilişkin henüz kesin bir karar alınmadığı vurgulandı. OpenAI, bazı stratejik planların özel şirket yapısı altında daha rahat yürütülebileceğine dikkat çekerek, sürecin beklenenden daha uzun sürebileceğini kaydetti.

ŞİRKETTEN "KARMAŞIK DEĞERLENDİRME" VURGUSU

OpenAI, halka arz kararının çok sayıda faktörün değerlendirildiği kapsamlı bir süreç olduğunu belirtti. Şirket, yapılan başvurunun, ilerleyen dönemde halka açılmanın en uygun seçenek olduğuna karar verilmesi halinde sürecin hızlandırılmasına imkan sağlayacağını bildirdi.

YAPAY ZEKA SEKTÖRÜNDE HALKA ARZ HAREKETLİLİĞİ

Öte yandan yapay zeka alanındaki önemli oyunculardan Anthropic de geçtiğimiz hafta benzer bir adım atarak SEC'e gizli taslak kayıt beyanı sunduğunu açıklamıştı. Sektördeki bu gelişmeler, önde gelen yapay zeka şirketlerinin sermaye piyasalarına açılma hazırlıklarını hızlandırdığı şeklinde yorumlanıyor.

Kötü niyetli komutların tetiklediği sistemsel hatalar ve sürekli yeniden deneme döngüleri, sisteme entegre kredi kartlarından kontrolsüz ve hızlı çekimler yapılmasına yol açtı. Sabah saatlerinde proje hesaplarını kontrol eden pek çok girişimci ve yazılım ekibi, binlerce dolarlık devasa faturalarla yüzleşerek duruma çeşitli platformlarda büyük tepki gösterdi.

Kullanıcı mağduriyetlerinin artması ve teknoloji forumlarında şikayetlerin giderek çoğalması üzerine OpenAI yönetimi strateji değiştirmek zorunda kaldı. Şirket, kurumsal ve yüksek risk grubundaki kişisel hesaplar için Kilitlenme Modu adını verdiği yeni bir güvenlik kalkanını aktif etti. İşleyişi yakından takip eden yetkililer, bu modun istem enjeksiyonu risklerine karşı isteğe bağlı bir koruma sağladığını belirtiyor.

Yeni sistem devreye girdiğinde uygulamanın dış dünyayla olan bağı tamamen kesiliyor. Canlı internet taraması, yanıtlar içinde görsel arama, derin araştırma ve ajan modu gibi ağ destekli özellikler devre dışı bırakılıyor. Sistem, ağ üzerinden canlı veri çekmek yerine yalnızca OpenAI altyapısında bulunan ve önbelleğe alınmış güvenli içeriklerle çalışmaya zorlanıyor.

Alınan bu katı güvenlik önlemleri veri akışını geç de olsa kontrol altına almayı başardı. Ancak geçmişte yaşanan fatura şoku ve sistemin kontrolden çıkması, geliştiriciler tarafında kalıcı bir güven problemi yarattı. Sistemin kendi kendini tetikleyerek otomatik bakiye yükleme talimatları yüzünden projelerinin toplam bütçesini aşan maliyetlerle karşılaşan yazılımcılar, benzer bir yıkımı tekrar yaşamamak adına hızlıca alternatif arayışına girdi.

Teknoloji alanında danışmanlık veren uzmanlar, özellikle bütçesi kısıtlı olan küçük ölçekli ekiplerin risk almamak için aktif projelerini durdurduğunu ya da tamamen farklı altyapılara taşıdığını belirtiyor. Beklenmeyen finansal yüklerin oluşturduğu bu derin güvensizlik ortamı, küresel yapay zeka pazarındaki rekabet dengelerini de doğrudan değiştirdi.

Yaşanan bu güven krizinin ardından, sektördeki pek çok profesyonel rotasını doğrudan Google
Google sistemlerine çevirmeye başladı. Özellikle Gemini ekosisteminin sunduğu şeffaf fiyatlandırma politikası ve gelişmiş API yönetimi, mağduriyet yaşayan geliştiriciler için güvenli bir liman haline geldi.

Geliştiriciler, ticari projelerinde sürpriz faturalarla karşılaşmamak için daha öngörülebilir sistemleri tercih ettiklerini sıklıkla vurguluyor. Google Gemini altyapısının geliştiricilere yönelik ücretsiz kullanım kotaları barındırması ve daha üst düzey bir veri işleme kapasitesi sunması, bu kitlesel geçişi hızlandıran ana etkenler arasında bulunuyor. Sektör temsilcileri, sistem entegrasyonu yapan şirketlerin önümüzdeki dönemde maliyet ve güvenlik dengesini en iyi sağlayan platformlara çok daha fazla yatırım yapacağını öngörüyor.

İddiaların merkezinde İsrail merkezli Bright Data adlı şirket yer aldı. Roku ve Google TV tarafından yasaklandığı belirtilen sistemin, akıllı televizyonlardaki bazı uygulamalara gizlenerek ev internetlerini başkalarının web trafiği için çıkış noktasına dönüştürdüğü öne sürüldü.

Bu yöntemle üçüncü kişilere ait işlemlerin kullanıcıların IP adresleri üzerinden yapılabildiği, sistemin bazı sanal ağları da aşabildiği ve yeterli güvenlik doğrulaması içermediği aktarıldı.

Uzmanlara göre kullanıcıların açık biçimde bilgilendirilmediği bu yapı, IP engellemeleri ve hukuki riskler doğurabiliyor.

Benzer bir iddia daha önce de İsrailli IronSource’un geliştirdiği "AppCloud" yazılımı için gündeme gelmişti. Söz konusu yazılımın Türkiye, Orta Doğu ve Kuzey Afrika’da satışa sunulan bazı cep telefonlarına silinemeyecek şekilde yüklendiği; arka planda çalışarak konum, IP adresi ve cihaz kimliği gibi verileri topladığı ileri sürülmüştü.

2018 yılında ortaya çıkan Cambridge Analytica skandalında, yaklaşık 87 milyon Facebook kullanıcısının verilerinin izinsiz toplandığı ve siyasi reklam kampanyalarında kullanıldığı öne sürülmüştü. Meta herhangi bir hukuki ihlali kabul etmese de 2022 yılında 725 milyon dolarlık uzlaşmaya varmıştı. Yaklaşık 28 milyon kişinin başvurduğu davada ilk ödeme süreci 2025 yılında başlarken, fonun önemli bir bölümünün yasal ve idari masraflara ayrıldığı, kalan tutarın ise hak sahiplerine dağıtıldığı belirtildi. Kalan yaklaşık 100 milyon dolarlık fonun bir kısmının da ikinci ödeme kapsamında kullanıcılara aktarılacağı kaydedildi.

Cuma günü yayınlanan SpaceX menkul kıymetler başvurusuna göre Google, Ekim 2026 ile Haziran 2029 tarihleri arasında SpaceX'e aylık 920 milyon dolarödeme yapacak. Anlaşma, en az 110 bin adet Nvidia yapay zekâ çipinin sağladığı bilgi işlem kapasitesini kapsıyor.

Söz konusu anlaşma, SpaceX'in son aylarda rakip teknoloji şirketlerine bilgi işlem gücü kiralamak amacıyla gerçekleştirdiği ikinci büyük işlem olarak öne çıkıyor. Şirketin 12 Haziran'da halka arz olması ve yaklaşık 1,77 trilyon dolar değerlemeye ulaşması bekleniyor.

Mayıs ayında yapay zekâ şirketi Anthropic de SpaceX'ten 220 bin Nvidia çipinin sağlayacağı bilgi işlem kapasitesini kiralamayı planladığını açıklamış, anlaşmanın kapsamı kısa süre sonra daha da genişletilmişti.

ŞİRKET İÇİNDEKİ KODLARIN BÜYÜK KISMINI YAPAY ZEKA YAZIYOR

Anthropic'in paylaştığı verilere göre, şirketin geliştirdiği Claude modeli artık yazılım geliştirme süreçlerinde yoğun şekilde kullanılıyor. Mayıs 2026 itibarıyla şirket altyapısına eklenen kodların yüzde 80'den fazlasının Claude tarafından üretildiği belirtildi.

Şirkete göre bu durum yalnızca üretkenliği artırmakla kalmıyor, aynı zamanda yapay zekânın kendi gelişimini hızlandırabilecek yeni bir sürecin de habercisi olabilir.

PERFORMANS BİR YILDA KATLANARAK ARTTI

Raporda yer alan deney sonuçları, yapay zekâ sistemlerinin teknik görevlerde ulaştığı seviyeyi gözler önüne serdi. Anthropic'in verilerine göre Claude modelleri, küçük bir yapay zekâ sistemini eğiten yazılımların performansını artırma görevinde kısa sürede büyük ilerleme kaydetti.

2025 yılında aynı görevde ortalama üç kat iyileştirme sağlayabilen sistemlerin, 2026 yılına gelindiğinde bu oranı onlarca kat artırdığı ifade edildi. Şirket, elde edilen sonuçların deneyimli insan araştırmacıların performansını belirli alanlarda geride bırakabildiğini öne sürüyor.

ARAŞTIRMA KARARLARINDA DA ETKİLİ OLMAYA BAŞLADI

Raporda dikkat çeken bir diğer bulgu ise yapay zekânın araştırma süreçlerindeki karar verme yeteneği oldu. Anthropic'in testlerinde yapay zekâ modellerinin, belirli araştırma aşamalarında izlenmesi gereken sonraki adımları tahmin etmede insan araştırmacılardan daha başarılı sonuçlar verdiği aktarıldı.

Şirket, bunun yapay zekânın bağımsız bilim insanı haline geldiği anlamına gelmediğini ancak araştırma muhakemesi ve yönlendirme kabiliyetlerinin hızla geliştiğini gösterdiğini belirtti.

"KENDİLERİNDEN DAHA GELİŞMİŞ SİSTEMLER TASARLAYABİLİRLER"

Raporun en dikkat çekici bölümlerinden biri, "özyinelemeli kendini geliştirme" olarak adlandırılan senaryoya ayrıldı. Anthropic'e göre mevcut ilerleme hızı korunursa, gelecekte yapay zekâ sistemleri yalnızca verilen görevleri yerine getirmeyecek, aynı zamanda kendilerinden daha gelişmiş yeni sistemlerin tasarımına da katkı sunabilecek.

Bu senaryoda teknolojik ilerlemenin temel belirleyicisinin insan araştırmacılar değil, yapay zekâ sistemlerinin kendi araştırma ve geliştirme kapasitesi olabileceği ifade ediliyor.

KÜRESEL KOORDİNASYON ÇAĞRISI

Anthropic, raporunda yapay zekâ alanındaki hızlı gelişmeler karşısında uluslararası iş birliğinin önemine dikkat çekti. Şirket, gerektiğinde gelişmiş yapay zekâ çalışmalarının geçici olarak yavaşlatılabilmesi veya durdurulabilmesi için küresel ölçekte doğrulanabilir mekanizmalar oluşturulmasını önerdi.

Bu tür bir uygulamanın tek bir şirketin kararıyla anlamlı olmayacağını vurgulayan Anthropic, ancak büyük ülkeler ve öncü araştırma laboratuvarlarının ortak hareket etmesi halinde etkili sonuç alınabileceğini savundu.

"KONTROL KAYBI" UYARISI

Şirket, mevcut durumda yapay zekânın kontrolden çıktığını iddia etmese de gelecekte ortaya çıkabilecek risklere karşı hazırlıklı olunması gerektiğini belirtiyor. Raporda, yapay zekâ sistemlerinin kendi gelişim süreçlerinde daha fazla rol üstlenmesinin, uzun vadede insan denetiminin zayıflaması riskini beraberinde getirebileceği ifade edildi.

Anthropic, bu nedenle güvenlik araştırmaları, denetim mekanizmaları ve uluslararası düzenlemelerin teknolojik ilerlemeyle eş zamanlı gelişmesinin kritik önem taşıdığını vurguladı. Yapay zekâ alanında faaliyet gösteren önde gelen şirketlerden birinin ilk kez bu kadar açık biçimde olası "kontrol kaybı" senaryolarına dikkat çekmesi ise sektörün geleceğine yönelik tartışmaları yeniden alevlendirdi.

"NWA 12774" adı verilen ve yaklaşık yarım kilogram ağırlığındaki uzay kayasının detaylı analizleri, Güneş Sistemi’nin oluşumundan kısa süre sonra ortaya çıkan bu gizemli dünyanın varlığına dair şimdiye kadarki en güçlü kanıtı sundu. Araştırma sonuçları, söz konusu gezegenin bilinen gezegen oluşum süreçlerinden farklı bir gelişim gösterdiğine işaret ediyor.

YÜKSEK BASINCIN İZLERİ ORTAYA ÇIKTI

Araştırmanın merkezindeki göktaşı, bilim dünyasında son derece nadir görülen "angrit" grubuna ait. Bugüne kadar dünya genelinde on binlerce göktaşı bulunmasına rağmen bu sınıfa giren örneklerin sayısı oldukça sınırlı.

Uzmanlar uzun yıllardır bu kayaçların alışılmadık kimyasal özelliklerini anlamaya çalışıyordu. Dünya ve Mars gibi kayalık gezegenlerde yaygın olan silis bakımından oldukça fakir olan bu taşların, küçük bir asteroidin parçası olduğu düşünülüyordu. Ancak yeni analizlerde kayaç içerisinde tespit edilen alüminyum açısından zengin kristaller, bu görüşü değiştirdi.

Bilim insanları, söz konusu kristallerin ancak son derece yüksek basınç koşullarında oluşabileceğini belirledi.

AY VEYA MARS BOYUTLARINDA OLABİLİR

Laboratuvar deneyleri ve bilgisayar destekli modellemeler, göktaşındaki minerallerin meydana gelmesi için olağanüstü basınç seviyelerine ihtiyaç duyulduğunu gösterdi. Elde edilen sonuçlara göre bu değerler, Dünya’nın en derin noktalarındaki basınçtan katbekat daha yüksek seviyelere ulaşıyor.

Araştırmacılar, böylesine aşırı koşulların küçük bir asteroid içerisinde oluşmasının mümkün olmadığını vurguluyor. Bu nedenle göktaşının, çok daha büyük bir gökcisminin parçası olduğu değerlendiriliyor.

Kristallerin yapısı ayrıca yüksek basınç ortamının gezegenin derin çekirdeğinde değil, yüzeye yakın katmanlarında meydana geldiğini ortaya koydu. Bu bulgular ışığında kayıp dünyanın en az Ay büyüklüğünde, hatta Mars ölçeğinde bir gezegen olabileceği hesaplanıyor.

ŞİDDETLİ ÇARPIŞMALAR TARİHE GÖMMÜŞ OLABİLİR

Bilim insanları, söz konusu gezegenin nasıl ortadan kaybolduğuna ilişkin kesin bir sonuca henüz ulaşabilmiş değil. Ancak en güçlü senaryo, Güneş Sistemi’nin erken dönemlerinde yaşanan büyük çarpışmalardan birinde parçalanarak yok olması.

Uzmanlara göre bu devasa gezegenden geriye kalan parçalar zamanla farklı gökcisimlerine dağıldı. Bu kalıntıların bir bölümünün Dünya da dahil olmak üzere kayalık gezegenlerin yapısına karışmış olabileceği değerlendiriliyor.

Araştırmacılar, müzelerde ve laboratuvarlarda incelenmeyi bekleyen çok sayıda göktaşı bulunduğunu hatırlatarak, gelecekte yapılacak çalışmaların Güneş Sistemi’nin kayıp dünyalarına ilişkin yeni ipuçları sunabileceğini belirtiyor.

Şirket açıklamasında gönderilerin 50’ye yanıt sayısınınsa 200’e düşürüldüğünü duyurdu. Teknik takip etme sınırı da günde 400 oldu.

Sınırlara ulaşıldığında X, kullanıcıyı bir hata mesajıyla bilgilendirecek.

Nefes'in aktardığı araştırmaya göre, son 30 yılda yaklaşık 5-6 yılda bir büyüklüğü 6 olan depremler üreten fay hattında, sarsıntıların her seferinde aynı noktalarda durması dikkat çekti. Bilim insanları, 2008 ve 2019-2022 yıllarında yerleştirilen özel depremölçerlerin kaydettiği binlerce küçük depremi analiz etti.

Araştırmaya göre fay hattı bazı noktalarda kollara ayrılıyor ve çatlak sistemleri oluşturuyor. Bu çatlaklar deniz suyunu içine çekiyor. Büyük deprem sırasında gözenekli kaya yapısının sıkışmasıyla sarsıntının ilerlemesi durabiliyor.

Araştırmacılar, bu mekanizmanın anlaşılmasının gelecekte depremlerin nerede ve nasıl ilerleyebileceğini tahmin etme çalışmalarına katkı sağlayabileceğini belirtti.

YERALTI LABORATUVARINDA DENEY

Çalışma, İsviçre’nin Alpler bölgesinde yer alan BedrettoLab isimli özel bir yer altı laboratuvarında gerçekleştirildi. Furka Demiryolu Tüneli’ne bağlı 5,2 kilometrelik bir havalandırma tüneli içinde kurulu olan tesis, fay hatlarını doğrudan incelemek için tasarlandı.

“YERİN DERİNLİKLERİNİ GÖZLEMLEYEBİLİYORUZ”

Domenico Giardini, deneyin amacının Dünya’nın iç yapısında meydana gelen hareketleri anlamak olduğunu belirtti.

Giardini, yaklaşık 1,5 kilometre kalınlığında kaya kütlesinin altında çalıştıklarını vurgulayarak, “Fay hatlarını çok yakından gözlemleyebiliyor, nasıl ve ne zaman hareket ettiklerini inceleyebiliyor, hatta onları kontrollü şekilde harekete geçirebiliyoruz” dedi.

FAY HATTINA SU ENJEKSİYONU

“FEAR-2” adı verilen deney kapsamında Avrupa’nın farklı ülkelerinden gelen araştırmacılar, tünel içerisindeki kaya yapısına açılan sondaj deliklerinden yaklaşık 750 metreküp su enjekte etti.

Bu yöntemle mevcut fay hattının hareketinin tetiklenmesi ve yaklaşık 1 büyüklüğünde kontrollü bir deprem oluşturulması hedeflendi. Bilim insanları, yeni bir fay oluşturmadıklarını, yalnızca mevcut yapının hareketini kolaylaştırdıklarını ifade etti.

8 BİN KÜÇÜK SARSINTI OLUŞTU

Deney sırasında tünelde kimse bulunmazken tüm süreç uzaktan kontrol edildi. Çalışma sonunda hedeflenen bölgede yaklaşık 8 bin mikro deprem kaydedildi.

Sarsıntıların büyüklüğünün -5 ile -0,14 arasında değiştiği, hedeflenen 1 büyüklüğüne tam olarak ulaşılamasa da önemli bir veri seti elde edildiği belirtildi.

YENİ DENEYLER PLANLANIYOR

Araştırmacılar, elde edilen verilerin ilerleyen dönemde yapılacak yeni deneylerde daha kontrollü ve büyük ölçekli sarsıntılar üretmek için kullanılacağını açıkladı.

“DEPREMİ ANLARSAK RİSKİ AZALTIRIZ”

Bilim insanları, çalışmanın yüzeyde herhangi bir risk oluşturmadığını ve tamamen güvenli koşullarda yürütüldüğünü vurguladı.

Giardini, yer altı faaliyetlerinin önemine dikkat çekerek, “Belirli büyüklükte depremler üretmeyi öğrenirsek, onları nasıl önleyebileceğimizi de daha iyi anlarız” ifadelerini kullandı.

Kırşehir Sulh Ceza Hakimliğinin kararıyla söz konusu hesaplara erişim engellendi.

Sosyal medya hesaplarına ilişkin şüphelilerin yakalanması için çalışma başlatıldı.

“APPLE INTELLIGENCE” TARTIŞMASI BÜYÜDÜ

Söz konusu dava, özellikle Siri başta olmak üzere yeni yapay zeka yeteneklerinin abartıldığı iddiaları etrafında şekillendi. Davacı taraf, Apple’ın henüz geliştirilmemiş veya kullanıma sunulmamış özellikleri varmış gibi tanıtarak tüketicileri yanılttığını öne sürdü.

Geçtiğimiz hafta güncellenen dava dilekçesinde avukatlar, şirketin pazarlama dilinin “yanıltıcı reklam” kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini savundu. Dilekçede, tanıtılan bazı yapay zeka kabiliyetlerinin o dönemde mevcut olmadığı ve gelecekte de hayata geçirilip geçirilmeyeceğinin belirsiz olduğu ifade edildi.

KULLANICILARA TAZMİNAT ÖDEMESİ

BBC’nin aktardığı bilgilere göre, Haziran 2024 ile Mart 2025 tarihleri arasında iPhone 15 ve iPhone 16 satın alan kullanıcılar, 25 ila 95 dolar arasında ödeme alabilecek.

REKABET YARIŞI İDDİASI

Dava dosyasında ayrıca Apple’ın bu agresif tanıtım kampanyasını, yapay zeka alanında hızla yükselen rakiplerine karşı geri kalmamak adına yürüttüğü iddia edildi. Özellikle OpenAI ve Anthropic gibi firmaların sektördeki etkisine dikkat çekildi.

Apple Intelligence’ın, Siri’yi basit bir sesli komut sisteminden gelişmiş bir kişisel yapay zeka asistanına dönüştüreceği yönündeki vaatler ise davanın merkezinde yer aldı.

Küresel akıllı telefon pazarında önemli bir değişim yaşandı. Türkiye'de de geniş kullanıcı kitlesine sahip Realme, alınan kararla yeniden Oppo çatısı altında faaliyet göstermeye başlayacak.

Gerçekleşen yapısal dönüşümle birlikte Realme ve OnePlus markaları bağımsız kimliklerini koruyacak. Ancak ürün stratejisi, pazarlama ve planlama süreçleri artık doğrudan Oppo yönetiminde yürütülecek.

Türkiye'de Oppo, Realme ve OnePlus'ın geniş bir kullanıcı tabanına sahip olması nedeniyle, yeni yapılanmanın servis ve garanti süreçlerine nasıl yansıyacağı henüz netleşmedi. Şirketten bu konuda açıklama bekleniyor.

Yeni dönemde ortak altyapı kullanımıyla cihazlar arasında teknik benzerliklerin artması bekleniyor. Buna rağmen markalar hedef kitlelerine göre konumlanmayı sürdürecek.

OnePlus üst segmentte performans odaklı çizgisini korurken, Realme fiyat-performans ürünleriyle genç kullanıcıları hedeflemeye devam edecek. Oppo ise grubun ana ve yenilikçi markası olarak konumunu sürdürecek.

[related-posts id="42692" color="bg-danger"][/related-posts]

Ali Taha Koç, konuya ilişkin, "Bazı bölgelerde kullanıcıların hâlâ 3G sinyali görmesi doğal. 4G yatırımları yaklaşık 8 yılda tamamlandı. 5G de kademeli olarak yaygınlaşacak. 3G teknolojisi kademeli olarak devre dışı bırakılacak. 3G frekanslarını 4G ve 5G’de kullanacağız. 2G ise düşük enerji tüketen cihazlar için varlığını sürdürecek" dedi.

“EVIL TWIN” TEHLİKESİ: SAHTE AĞLAR GERÇEK GİBİ GÖRÜNÜYOR

Uzmanlara göre hacker’lar, “Evil Twin” (kötü ikiz) adı verilen bir yöntemle, kullanıcıların daha önce bağlandığı ağların ismini taklit ediyor. Örneğin “Kafe Wi-Fi” veya “Free Wi-Fi” gibi tanıdık isimlerle oluşturulan sahte ağlara telefonlar otomatik olarak bağlanabiliyor. Bu durumda kullanıcı fark etmeden internet trafiğinin bir kısmı izlenebiliyor.

BAĞLANDIĞINIZ AĞ HER ZAMAN GÜVENLİ DEĞİL

Her ne kadar HTTPS gibi güvenlik protokolleri verilerin büyük kısmını korusa da, sahte Wi-Fi ağları:

Hangi sitelere girdiğinizi görebilir
Sizi sahte sitelere yönlendirebilir
Kimlik avı (phishing) saldırılarına maruz bırakabilir
Uzmanlar, özellikle açık ve ücretsiz ağlarda bu riskin daha yüksek olduğuna dikkat çekiyor.

OTOMATİK BAĞLANTI AYARI RİSKİ ARTIRIYOR

Telefonlardaki “otomatik bağlan” özelliği, daha önce kaydedilen ağlara kullanıcı fark etmeden bağlanılmasına neden oluyor. Bu durum, sahte ağların aynı isimle oluşturulması halinde ciddi bir güvenlik açığı yaratabiliyor. Nasıl korunuruz diyenler için uzmanların önerileri şu şekilde;

Wi-Fi otomatik bağlan özelliğini kapatın, evden çıkarken wi-fi'yi kapatın.
Kullanmadığınız ağları cihazınızdan silin
Açık ağlarda mümkünse VPN kullanın
Şüpheli ağlara bağlanmaktan kaçının

Wi-Fi teknolojisi tek başına tehlikeli değil… Ancak yanlış ayarlar ve dikkatsiz kullanım, cihazınızı görünmeyen bir güvenlik riskine açık hale getirebilir. Küçük önlemlerle bu risklerin büyük kısmını azaltmak mümkün.

WABetaInfo tarafından ortaya çıkarılan özelliğe göre, kullanıcılar uygulamaya girdiklerinde okunmamış mesajları tek tek incelemek yerine, yapay zekâ desteğiyle oluşturulan özetlere ulaşabilecek.

Sohbet ekranının üst kısmına eklenecek 'özet al' sekmesi sayesinde, tüm okunmamış mesajların önemli noktaları kısa bir şekilde sunulacak.

BİLGİLER DERLENECEK!

Yeni özellik yalnızca okunmamış mesajlar için aktif olacak. Kullanıcılar bu bölüme dokunduğunda, mesajların içeriği analiz edilerek öne çıkan bilgiler derlenecek.

Böylece uzun sohbetleri baştan sona okumadan genel içerik hakkında fikir sahibi olunabilecek.

Özelliğin arkasında Meta’nın yapay zekâ teknolojisi bulunuyor. Şirketin özel işleme altyapısı sayesinde, mesajların gizliliğinin korunacağı ve verilerin güvenli bir şekilde işleneceği belirtildi.

Henüz test aşamasında olan özet al özelliğinin ne zaman tüm kullanıcılara sunulacağı ise netlik kazanmış değil. Ancak özellikle yoğun mesaj trafiğiyle karşılaşan kullanıcılar için önemli bir kolaylık sağlaması bekleniyor.

ÜCRETLİ AMA TEMEL ÖZELLİKLER ÜCRETSİZ KALACAK

İddiaya göre aylık yaklaşık 130 TL (2,49 Euro) seviyesinde olması beklenen abonelik modeli, mevcut uygulamanın temel işlevlerini değiştirmeyecek. Mesajlaşma ve arama gibi ana özelliklerin ücretsiz kalmaya devam edeceği, ücretli paketin ise ek avantajlar sunacağı ifade ediliyor.

Bu adımın, Instagram'ın sunduğu abonelik modellerine benzer bir yapıda olacağı değerlendiriliyor.

KİŞİSELLEŞTİRME ÖZELLİKLERİ

Yeni paket kapsamında kullanıcıların sohbet sabitleme sınırının artırılması dikkat çekiyor. Mevcut sürümde en fazla 3 sohbet sabitlenebilirken, abonelikle bu sayının 20'ye kadar çıkabileceği belirtiliyor.

Ayrıca uygulama simgesini değiştirme, farklı renk paletleriyle arayüzü kişiselleştirme ve yalnızca abonelere özel çıkartma paketlerine erişim gibi görsel yeniliklerin de sunulması planlanıyor. Her sohbet için farklı bildirim sesleri atama ve kişiye özel sohbet listeleri oluşturma gibi işlevlerin de paket dahilinde olacağı ifade ediliyor.

TEST SÜRECİ DEVAM EDİYOR

Henüz deneme aşamasında olan sistemin, testlerin tamamlanmasının ardından dünya genelinde kademeli olarak kullanıma sunulması bekleniyor. Ancak şirket tarafından konuya ilişkin resmi bir açıklama yapılmış değil.

İNTERNET TRAFİĞİNDE ZİRVE MEDYA PLATFORMLARININ

BTK’nın “Türkiye Elektronik Haberleşme Sektörü 2025 Son Çeyrek” raporuna göre, toplam internet trafiğinin yüzde 65,8’ini medya akış platformları oluşturdu. Web siteleri yüzde 14,7 ile ikinci sırada yer alırken, mesajlaşma uygulamaları yüzde 5,4, çevrim içi oyunlar ise yüzde 3,3’lük pay aldı.

Verilerin büyük kısmının sabit internet üzerinden gerçekleştiği görülürken, indirme işlemlerinin yüzde 83,3’ü, yüklemelerin ise yüzde 86,1’i sabit bağlantılarla yapıldı. Mobil internetin toplam trafikteki payı ise yüzde 16,5’te kaldı.

EN ÇOK KULLANILAN UYGULAMA YİNE ZİRVEDE

Türkiye’de kullanıcıların en çok tercih ettiği platform YouTube oldu. Toplam veri tüketiminin yüzde 44,3’ünü tek başına oluşturan YouTube, içerik üretiminde de ilk sırada yer aldı. İçerik üreticilerinin yüzde 39,7’si YouTube’u tercih ederken, onu yüzde 13,5 ile Instagram takip etti.

Sosyal medya platformları arasındaki rekabette ise veri trafiği bakımından Instagram yüzde 17 ile ikinci sırada yer alırken, TikTok yüzde 4,7’lik payla öne çıkan diğer platform oldu.

MESAJLAŞMADA INSTAGRAM, GÖRÜŞMEDE WHATSAPP ÖNDE

Mesajlaşma uygulamalarında dikkat çekici bir tablo ortaya çıktı. Anlık mesajlaşma trafiğinin yüzde 64,1’ini Instagram oluştururken, Facebook yüzde 15,2 ve WhatsApp yüzde 10,9’luk pay aldı.

Ancak sesli ve görüntülü görüşmelerde liderlik değişmedi. WhatsApp, yüzde 55,9’luk oranla bu alanda en çok tercih edilen uygulama oldu.

OYUN VE BULUTTA LİDERLER DEĞİŞMEDİ

Oyun platformları arasında Steam yüzde 35,6 ile zirvede yer aldı. Bulut depolama tarafında ise iCloud yüzde 64’lük payla rakiplerine fark attı.

DİJİTAL ALIŞKANLIKLAR NETLEŞTİ

Açıklanan veriler, Türkiye’de kullanıcıların dijital dünyada en fazla zamanı video içerik tüketimi ve sosyal medya tabanlı iletişim uygulamalarında geçirdiğini bir kez daha ortaya koydu.